◄ معرفی پایانه های مرزی ایران و افغانستان
خط مرزی ایران–افغانستان از دهانهٔ ذوالفقار در شمالی ترین نقطه تا ملک سیاه کوه جنوبی ترین نقطهٔ آن با درازای ۹۴۵ کیلومتر در کنارهٔ جادهٔ ۹۹ ایران کشیده شده است.
خط مرزی ایران–افغانستان از دهانهٔ ذوالفقار در شمالی ترین نقطه تا ملک سیاه کوه جنوبی ترین نقطهٔ آن با درازای ۹۴۵ کیلومتر در کنارهٔ جادهٔ ۹۹ ایران کشیده شده است. ۱۷۲ نشانهٔ مرزی در فاصلهٔ هر ۳ مایل در سه بخش شمالی، مرکزی و جنوبی شناسهٔ این خط مرزی هستند.
به گزارش تین نیوز، بین این دو کشور همسایه چند گذرگاه مرزی وجود دارد که از شمال تا جنوب امتداد می یابند.
گذرگاه های مرزی ایران و افغانستان:
- گذرگاه دوغارون
- گذرگاه ماهیرود
- گذرگاه میلک
علاوه بر گذرگاه های فوق، گذرگاه های مرزی دیگری نیز بین ایران و افغانستان وجود دارد که عمدتاً برای تردد مسافران محلی مورد استفاده قرار می گیرند.
پایانه مرزی دوغارون ؛ قلب تپنده تجارت شرق ایران
گذرگاه دوغارون که بخشی از منطقه آزاد تجاری صنعتی دوغارون می باشد از اصلی ترین و پرترددترین گذرگاه مرزی بین ایران و افغانستان به شمار می رود. این گذرگاه در استان خراسان رضوی ایران و هم مرز با ولایت هرات افغانستان واقع شده است. این گذرگاه در ۱۸ کیلومتری شهر تایباد واقع است و با مشهد ۲۴۰ کیلومتر و با شهر هرات افغانستان ۱۲۰ کیلومتر فاصله دارد.
گمرک دوغارون، نقش کلیدی در ترانزیت کالاهای بازرگانان افغانستانی، پاکستانی و حتی هندی از طریق بنادر جنوبی ایران مانند بندرعباس و بندر لنگه ایفا میکند. این کالاها از بنادر خلیج فارس به گمرک دوغارون منتقل شده و از آنجا به مقاصد منطقهای ارسال میشوند.
این گذرگاه دارای امکانات گمرکی و بازارچه های مرزی است که به توسعه مبادلات تجاری و اقتصادی کمک می کند.
پایانه مرزی ماهیرود
گذرگاه ماهیرود: در استان خراسان جنوبی ایران و هم مرز با ولایت زابل افغانستان واقع شده است. این گذرگاه در شهرستان سربیشه در نزدیکی شهر بیرجند، و هم مرز ایران و افغانستان قرار دارد و به دلیل اهمیت استراتژیک خود، نقش مهمی در تجارت و مبادلات اقتصادی بین دو کشور ایفا می کند. امکانات گمرکی و ترمینال های حمل ونقل کالا در این منطقه موجود است.
نام این مرز در کشور افغانستان، مرز ابونصر فراهی می باشد. گذرگاه های مرزی با احداث یک پایانه مرزی و انتصاب مدیر پایانه اداره می شود. این گذرگاه مرزی بخشی از منطقه ویژه اقتصادی خراسان جنوبی است.
مرز ماهی رود در گذشته روی مسیر جاده ابریشم قرار داشته و از رونق خوبی برخوردار بوده است. ساختمان قدیمی و متروکهٔ گمرک درح با قدمت نزدیک به یک قرن، در درح در نزدیکی ماهی رود واقع است که متعلق به دورهٔ قاجار است.
پایانه مرزی میلک
گذرگاه میلک در استان سیستان و بلوچستان ایران در نزدیکی شهر زابل و هم مرز با ولایت نیمروز افغانستان واقع شده است.
این گذرگاه یکی از مهم ترین نقاط تجاری بین دو کشور به شمار می رود و نقش کلیدی در مبادلات کالا و تردد مسافران دارد. امکانات گمرکی پیشرفته و ترمینال های باربری مجهز در این منطقه موجود است.
گذرگاه مرزی میلک به عنوان بخشی از منطقه آزاد است و کد پایانه مرزی میلک به عنوان کد منطقه آزاد سیستان تغییر نام پیدا کرد و در اختیار گمرک ایران و منطقه آزاد سیستان قرار گرفت.
پل ابریشم تنها راه ارتباطی شهر زرنج افغانستان با مرز میلک ایران است و نیمی از این پل قلمرو ایران و نیمی از آن قلمرو افغانستان به شمار می آید. پل بزرگ ابریشم بر روی رودخانه هیرمند در مجاورت روستای میلک قرار دارد و این پل از گذرگاه های مهم مرزی ایران و افغانستان است.
مسیرهای حمل و نقل و گذرگاه های مرزی بین ایران و افغانستان
مسیرهای جاده ای:
شبکه جاده ای بین ایران و افغانستان از طریق گذرگاه های مرزی متعددی به یکدیگر متصل می شود. مهم ترین مسیرهای جاده ای عبارتند از:
-
مسیر شمالی: از مشهد در ایران به کابل در افغانستان از طریق گذرگاه مرزی دوغارون. این مسیر پرکاربردترین مسیر برای حمل و نقل بار بین دو کشور است.
مسیر مرکزی: از اصفهان در ایران به هرات در افغانستان از طریق گذرگاه مرزی باشتیک. این مسیر کوتاه ترین مسیر بین دو کشور است. -
مسیر جنوبی: از بندرعباس در ایران به زابل در افغانستان از طریق گذرگاه مرزی ماهیرود. این مسیر برای حمل و نقل کالاهای ترانزیتی به/از افغانستان از طریق بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان مورد استفاده قرار می گیرد.
مسیرهای ریلی:
در حال حاضر، تنها خط آهن فعال بین ایران و افغانستان، خط آهن خواف-هرات است که از خواف در استان خراسان رضوی ایران به هرات در افغانستان متصل می شود. این خط آهن ظرفیت محدودی دارد و بیشتر برای حمل و نقل مواد معدنی و مصالح ساختمانی استفاده می شود.
مشخصات گذرگاه های مرزی:
هر گذرگاه مرزی دارای مشخصات و امکانات خاص خود است، از جمله:
- ساعات کاری: ساعات مجاز برای عبور و مرور کالا و مسافر
- ظرفیت روزانه: تعداد کامیون ها و مسافرانی که می توانند در طول روز از گذرگاه عبور کنند
- مقررات گمرکی: قوانین و مقرراتی که برای ورود و خروج کالا از گذرگاه اعمال می شود
- امکانات رفاهی: امکانات موجود برای رانندگان، مسافران و کالاها در گذرگاه
انتخاب مسیر و گذرگاه مناسب:
انتخاب مسیر و گذرگاه مناسب برای حمل و نقل بار به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- نوع کالا: برخی از گذرگاه ها برای حمل و نقل انواع کالاها مناسب هستند، در حالی که برخی دیگر برای حمل و نقل کالاهای خاص مانند مواد خطرناک یا فاسد شدنی محدودیت دارند.
- زمان: برخی از مسیرها کوتاه تر هستند و زمان کمتری برای رسیدن به مقصد صرف می شود، در حالی که برخی دیگر مسیرهای طولانی تر و زمان بر هستند.
- هزینه: هزینه حمل و نقل از طریق هر مسیر و گذرگاه متفاوت است.
- مقررات: برخی از گذرگاه ها مقررات گمرکی و بروکراسی اداری ساده تری دارند.
چالش ها و چشم انداز:
حمل و نقل بار بین ایران و افغانستان با چالش هایی مانند:
- محدودیت های زیرساختی: کمبود جاده های مناسب، تاسیسات نامناسب در گذرگاه ها و بروکراسی اداری پیچیده
- مسائل امنیتی: ناامنی در برخی مناطق مرزی
- مقررات گمرکی پیچیده: قوانین و مقررات متعدد و زمان بر برای ورود
