فهرست ابربدهکاران بانکی منتشر شد/ بانک پاسارگاد در صدر

تازه ترین آمار منتشرشده مربوط به تسهیلات و تعهدات کلان شبکه بانکی کشور تا پایان سه ماهه سوم ۱۴۰۴، پرده از یک بحران ساختاری عمیق و مهلک در قلب نظام بانکی برداشته است؛ بحرانی که در آن بدهی های کلان شرکت ها به بانک ها نه تنها توان وام دهی به بخش های مختلف اقتصادی را تحلیل برده، بلکه به موتوری محرک برای تورم و ابزاری برای توزیع ناعادلانه ثروت تبدیل شده است.

به گزارش تین نیوز به نقل از بورس نیوز، نظام بانکی ایران در سال های اخیر در گرداب چالش های لاینحل و بحران ساز همچون انفجار ابربدهکاران، بنگاه داری غیرقانونی، رانت خواری سازمان یافته، اضافه برداشت و ضعف فاحش نظارتی غرق شده است. در این میان شواهد نشان می دهد برخی بانک ها با سوءاستفاده از حمایت های پنهان و تساهل معنادار نهاد ناظر یعنی بانک مرکزی، مرتکب تخلفات گسترده شده و با پنهان کاری صورت های مالی واقعی، چهره ی وحشتناک واقعیت را از افکار عمومی پنهان کرده اند.

این پنهان کاری چیزی نیست جز هشداری برای یک الگوی خطرناک از سوءمدیریت که پشت پرده ی آن، ناترازی های افسارگسیخته، بنگاه داری، سفته بازی مالی و رانت های پنهان نهفته است. نمونه این چرخه معیوب در نظام بانکی کشور، تخلفات گسترده بانک اینده بود که در آبان ماه سال ۱۴۰۴ پس از سال ها رانت خواری و تخلف وارد مرحله گزیر شد، بانکی که نه تنها یک بانک ناتراز، بلکه به تعبیر بسیاری از کارشناسان، یک رسوایی عیان در حکمرانی بانکی ایران بود؛ بانکی که زیان انباشته ای در حدود ۵۰۰ همت به جای گذاشت و هزینه آن، نه از جیب مقصران، بلکه با شلاق تورم، از سفره مردم پرداخت شد.

تازه ترین آمار منتشرشده مربوط به تسهیلات و تعهدات کلان شبکه بانکی کشور تا پایان سه ماهه سوم ۱۴۰۴، پرده از یک بحران ساختاری عمیق و مهلک در قلب نظام بانکی برداشته است؛ بحرانی که در آن بدهی های کلان شرکت ها به بانک ها نه تنها توان وام دهی به بخش های مختلف اقتصادی را تحلیل برده، بلکه به موتوری محرک برای تورم و ابزاری برای توزیع ناعادلانه ثروت تبدیل شده است.

ابربدهکارِ نظام بانکی کشور در یدِ بانک پاسارگاد

بررسی ها نشان می دهد که فهرست ابربدهکاران بانکی با یک رکوردشکنی تکان دهنده روبروست و بانک پاسارگاد در صدر این لیست سیاه قرار دارد. «شرکت توسعه نفت و صبای گاز کنگان» با بدهی سنگین و باورنکردنی ۱۰۴ همتی به بانک پاسارگاد، به عنوان بزرگترین بدهکار در نظام بانکی کشور شناخته می شود. پس از این غول مالی، «شرکت تولید برق ماهتاب کهنوج» با بدهی ۶۸.۸ همتی به بانک صنعت و معدن و «شرکت سهامی خاص تولیدی آرین ماهتاب گستر» با بدهی ۲۲.۶ همتی به «بانک صادرات»، به ترتیب در رتبه های دوم و سوم ابربدهکاران بانکی ایستاده اند.

نکته قابل تامل دیگر وجود ۱۷.۴ همت بدهی بانکی غیرجاری توسط گروه توسعه اقتصاد ملل به بانک ملل است؛ درحقیقت ذی نفع واحد این بانک خودِ بانک است و مالکیت آن نیز مربوط به خود بانک می باشد! این چرخه ی معیوب نشان دهنده عمق فاجعه در ساختار مالکیت بانک هاست.

همچنین «شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران» به عنوان بزرگترین بدهکار بانک های ملی و پست بانک شناخته شده است. در ادامه این لیست، بانک پارسیان نیز با مطالبات معوقه ای بالغ بر ۱۴.۶ همت از رستمی صفا طلبکار است. شرکت گلگهر نیز به عنوان بزرگترین بدهکار بانک تجارت با بیش از ۹.۷ همت معوقه بانکی در این پرونده ها نقش دارد و محمدرضا جهانبانی نیز با ۵.۵۴ همت بدهی، کماکان به عنوان بزرگترین بدهکار بانک سرمایه در لیست منتشرشده حضور دارد.

انحراف آشکار بانک ها از مسیر تخصصی خودشان به وضوح در وضعیت ابربدهکاران بانک مسکن مشخص است؛ بانکی که به عنوان متولی تأمین مالی مسکن در کشور، اکنون بیشترین حجم تسهیلات معوقه ی خود را مربوط به گروه خودروسازی عظام با بدهی ۹.۷ همتی می بیند.

آیا بانک پاسارگاد به سرنوشت آینده دچار می شود؟

بانک پاسارگاد طی سال های اخیر به عنوان یکی از اصلی ترین متهمان در زمینه اعطای تسهیلات کلان به شرکت های وابسته به خود شناخته شده است. در جدیدترین فهرست تسهیلات کلان غیرجاری که از سوی بانک مرکزی در انتهای آذرماه ۱۴۰۴ ارائه شده، شرکت توسعه نفت و گاز صبای کنگان با حدود ۱۰۴ همت بدهی به بانک پاسارگاد، در صدر ابربدهکاران نظام بانکی کشور قرار گرفته است. این اتفاق در حالی رخ می دهد که پس از افشای تخلفات گسترده بانک آینده و رشد نجومی تسهیلات دریافتی شرکت های وابسته به این بانک همچون ایران مال که در نهایت به گزیر و انحلال این بانک خصوصی منجر شد، اکنون نوبت به بانک پاسارگاد رسیده است؛ بانکی که خود را یکی از معتبرترین و بزرگ ترین بانک های خصوصی کشور معرفی می کند، اما اکنون در کانون رسوایی مالی و نظارتی قرار گرفته است.

سکوت بانک مرکزی در برابر ابربدهکاران خاطی

آنچه این ماجرا را بحرانی تر می کند، سکوت سنگین بانک مرکزی در برابر چنین تخلفاتی است. نهادی که باید ضامن سلامت شبکه بانکی باشد، در سال های اخیر با سکوت در برابر تخلفات بانک آینده، در نهایت موجب گزیر و انحلال این بانک شد؛ رویدادی که تبعات سنگینی برای کل نظام بانکی و اقتصادی کشور به همراه داشت و ضربات تورمی جبران ناپذیر آن در نهایت به کوچکتر شدن سفره مردم منجر شده است.

لیست ابربدهکاران بانکی تنها یک آمار ساده نیست؛ این اسامی، بخشی از بحران ناترازی نظام بانکی را عیان می کنند. شرکت هایی که میلیارد ها تومان وام گرفته اند و حالا هیچ قصدی برای بازپرداخت ندارند. در این بین، نقش نظارتی بانک مرکزی، سازوکار اعتبارسنجی بانک ها و نیز نوع تضامین دریافتی، بیش از پیش زیر سوال رفته است.

مرور کلی ساختار بدهکاران کلان شبکه بانکی نشان می دهد که بخش قابل توجهی از مجموعه های ابربدهکار به فعالیت های غیرمولد یا غیرمرتبط با حوزه تخصصی بانک ها مشغول هستند که ریشه اصلی تضعیف جریان بازگشت منابع و قفل شدن نقدینگی در ساختار بانکی نیز بیش از هر چیز در همین جهت دهی نادرست اعتبارات نهفته است.