◄ پیامدهای جنگ تحمیلی؛ با معیارهای صرفا اقتصادی نمی توان با پیامدهای جنگ تحمیلی مواجه شد

رئیس انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل ریلی اخیرا با اشاره به ظرفیت ها و محدودیت های حمل و نقل ریلی، تأکید کرد انتقال نفت خام ایران از مسیر ریلی ایران- افغانستان - چین از نظر اقتصادی توجیه ندارد.

دکتر سبحان نظری میان امکان فنی و توجیه اقتصادی تفکیک قائل شده و افزود صادرات از نظر فنی ممکن است اما قیمت نفت خام به شکلی است که هزینه جابه جایی آن با ریل، چنین انتقالی را غیرقابل توجیه می کند. به گفته وی، در دنیا نفت خام عمدتاً از طریق خطوط لوله و کشتی جابه جا می شود و استفاده از ریل به دلیل هزینه بالای حمل، روش اقتصادی محسوب نمی شود. او یادآور شد که واگن های مخزن دار از سال ها پیش برای جابه جایی فرآورده های نفتی مانند گازوئیل و مازوت ( و نه نفت خام) به کار گرفته شده اند. 

چند نکته در رابطه با فرمایشات ایشان:

در اینکه در دنیا نفت خام عمدتاً از طریق دریا ( در حدود 80 درصد) و خطوط لوله ( در حدود 20 درصد) جابه جا می شود و استفاده از ریل به دلیل هزینه بالای حمل، روش اقتصادی برای این انتقال محسوب نمی شود جای تردید نیست.

حمل فرآورده های نفتی در داخل کشور (از جمله برای تامین سوخت نیروگاه های فسیلی سوز) و در مسافت هایی در مقیاس پهنه کشور توسط واگن مخزن انجام می شود؛ چیزی در حدود 3 میلیون   تن در سال است.  

مسیر ریلی ایران به افغانستان تا ایستگاه روزنک پیشرفته و هنوز به هرات و طبعا مرز چین کشیده نشده است. این یک محدودیت فنی برای مسیر ریلی ایران – افغانستان- چین است.

برای دسترسی زمینی به چین مسیرهایی جز افغانستان هم وجود دارد و هر از چند گاهی شرکت راه آهن ورود قطارهای باری چینی به کشور را اطلاع رسانی می کند. 

تا اینجا جمع بندی اینست که هیچ شرکت حمل و نقل ریلی مخزن دار به دلیل اقتصادی انگیزه ای برای انتقال نفت خام به چین را ندارد.اما روی دیگر مسئله، جنگ و محاصره دریایی کشور است. دشمن قصد کرده که از طریق فشار اقتصادی، کشور را به زانو درآورد و ایران را ناچار به پذیرش شرایطش ( تسلیم بی قید و شرط ) بکند. واقعیت آنست که با معیارهای صرفاً اقتصادی نمی توان با پیامدهای جنگ تحمیلی مواجه شد. راه حل عاقلانه برای مبارزه با این تهدید جُستن مسیرهای غیر از بنادر و پایانه های خلیج فارس برای ارتباط با بیرون و فرار از محاصره است. 

استفاده از ریل و جاده برای مبادله کالا با دیگر کشورها از جمله چین و کشورهای همسایه روشی نیست که در شرایط جنگی و محاصره دریایی بشود از آن صرف نظر کرد؛ حتی اگر پر هزینه باشد.

می دانیم که قیمت حمل یک کانتینر به روش زمینی چند برابر حمل دریایی آن است. علاج کار این گونه به نظر می رسد که دولت تعرفه حمل ریلی نفت خام را چنان افزایش بدهند که این فعالیت برای شرکت حمل و نقل بصرفد. بدیهی و بدیهی ست که این کار برای دولت و کشور هزینه دارد. این نوعی یارانه ویژه دوران جنگ است.این هزینه را اضافه کنید به حساب دیگر هزینه های جنگ. جنگی که بر کشور تحمیل شده و ما شروع کننده آن نبودیم.  

پاورقی ها

 فرتاک نیوز؛۱۹ مرداد ۱۴۰۵ 

دریای خزر مفر دیگری برای فرار از محاصره بنادر جنوبی است که شرح آن در این مختصر نمیگنجد