◄ هشدار راهداری یزد به معادن؛ برای معادن راه اختصاصی بسازید یا خسارت جاده های روستایی را جبران کنید!
مدیرکل راهداری یزد اعلام کرد تردد ماشین آلات معدنی موجب تخریب راه های روستایی شده و معادن باید راه اختصاصی احداث یا مسیرهای موجود را متناسب با حجم بهره برداری بهسازی کنند.
مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان یزد با انتقاد از تردد گسترده ماشین آلات معدنی در راه های روستایی، تأکید کرد ادامه این روند موجب تغییر کاربری جاده ها، افزایش هزینه های نگهداری و تهدید ایمنی تردد شده است. به گفته وی، معادن باید برای فعالیت خود راه اختصاصی احداث کنند یا مسیرهای مورد استفاده را متناسب با حجم ترافیک معدنی بهسازی کنند.
به گزارش تین نیوز، رشد فعالیت های معدنی در استان یزد، در کنار آثار اقتصادی، چالش های تازه ای را برای زیرساخت های حمل ونقل جاده ای ایجاد کرده است. استفاده مستمر کامیون ها و ماشین آلات سنگین از راه هایی که برای تردد محلی و روستایی طراحی شده اند، فشار قابل توجهی بر شبکه راه های فرعی وارد کرده و هزینه نگهداری آن ها را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان یزد با اشاره به این موضوع گفت بخش قابل توجهی از راه های روستایی استان امروز تحت تأثیر ترافیک معادن قرار گرفته اند؛ به گونه ای که در برخی مناطق، ماهیت عملکردی این مسیرها تغییر کرده و دیگر پاسخگوی نیازهای اصلی ساکنان محلی نیستند.
به گفته سیدمحمد رستگاری، بسیاری از معادن در مراحل اکتشاف یا بهره برداری، از همین راه های روستایی برای جابه جایی مواد معدنی استفاده می کنند؛ در حالی که این مسیرها برای چنین حجم و وزنی از تردد طراحی نشده اند. نتیجه این وضعیت، افزایش هزینه های نگهداری، فرسودگی سریع روسازی، تخریب زیرساخت ها و شکل گیری نارضایتی عمومی از وضعیت جاده هاست.
وی با تأکید بر اینکه راه های شریانی و روستایی دارای استانداردهای متفاوتی در طراحی و بهره برداری هستند، اظهار کرد تحمیل بار ترافیکی خارج از ظرفیت به راه های فرعی، علاوه بر خسارت های عمرانی، مخاطرات ایمنی نیز به همراه دارد؛ زیرا هندسه این مسیرها متناسب با تردد مستمر خودروهای سنگین معدنی طراحی نشده است.
مدیرکل راهداری یزد با اشاره به برآوردهای انجام شده گفت حدود دو سال پیش میزان خسارت ناشی از فعالیت معادن به شبکه راه های استان حدود یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد شده بود؛ رقمی که با توسعه فعالیت های معدنی و افزایش هزینه های عمرانی، به احتمال زیاد اکنون بیشتر شده است.
در مقابل، منابع اختصاص یافته برای جبران این خسارت ها همچنان محدود است. به گفته رستگاری، سال گذشته تنها حدود هشت میلیارد تومان از محل اعتبارات مرتبط با معادن برای بهسازی راه ها هزینه شد. البته بر اساس توافق انجام شده، حدود ۲۳۰ میلیارد تومان اعتبار از محل ۲۰ درصد تخفیف حقوق دولتی معادن برای پروژه های راهداری پیش بینی شده و پیگیری برای تخصیص این منابع ادامه دارد.
وی راهکار اصلی کاهش این چالش را مشارکت مستقیم بهره برداران معدنی در توسعه زیرساخت ها دانست و تأکید کرد معادنی که وارد مرحله بهره برداری یا اکتشاف می شوند، باید یا مسیر اختصاصی برای حمل مواد معدنی احداث کنند یا راه های موجود را متناسب با حجم تردد خود ارتقا دهند تا هم ایمنی مسیرها حفظ شود و هم هزینه های عمومی به مردم و دولت تحمیل نشود.
رستگاری همچنین از آغاز پیگیری های حقوقی و کارشناسی در شورای معادن استان خبر داد و گفت در برخی مسیرها خسارت های واردشده به طور رسمی اعلام شده و روند قانونی برای تعیین مسئولیت و جبران خسارت در حال انجام است.
کارشناسان حوزه حمل ونقل معتقدند توسعه فعالیت های معدنی بدون سرمایه گذاری هم زمان در زیرساخت های جاده ای، می تواند عمر مفید راه ها را کاهش داده و هزینه های نگهداری را به طور قابل توجهی افزایش دهد. به همین دلیل، در بسیاری از مناطق معدنی جهان، احداث جاده های اختصاصی یا مشارکت بهره برداران در تأمین هزینه های نگهداری راه ها، یکی از الزامات توسعه پایدار بخش معدن به شمار می رود.
در مجموع، تأکید راهداری یزد بر ساخت راه اختصاصی یا مناسب سازی مسیرهای موجود، تنها یک مطالبه عمرانی نیست؛ بلکه راهکاری برای حفظ ایمنی کاربران جاده، کاهش استهلاک زیرساخت ها، مدیریت هزینه های عمومی و ایجاد توازن میان توسعه معادن و حفظ شبکه حمل ونقل استان محسوب می شود.
