صرفهجویی میلیاردی مصرف سوخت هواپیماها با کنترل هوایی
وبلاگ تین نیوز | حمل و جابهجایی بار و مسافر در کمترین زمان و هزینه ممکن، همواره از مهمترین موضوعات مطرحشده نزد کارشناسان امورحمل و نقل، بوده است.
صنعت هواپیمایی بهعنوان یک صنعت استراتژیک و تأثیرگذار، نقش بسیار مهمی در بخش حملونقل و اقتصاد جهانی در دهههای اخیر ایفا کرده و در میان بخشهای مربوط به حملونقل، صنعت هواپیمایی به دلیل سرعت و همچنین ایمنی بالا از اهمیت بیشتری نسبت به سایر شقوق آن برخوردار است. این درحالی است که روند افزایشی قیمت انرژی و سوخت، سود شرکتهای هواپیمایی را از لحاظ اقتصادی به مخاطره
انداخته است. به همین علت گروههای تحقیقاتی متشکل از کارشناسان امور هوانوردی، هوافضا و انرژی در بسیاری از کشورها جهت بررسی راهکارهای کاهش میزان مصرف سوخت، تشکیل شده است. در این بخش به معرفی نقش مهم مدیریت ترافیک هوایی و تأثیرگذاری این حرفه در رابطه با کاهش مصرف سوخت و انرژی میپردازیم.
با بررسیهای دقیق و علمی میتوان بیان کرد که کنترلرهای ترافیک هوایی با موقعیت تعیینکننده خود در صنعت هوانوردی و با برخورداری از دانش مرتبط در زمینه هوانوردی، هوافضا، هواشناسی و مدیریت و با تصمیمهای بهنگامی که میگیرند، خدمتهای گرانقدری به صنعت حملونقل ارایه میدهند و میتوان نشان داد که درصد زیادی از سود شرکتهای هواپیمایی، در بخش صرفه جویی میزان مصرف سوخت، مدیون تلاشهای کنترلرهای ترافیک هوایی است.
مناسبات سیاسی و فرهنگی، درگیریهای نظامی داخلی و خارجی کشورها، وقوع بلایای طبیعی همچون طوفان و زلزله و به دنبال آن نابودی و تخریب تجهیزات فرودگاهی و ناوبری باعث تغییر محسوس جریان ترافیک هوایی از منطقهای به منطقه دیگر در جهان میشود که لازم است کشورها همواره آمادگی لازم را برای ارایه سرویسهای ایمن و بهینه در فضای خود داشته باشند. ایران به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک در منطقه و داشتن یکی از ایمنترین فضاهای هوایی جهان که مرهون کنترلرهای ترافیک هوایی متخصص و متعهد است، فضای مناسبی برای عبور پروازهای شرکتهای هواپیمایی مختلف فراهم کرده
است.
صرفه جویی در سوخت هواپیما در سه فاز
کنترلرهای ترافیک هوایی در فازهای مختلف پروازی مسئولیت هدایت و کنترل هواپیماها را به عهده دارند. تمام تلاش این افراد در عرصه صنعت هواپیمایی و هوانوردی همواره بر آن بوده است که یک پرواز در ایمنی کامل و درعینحال با کمترین هزینه و در کمترین زمان ممکن انجام شود. در طول شبانهروز صدها پرواز تحت کنترل و هدایت و نظارت کنترلرها در فضای پهناور کشورمان و نیز در فرودگاه ها انجام میشود. این درحالی است که کنترلرهای ترافیک هوایی نقش زیادی در کاهش زمان پروازی و برآورد کاهش هزینههای ناشی از کاهش مصرف سوخت دارند.
یک هواپیما که قصد پرواز از یک فرودگاه به فرودگاه دیگری را دارد، ابتدا با تماس با برج مراقبت فرودگاه مبدا و اخذ مجوز از کنترلر مرکز کنترل فضای کشور برای روشن کردن موتورها اولین فاز پروازی شروع میشود. واحد کنترل زمینی در فرودگاه (GRUND CONTROL) با محاسبه دقیق زمان خزش برای هواپیمای مربوطه با در نظر گرفتن تمام مسائل مرتبط با عملیات باعث میشود که هیچ تأخیری برای این پرواز در این فاز به وجود نیاید. بعد از خزش و در نزدیکی باند پرواز هدایت پرواز توسط برج کنترلtower control انجام میشود که در این فاز هم با توجه به دیگر پروازهای ورودی و خروجی در کمترین زمان ممکن، هواپیما به
دستور کنترلر برج مراقبت از روی باند، پرواز (takeoff) خواهد کرد.
در فرودگاههای پر ترافیک کاهش این زمانها میتواند در کاهش مصرف سوخت تأثیر زیادی داشته باشد. بعد از پرواز هواپیما تقریبا بعد از ٥ مایل کنترل و هدایت هواپیما توسط واحد تقرب پرواز(APPROACH) انجام میشود. در این فاز مدیریت کنترلر در امر هدایت پروازهای ورودی و خروجی و نیز برنامهریزی دقیق از رفتن هواپیما در HOLDING جلوگیری میشود. چراکه در این فاز میزان مصرف سوخت هواپیما بسیار بالا بوده بنابراین کنترلر تمام تلاش خود را خواهد کرد تا هواپیما در HOLDING نرود.
کنترل و هدایت هواپیما بعد از واحد تقرب در ٧ مایلی و در مواقعی دیگر در ٣ مایلی فرودگاه توسط مرکز کنترل فضای کشور (AREA CONTROL CENTER) انجام میشود. کنترل فضای کشور که مهمترین و پر مسئولیتترین واحد در امر هدایت پروازهاست، نقش بسیار حیاتی را در کاهش هزینههای ناشی از مصرف سوخت به عهده دارد. در این فاز پروازی موسوم به فاز «کروز» که فاز بسیار مهمی برای مصرف سوخت است، کنترلر ترافیک هوایی با شناخت کافی از قابلیت و کارایی هواپیماها آنها را به بهترین ارتفاع پروازیشان که کمترین مصرف سوخت را دارند، هدایت میکند. همچنین هدایت پروازها در مسیرهای هوایی
پرترافیک و کوتاه و نیز تنظیم سرعت آنها به منظور نداشتن تأخیر هنگام فرود در فرودگاه مقصد برعهده کنترلر ترافیک هوایی در واحد کنترل فضای کشور است.
صرفهجویی ٤٨ کیلویی سوخت در هر ساعت پرواز
درخصوص نقش کنترل هواپیماها تحقیقی انجام شده است که این تحقیق به بررسی مصرف سوخت در هواپیمای ایرباس از نوع A٣١ وهمچنین محاسبات دقیق در کاهش هزینهها میپردازد. مبنای محاسبات برای حالت کروز است. برای هواپیماها ١ ساعت پرواز در طول ٢٤ ساعت فرض شده است. هواپیمای A٣١ برای هر ساعت پرواز در حالت کروز ٤٨ کیلوگرم سوخت مصرف میکند که در هر دقیقه سوخت مصرفی برابر ٨ کیلوگرم است.
اگر برای هر ساعت پروازی فقط یک دقیقه در مصرف سوخت صرفهجویی شود برای ١ ساعت پرواز حدود ٨ کیلوگرم کاهش مصرف سوخت را به دنبال خواهد داشت که در طول یک ماه ٢٤هزار کیلوگرم و در طول یکسال ٢٨٨هزار کیلوگرم کاهش مصرف سوخت محقق میشود. بهطور مثال اگر تعداد هواپیماهای ایرباس A٣١ در یک شرکت هواپیمایی که به صورت فعال پرواز میکنند ١ فروند باشد برای این تعداد در طول سال بهطور میانگین و براساس محاسبات قبلی ٢میلیون و ٨٨ هزار کیلوگرم صرفهجویی میشود. اگر قیمت سوخت برای هر کیلوگرم ٥ تومان باشد، هزینه ناشی از این صرفهجویی
یکمیلیارد و ٤٤ میلیون تومان میشود.
این محاسبات فقط برای یک نوع هواپیما و به تعداد ١ فروند است.حال آنکه اگر میزان صرفهجویی تمام هواپیماهایی که در یک شبانهروز یا یکسال در آسمان کشور پرواز میکنند را محاسبه کنیم بهطور قطع رقم صرفهجویی هنگفتی به دست میآید. بسیاری از این پروازها از نوع هواپیماهای با مصرف سوخت بالا به دلیل عمر پروازی بالا هستند. هماکنون نزدیک به٢ فروند هواپیما در کشور وجود دارد که انتظار میرود تعداد آنها در سالهای آینده به ٢ برابر این تعداد برسد. این تحقیق فقط به ١ فروند یعنی ٥درصد از کل ناوگان هوایی ایران پرداخته است حال آنکه بررسی برای
تمام هواپیماها در تمام فازهای پروازی نقش کنترلرهای ترافیک هوایی را بسیار پر رنگ خواهد کرد.
* کارشناسارشد هوافضا و کنترلر رادار مرکز کنترل ترافیک هوایی کشور
تحرک جدید با غلو و اغراق مراقبت پرواز برای نقشه جدید.