◄ فناوری که می تواند تصادفات جاده ای را به صفر برساند؛ ایران چقدر آماده است؟

هر سال هزاران نفر در تصادفات جاده ای ایران جان می بازند. اما فناوری ای وجود دارد که می تواند خودروها را از خطر آگاه کند، پیش از آنکه راننده حتی چیزی ببیند. خبر خوب اینکه ایران این فناوری را دارد؛ فقط باید اراده ای برای استفاده از آن وجود داشته باشد.

به گزارش تین نیوز، جاده های ایران هر سال قربانیان زیادی می گیرند. بخش بزرگی از این تصادفات با یک هشدار به موقع قابل پیشگیری است؛ هشداری که راننده چند ثانیه قبل از وقوع حادثه دریافت کند. امروز فناوری ای وجود دارد که دقیقاً همین کار را می کند و ایران نیز در توسعه آن گام هایی برداشته است.

ارتباطات خودرویی هوشمند چیست؟

فناوری ارتباطات برد کوتاه اختصاصی یا DSRC (Dedicated Short Range Communications) سیستمی است که به خودروها اجازه می دهد با یکدیگر و با زیرساخت های جاده ای ارتباط برقرار کنند. این فناوری در باند فرکانسی ۵.۹ گیگاهرتز کار می کند و تأخیر ارتباطی آن تنها ۰.۲ میلی ثانیه است؛ یعنی عملاً آنی.

این سرعت اهمیت حیاتی دارد. وقتی خودرویی در جلو ترمز ناگهانی می کند یا وقتی خودروی اورژانس از پشت سر نزدیک می شود، سیستم DSRC می تواند پیش از آنکه راننده چیزی ببیند یا بشنود، هشدار لازم را صادر کند.

این فناوری چه کاربردهایی دارد؟

کاربردهای ایمنی این فناوری در دو حوزه اصلی تعریف می شود: 

V2V یا ارتباط خودرو به خودرو: خودروها اطلاعاتی مثل سرعت، موقعیت و وضعیت ترمز را با یکدیگر به اشتراک می گذارند. نتیجه عملی آن هشدار ترمز ناگهانی خودرو جلویی، هشدار سبقت ممنوع، و هشدار خطر واژگونی است.

V2I یا ارتباط خودرو با زیرساخت: خودرو با تجهیزات کنار جاده مانند دوربین ها و سنسورها ارتباط برقرار می کند. کاربردهای آن شامل اطلاع رسانی وضعیت آب وهوا و ترافیک، هشدار ورود از مسیر فرعی به جاده اصلی، اعلام وجود کارگاه جاده ای در مسیر، و ارسال خودکار تخلفات رانندگی به پلیس راه می شود.

ایران کجای این فناوری ایستاده؟

جهاد دانشگاهی صنعتی شریف با حمایت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، پروژه ملی «طراحی و پیاده سازی سامانه ارتباطات هوشمند خودرویی» را اجرا کرده و نمونه های موفقی از این کاربردها را در چند محدوده شهری و جاده ای کشور به اجرا گذاشته است. این دستاورد به حدی جدی است که نام ایران در کنار کشورهای پیشرفته فعال در این حوزه در پایگاه های داده بین المللی ثبت شده است.

از نظر قانونی و استانداردسازی هم زمینه های لازم فراهم شده است:

• استاندارد IEEE 802.11p در سال ۱۳۹۲ به تصویب سازمان ملی استاندارد ایران رسیده
• پروانه بهره برداری از باند فرکانسی ۵.۹ گیگاهرتز در سال ۱۳۹۵ صادر شده
• سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای اهمیت این فناوری را رسماً تأیید کرده

دو پروژه که می توانند همه چیز را تغییر دهند

دو پروژه در حال اجرا در کشور، فرصتی استثنایی برای توسعه سریع این فناوری ایجاد کرده اند:

اول، پروژه نصب دوربین های ثبت تخلف در حدود ۳۴ هزار کیلومتر از جاده های شریانی کشور. مکان های نصب این دوربین ها ظرفیت بسیار خوبی برای نصب تجهیزات ارتباطی V2I دارند و می توانند زیرساختی مطمئن برای اجرای کاربردهای ایمنی باشند.

دوم، پروژه «سپهتن» که خودروهای ناوگان حمل ونقل عمومی را ملزم به نصب تجهیزات هوشمند می کند. اگر این خودروها به فناوری ارتباطات خودرویی هم مجهز شوند، به دلیل تردد مداوم و منظم در سراسر جاده های کشور، می توانند نقش «راهبرهای جاده ای» را ایفا کنند و ایمنی را برای تمام خودروهای دیگر هم افزایش دهند.

اراده ای که هنوز منتظر است

دانش فنی هست، استانداردها تصویب شده، زیرساخت ها در حال ساخت است. آنچه باقی مانده تصمیم مدیریتی در دستگاه های اجرایی مربوطه است تا این فناوری از مرحله آزمایش به مرحله اجرای ملی برسد و جاده های ایران ایمن تر شوند.