اردبیل، بندر خشک شمال غرب و پیشران اقتصاد مرزی / بهره گیری از ظرفیت مرز بیله سوار برای واردات کالاهای اساسی

دکتر مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، روز جمعه در جلسه هماهنگی تسریع در تأمین کالاهای اساسی، دارو و مدیریت مسیرهای جایگزین واردات، بر بهره گیری حداکثری از ظرفیت بنادر شمالی کشور، توسعه کریدورهای جایگزین تجاری و استفاده از حسن همجواری با کشورهای همسایه از جمله جمهوری آذربایجان تأکید کرده است.

این دستور، برای استان های مرزی نه فقط یک توصیه اجرایی، بلکه نقشه راه فعال سازی همه جانبه اقتصاد مرزی، تسهیل واردات، تقویت صادرات و کاهش موانع حاکم بر زنجیره تأمین داخلی به شمار می رود.

اردبیل؛ موقعیت ممتاز در اقتصاد مرزی

استان مرزی اردبیل در این چارچوب از موقعیتی ممتاز برخوردار است. مرز بیله سوار به عنوان یکی از دروازه های مهم مبادلات تجاری ایران و جمهوری آذربایجان شناخته می شود. این گذرگاه هم در صادرات کالاهای تولیدی استان نقش اساسی دارد و هم در واردات کالاهای مورد نیاز کشور ظرفیت قابل توجهی برای ایفای نقش سریع، ایمن و مقرون به صرفه دارد.

این مرز نه فقط یک مسیر عبور و مرور، بلکه بخشی از زیرساخت راهبردی اقتصاد منطقه ای استان و شمال غرب کشور است که در صورت پشتیبانی مناسب، می تواند به محور تأمین کالاها و اقلام اساسی در شرایط حساس نیز تبدیل شود.

مزیت های تجاری استان اردبیل

استان اردبیل در سال های گذشته بارها از زبان مسئولان استانی و ملی به عنوان استانی با ظرفیت ویژه در تجارت مرزی مورد توجه قرار گرفته است. نزدیکی جغرافیایی به بازارهای قفقاز، دسترسی به مسیرهای ترانزیتی شمالی، پیوندهای تجاری دیرینه با جمهوری آذربایجان و توان تولید محصولات کشاورزی، صنایع غذایی، مصالح ساختمانی و برخی صنایع کوچک و متوسط، مجموعه ای از مزیت ها را پدید آورده است.

این مزیت ها می تواند استان اردبیل را از یک گذرگاه صرف به یک بازیگر فعال در اقتصاد مرزی کشور ارتقا دهد.

تحقق ۸۰ میلیون دلار صادرات در دو ماه نخست امسال

استاندار اردبیل با اشاره به تحقق ۸۰ میلیون دلار صادرات از گمرکات استان در سال گذشته، بر نقش آفرینی این منطقه به عنوان یکی از محورهای کلیدی توسعه و تجارت در شمال غرب کشور تأکید کرده و بهره گیری از ظرفیت های مرزی را از اولویت های برنامه ها برای جهش اقتصادی اعلام کرده است.

در همین مسیر، منطقه آزاد اردبیل هم به عنوان یکی از پیشران های اقتصاد استان، نقشی تعیین کننده در تقویت تجارت خارجی، جذب سرمایه گذاری و تسهیل صادرات و واردات خواهد داشت. کارشناسان اقتصادی معتقدند اگر پیوند میان منطقه آزاد، مرز بیله سوار، شبکه حمل ونقل و گمرکات استان به درستی شکل گیرد، اردبیل می تواند به هاب مبادلات مرزی شمال غرب کشور تبدیل شود.

دستور رئیس جمهور؛ فرصتی تازه برای استان های مرزی

دستور رئیس جمهور درباره شناسایی سریع کشورهای مبدأ تأمین کالا و جلوگیری از پراکنده کاری برای استان های مرزی معنای ویژه ای دارد. در استانی مرزی مانند اردبیل، این راهبرد می تواند به معنای فعال تر شدن کارگروه های تخصصی، هماهنگی دستگاه های اجرایی، اتاق بازرگانی، گمرک، مرزبانی، نهادهای حمل ونقل و بخش خصوصی باشد که اگر به صورت منسجم پیش برود، مسیر واردات و صادرات را کوتاه تر، کم هزینه تر و مطمئن تر خواهد کرد.

زنجیره پشتیبان تجارت؛ نیاز اصلی اردبیل

تجربه نشان داده که اقتصاد مرزی فقط در گرو باز بودن مرز نیست؛ بلکه به کیفیت زیرساخت ها، سرعت تشریفات گمرکی، امکانات لجستیکی، انبارداری، حمل ونقل، خدمات بانکی و بیمه ای و ثبات تصمیم گیری وابسته است.

از این رو، اردبیل برای بهره گیری کامل از فرصت های مرزی خود، بیش از هر چیز به تکمیل زنجیره پشتیبان تجارت نیاز دارد. این زنجیره باید از مرز بیله سوار آغاز شود و تا منطقه آزاد، شهرک های صنعتی، مراکز تولید و بازارهای داخلی امتداد یابد.

افزایش ثبت سفارش کالاهای اساسی

بهروز خلیلی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اردبیل، در این زمینه گفت: استان با بهره گیری از ظرفیت مرزی و گمرکات به ویژه گمرک بیله سوار، ۲۷۸ میلیون دلار صادرات غیرنفتی را در سال قبل ثبت کرد و در دو ماه نخست امسال نیز میزان صادرات به ۸۰ میلیون دلار رسیده است.

وی اظهار کرد: تاکنون ۳۰ مورد ثبت سفارش کالاهای اساسی و مواد اولیه واحدهای تولیدی انجام شده و اتاق بازرگانی استان نیز به عنوان نماینده بخش خصوصی، مسائل و مشکلات مربوط به واردات این سفارش ها را احصا و برای پیگیری به مسئولان استان اعلام می کند.

جایگاه اردبیل در مبادلات مرزی

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار اردبیل با اشاره به جایگاه اردبیل در مبادلات مرزی افزود: استان اردبیل جزو ۱۶ استان مرزی مجاز کشور برای واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید است و امکان واردات ملزومات پزشکی را نیز دارد.

رونق معیشت مرزنشینان با فعال شدن تجارت مرزی

گمرک مرزی بیله سوار مغان در صورت افزایش واردات و صادرات کالا می تواند در کنار نقش تجاری خود، به رونق معیشت مرزنشینان کمک کند. فعال شدن تجارت مرزی به افزایش اشتغال در حوزه حمل ونقل، انبارداری، خدمات بازرگانی، بسته بندی، ترخیص، لجستیک و صنایع وابسته منجر می شود.

چشم انداز روشن اقتصاد مرزی اردبیل

این قابلیت ها تصویری روشن از آینده اقتصاد مرزی اردبیل نشان می دهد. در این تصویر، مرز بیله سوار تنها محل عبور کالا نیست، بلکه دروازه ای برای رونق تجارت، تأمین کالاهای اساسی، افزایش صادرات، جذب سرمایه گذاری و تقویت جایگاه استان در معادلات اقتصادی کشور خواهد بود.

هرجا تصمیم گیری ها با مشارکت فعالان اقتصادی و اتاق های تخصصی همراه بوده، مسیر اجرا کوتاه تر و نتیجه ملموس تر شده است. از این منظر، دستور رئیس جمهور برای هماهنگی فعالان بخش خصوصی با دولت می تواند به فرصت تازه ای برای استان تبدیل شود.

موقعیت جغرافیایی استان اردبیل

استان اردبیل در شمال غرب ایران با بیش از ۳۶۰ کیلومتر نوار مرزی در جوار جمهوری آذربایجان و همسایگی استان های گیلان، زنجان و آذربایجان شرقی قرار دارد. این موقعیت راهبردی، اردبیل را به یکی از مهم ترین استان های مرزی کشور در زمینه تجارت با کشورهای قفقاز و آسیای میانه تبدیل کرده است.

- کریدورهای جایگزین تجاری