دولت باید نرخ ارز بازاری را حمایت کند
وبلاگ تین نیوز | در نظامهای ارزی شناخته شدهای كه تا به حال مشاهده شده است قاعدتا اگر بتوان در فضای اقتصادی یك نظام تك نرخی را به صورت طبیعی ایجاد كرد، این شیوه به مراتب از مزایای بالاتری نسبت به نظامهای ارزی دیگر مانند نظام چند نرخی موازی، برخوردار خواهد بود.
زمانی كه یك اقتصاد دارای نظام دو نرخی است، در این نظام رانتهایی ایجاد میشود و در این صورت زمینه فساد ایجاد میشود و ما در این مورد تجربههایی را داریم. بنابراین در این شرایط باید با اتخاذ سیاستهایی به یك نرخ مشخص برسیم، البته این نرخ نباید به گونهای باشد كه از نرخ طبیعی بازار فاصله داشته باشد چون نرخ باید از بازار بیاید، دولت و بانك مركزی نیز باید از این نرخ پشتیبانی كنند، نه اینكه به صورت انحصاری و به واسطه یك نیروی خارج از بازار این نرخ را بخواهند تعیین كند.
اما نرخی كه از بازار میآید، میتواند چند درصد پایینتر یا بالاتر از آن توسط بانك مركزی حمایت شود. این حالت بهترین شكل ممكن برای بازار است چرا كه هم یك فضای تنفس را برای نظام ارزی به وجود میآورد و هم از ایجاد دو یا چند نرخ برای ارز به صورت مداوم جلوگیری میكند. بنابراین اگر بانك مركزی بتواند با اتخاذ سیاستهایی، بازار ارز را از حالت دو نرخی به تك نرخی تبدیل كند و از این نرخ را در یك فضای نوسان محدود و البته به صورت شناور مدیریت كند، این بهترین حالتی است كه میتواند در اقتصاد ما به وجود بیاید. وقتی یك نر خ از بازار میآید، اگر عرضه وتقاضا این نرخ را
تعیین كند، بانك مركزی نیز با توجه به قدرتی كه دارد میتواند تا حدودی، این نرخ را در یك دامنه نوسان محدود مدیریت كند.
اما اینكه نرخ باید چقدر باشد، این دیگر به محاسبات دقیقی كه باید صورت گیرد، برمیگردد. در حال حاضر نرخ بازاری ارز در كشور ما در حدود 3200 تا 3300 تومان در نوسان است و این نرخی است كه طی 2 سال اخیر در بازار تداوم دارد، اما دولت نرخی كمتر از این نرخ را پشتیبانی میكند كه این فضای بین دو نرخ منجر به ایجاد رانتهایی میشود. اما اینكه چگونه میتوان این نرخ دولتی را حذف كرد و نرخ ارز را تقریبا به دست بازار سپرد، بستگی به توان ارزی بانك مركزی دارد و اینكه این نهاد چقدر قدرت اعمال نظر دارد.
در شرایط كنونی دست بانك مركزی باز نیست و با محدودیتهایی روبهرو است. در شرایط كنونی درآمدهای ارزی فراوانی را نداریم، چرا كه بسیاری از این درآمدها در دسترس ما نیست چون به واسطه تحریمها بلوكه شدهاند، آن دسته از درآمدهایی نیز كه به كشور میآیند، برای نیازهای ضروری استفاده میشود، دست بانك مركزی از این منظر هم بسته است. به هر حال به فراخور آن نرخی كه در بازار است دولت میتواند روی نرخی پایینتر از نرخ بازار تاكید كند كه در حال حاضر این كار را انجام داده است كه غلط است، اما در مقابل میتواند از نرخ بازار حمایت كند كه در شرایط كنونی این امكان
را دارد و این بهترین اقدام در بازار ارز است.
* اقتصاددان