◄ طرح راهداری محوری؛ تمرکز منابع بر کریدورهای پرتردد کشور

نگهداری کریدورهای ده گانه کشور در سال های اخیر به یکی از محورهای مهم برنامه های سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای تبدیل شده است؛ رویکردی که هدف آن تمرکز منابع محدود بر پرترددترین و اثرگذارترین مسیرهای کشور است. 

به گزارش تین نیوز،  بیش از ۹۰ درصد جابجایی کالا و مسافر کشور از طریق حمل و نقل جاده ای انجام می شود. این آمار نشان می دهد کیفیت و آمادگی شبکه جاده ای مستقیماً با فعالیت اقتصادی، سفرهای بین شهری و زنجیره تأمین کالا ارتباط دارد. 

کریدورهای اصلی کشور، مسیرهایی هستند که مراکز جمعیتی و اقتصادی را به یکدیگر و همچنین به بنادر و مرزهای بین المللی متصل می کنند.

مسیرهایی مانند تهران–مشهد، تهران–بازرگان، تهران–بندرعباس، تهران–خسروی، تهران–بندر امام خمینی(ره)، مشهد–چابهار و خرمشهر–چابهار به همین دلیل از اهمیت ویژه ای برخوردارند.

طبق اعلام معاون راهداری سازمان راهداری، در ساختار جدید نگهداری، محورهای کریدوری در اولویت قرار گرفته اند و امکانات و ماشین آلات استان هایی که این کریدورها از آنها عبور می کنند، برای اجرای عملیات راهداری در یک محور تجمیع می شود. این مدل با عنوان «طرح راهداری محوری» دنبال شده است. 

اهمیت این سیاست زمانی بیشتر مشخص می شود که به عملکرد ثبت شده سازمان راهداری نگاه کنیم. رضا اکبری در گزارشی از اقدامات این سازمان اعلام کرده بود که در یک بازه ۱۰۰ روزه، ۶۱۱۵ کیلومتر از راه های اصلی و شریانی کشور تحت عملیات روکش آسفالت تقویتی و حفاظتی، لکه گیری و درزگیری قرار گرفته است.

همچنین در همین گزارش، حذف ۲۸۴ نقطه پرحادثه و نوسازی ۱۶۳ دستگاه ماشین آلات راهداری و بازسازی و اورهال ۱۸۹ دستگاه ماشین آلات از جمله اقدامات انجام شده اعلام شده است. 

این ارقام اهمیت نگهداری مستمر را نشان می دهد؛ زیرا نگهداری راه فقط به معنای آسفالت کردن مسیر نیست و مجموعه ای از اقدامات پیشگیرانه، ایمنی و تجهیزاتی را شامل می شود.

تمرکز بر کریدورها و ارتقای ایمنی

یکی دیگر از نتایج قابل اندازه گیری این سیاست، توجه ویژه به علائم و تجهیزات ایمنی در کریدورهای پرتردد است. بر اساس گزارش منتشرشده از عملکرد سال ۱۴۰۴، خط کشی میانی و کناری نزدیک به ۸۰ درصد کریدورهای جاده ای کشور انجام شده است.

همچنین در همین برنامه، ۹۸۵ کیلومتر انواع حفاظ ایمنی جاده ای اجرا و ۵۷۲ هزار تابلو اطلاعاتی، اخطاری و انتظامی در سطح راه ها نصب شده است. بر اساس اعلام سازمان راهداری، اجرای حفاظ ایمنی به ۱۲۳ درصد هدف گذاری سالانه و نصب تابلوها به ۱۱۲ درصد برنامه یک ساله رسیده است. 

چرا نگهداری از ساخت راه جدید مهم تر می شود؟

شبکه راه کشور یک سرمایه زیرساختی بلندمدت است و فرسودگی آن می تواند هزینه های بسیار بیشتری نسبت به نگهداری به موقع ایجاد کند. به همین دلیل، اولویت دادن به کریدورهای پرتردد، از منظر مدیریت منابع اهمیت دارد: به جای توزیع یکسان امکانات در تمام محورها، منابع در مسیرهایی متمرکز می شوند که اختلال در آنها می تواند تعداد بیشتری از کاربران و جریان های حمل و نقلی را تحت تأثیر قرار دهد.

از سوی دیگر، اطلاعات عملکردی سازمان نشان می دهد نگهداری کریدورها تنها یک برنامه روی کاغذ نیست و در بخش هایی مانند روکش آسفالت، حذف نقاط پرحادثه، خط کشی، نصب تابلو و اجرای حفاظ ایمنی به اقدامات عملیاتی تبدیل شده است. 

بنابراین می توان گفت با توجه به سهم بالای حمل و نقل جاده ای در جابه جایی کشور، حفظ کیفیت کریدورهای اصلی در واقع به معنای حفاظت از یکی از پایه های زنجیره تأمین و سفرهای بین شهری است. آمار بیش از ۹۰ درصدی سهم جاده در جابه جایی کالا و مسافر و همچنین اجرای هزاران کیلومتر عملیات نگهداری و ایمن سازی، نشان می دهد چرا سازمان راهداری نگهداری محورهای شریانی و کریدوری را در اولویت قرار داده است.