نسخه ارزی رییس پارلمان بخش خصوصی برای اقتصاد
تین نیوز | این روزها که بازار برنامهها و سیاستهای دولت برای یکسانسازی نرخ ارز و ورود آسانتر به دوران پساتحریم داغ است، برخی افزایش نرخ ارز را به نفع صادرات میدانند و برخی دیگر معتقدند که با این امر تولید زمین میخورد.
اما محسن جلالپور، رییس اتاق بازرگانی ایران این نگاه را نمیپذیرد و میگوید: باید نرخ ارز متناسب با نرخ تورم داخلی و خارجی تنظیم شود چراکه در این صورت شاهد رقابتپذیر بودن تولید خواهیم بود. جلالپور در گفتوگو با صمت پایین نگه داشتن مصنوعی نرخ ارز را به شدت نقد میکند و معتقد است تعرفهگذاری برای حمایت از تولید جواب نمیدهد. مشروح گفتوگو با رییس پارلمان بخش خصوصی را میخوانید:
با توجه به سیاست دولت مبنی بر یکسانسازی نرخ ارز و اینکه در حالگذار به دوران پساتحریم هستیم، به نظر شما نرخ ارز باید به چه صورت تعیین شود؟
نرخ ارز باید تابع تورم باشد؛ بنابراین باید نرخ ارز را براساس مابهتفاوت تورم داخلی و خارجی به صورت شیب ملایم و ماهانه افزایش دهیم. به عنوان نمونه اگر نرخ تورم داخلی ۱۵ درصد و نرخ متوسط تورم جهانی ۱۰ درصد است باید این ۵ درصد اختلاف را تقسیم کنیم و ماهانه ۰/۸ درصد به نرخ ارز بیفزاییم تا در طول سال به مرور روند افزایشی منطقی نرخ ارز را داشته باشیم و در پایان سال تغییرات نرخ ارز همپای تورم باشد. در غیر این صورت در عمل به واردکنندگان و کسانی که کالای خارجی وارد کشور میکنند، یارانه میدهیم که با این اقدام در واقع تولید را متضرر میکنیم.
به عقیده شما رعایت نکردن این روش چه ضرری به اقتصاد وارد میکند؟
اگر این برنامه را اجرا نکنیم، نرخ ارز نسبت به دیگر موارد مورد نیاز تولید، به خود تولید تحمیل میشود و افزایش ناگهانی و نوسانات نرخ آن منجر به آسیب تولید و در نهایت گران شدن قیمت تمام شده کالا میشود و با افزایش نرخ ارز مواد اولیه هم گران شده و تولید را متاثر میکند. در واقع اگر این برنامه را جزو سیاستهای اقتصادی در نظر نگیریم و به آن عمل نکنیم قیمت تولید را بالا بردیم که به طور طبیعی رقابتپذیری را نیز از بخش تولید سلب خواهیم کرد.
قیمت کنونی نرخ ارز را مناسب میدانید؟
در سالهای گذشته از روش افزایش نرخ ارز بر مبنای مابهتفاوت نرخ تورم داخلی و خارجی استفاده نشد. متاسفانه در ۲ سال و نیم گذشته نه تنها این روش را اعمال نکردیم و افزایش تدریجی و منطقی قیمت ارز را نداشتیم بلکه روند کاهشی هم داشتیم به طوری که زمانی که دولت یازدهم روی کار آمد قیمت ارز ۳۶۰۰ تومان بود و تازه پس از این ۲ سال با روند کاهشی که حتی ۳۰۵۰ تومان را هم تجربه کرد به قیمت خودش بازگشت. در همین لحظه نیز نسبت به ابتدای دوره عقب هستیم، به همین دلیل است که صادرات ما کاهش یافته و نمیتوانیم شاهد تولید رقابتی باشیم.
چرا تولید را در این موضوع دخیل میدانید؟
چون رقابتی نیستیم. به هر حال اگر ما به دنبال این هستیم که کشوری تولیدمحور باشیم باید واقعیتهای تولید را نیزبپذیریم؛ نمیتوانیم تولید محور باشیم ولی بخواهیم نرخ ارز کشور، ارز واردات و کالاهای مصرفی باشد. من به عنوان نماینده تولید، بخش خصوصی و فعالان اقتصادی و بنگاهها راهحل اصلی این موضوع را قانون بسیار منطقی، علمی و کارشناسی میدانم که در برنامه چهارم و پنجم توسعه وجود دارد. در مصوبات این ۲برنامه نرخ تورم داخلی منهای نرخ تورم خارجی به صورت شیب ملایم و ماهانه به نرخ ارز اضافه میشود.
برخی از فعالان اقتصادی و کارشناسان افزایش نرخ ارز را به نفع صادرات میدانند که منطقی است، اما عدهای دیگر نیز براین باورند که بالا رفتن نرخ ارز، تولید را متضرر میکند. شما این ادعا را قبول دارید؟
خیر، به نظر من اصلا اینگونه نیست. در مجموع اگر تولید میخواهد رقابتی باشد باید سیاستهای منطقی جهانی هم اجرا شود. زمانی که میخواهیم نرخ ارز را پایین نگه داریم مجبور هستیم تعرفهگذاری کنیم تا جلوی ورود کالاها را بگیریم که در این صورت مشکلی بر مشکلات اضافه میشود. امروز کدام کالای ما میتواند با نرخ ارز پایین با کالای خارجی رقابت کند؟مگر اینکه به دلیل پایین نگه داشتن نرخ ارز، تعرفه را بالا ببریم و در عمل یک بازار مصنوعی ایجاد کنیم. بالاخره باید تولید ما رقابتی شود و بتواند با دنیا رقابت کند. اینگونه نمیشود که تولید ما همیشه مورد حمایت باشد
چراکه درنهایت تولیدی که در بازارهای بینالمللی حرفی برای گفتن داشته باشد و به واسطه آن بتوانیم به سازمان تجارت جهانی بپیوندیم و با اقتصاد دنیا تعامل داشته باشیم و رفت و آمد کنیم را نخواهیم دید.
یعنی معتقدید که تعرفهگذاری برای حمایت از تولید بهطور صرف مثبت نخواهد بود؟
دقیقا. ما وقتی تعرفه میبندیم ۳مشکل ایجاد میکنیم. در گام نخست کالا را برای مصرفکننده گران میکنیم که این امر یک واقعیت است و باید آن را پذیرفت. مشکل دوم کاهش کیفیت است که با ممنوعیت ورود کالا رقابت را نیز از بین میبریم و کالای داخل میدانی نمیبیند تا بخواهد در آن رقابت و تلاش بیشتری کند. و در نهایت اینکه، کشور مقابل که برای آن تعرفه میبندیم هم بیکار نمینشیند و برای کالای ما تعرفه میبندد. به عنوان نمونه در یک کالایی که مزیت داریم و میخواهیم به کشورهای هدف بفروشیم، چون برای ورود کالاهای آن کشور تعرفهگذاری کردیم، طرف مقابل نیز برای
ما تعرفه میبندد بنابراین با این موضوع ضرر ۳ جانبه خواهیم داشت. برهمین اساس باید نرخ ارز متعادل با تورم در کشور داشته باشیم تا رقابت کند و به دنبال تعرفه هم نباشیم.
سخن آخر؟
آنهایی که معتقدند افزایش منطقی نرخ ارز برای تولید خوب نیست و از سوی دیگر از دولت میخواهند برای ورود کالاها تعرفهگذاری کند. این چه حرف و منطقی است؟ نرخ ارز را پایین نگه داریم و به این دلیل که کالای وارداتی رقابتپذیر است و میتواند بازار را بگیرد برای آن تعرفه بگذاریم؟ این امر، گرفتاری مضاعف است و مشکلات بسیاری را ایجاد خواهد کرد. این در حالی است که باید در فضای کشور اقتصاد آزاد و رقابتی ایجاد کنیم. مگر ما طالب سرمایهگذاری نیستیم؟ مگر طالب آن نیستیم که سرمایهگذار به کشور ورود کند؟ پس باید بدانیم در فضای رقابتی شاهد حضور سرمایهگذاران هستیم،
نه در فضای تعرفهای و قیمت دستوری ارز.