بندرعباس، شهر دربستیها
تین نیوز | امروزه یکی از مهمترین امکانات شهرها، سیستم حمل و نقل عمومی است که بسیاری ناگزیر به استفاده از آن هستند و زندگی و کار روزانهشان به آن گره خورده است.
دولتها نیز برای کنترل ترافیک و کاهش آلودگی هوا در تلاشند تا مردم را به استفاده از این سیستم ترغیب کنند.
وقتی در شهری زندگی میکنی که از قضا نام یکی از بزرگترین بنادر و پایتخت اقتصادی کشورت را هم یدک میکشد، احتمالاً سطح توقع و خواستههایت از امکانات آن بهعنوان یک شهروند تعاریف خاص و حد مشخصی دارد.
برخی شهروندان ممکن است ترجیح دهند برای کمک به مسائلی چون کاهش آلودگی هوا و میزان ترافیک شهری، از وسائل نقلیه عمومی استفاده کنند. مسئولان نیز در شهرهای بزرگی که ترافیک سنگین است و در معرض خطرات آلودگی هوا هستند برای استفاده از این سیستم، تبلیغاتی کرده و تمهیداتی اندیشیدهاند.
طبیعی است دسترسی آسان به آن، کیفیت، میزان هزینههای بهرهبری از این وسائل و وجود نظم و ترتیب در آن، میتواند در زندگی شهروندان و سلامت جسم و روح آنها تأثیر بسزایی داشته باشد.
مردمی که در بندرعباس، زندگی میکنند، اگر ماشین نداشته باشند، روزگارشان بسیار دشوارترست و البته این طبیعی است امّا طیف این دشواری از درگیریهای ذهنی و رفتارهای عصبی تا صرف هزینههای کلان کرایهها متفاوت است. برای صاحبان خودرو هم مشکلاتی هست که در حیطهی این گزارش نمیگنجد اما مسائلی چون بهرهگیری از وسائلنقلیه عمومی برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا، به هیچ وجه در این شهر مطرح نیست.
اتوبوسهای خط واحد و تاکسیهای شهر بندرعباس، فقط در تعداد محدودی از مسیرهای شهر تردد میکنند اما برخی گفتوگوهای این گزارش خلاف مشاهدات است. اینجا گذار آدمهای بیماشین اکثراً به دربستی و مسافرکشهای شخصی است. بیش از سه فصل سال هم هوا آنقدر گرم هست که مردم نتوانند کوتاهترین مسیرها را هم پیاده طی کنند.
بندرعباس شهر دربستیهاست. کرایهها هم برای کوتاهترین مسیر از 3000 تومان آغاز میشود و بدون هیچ حساب و کتاب یا نرخ مشخصی پیش میرود و ممکن است تا 30 هزار تومان و بیشتر از آن برای بنادر شهیدرجایی و شهرکهای اطراف افزایش یابد. شاید بسته به اینکه طرف در آن لحظه چقدر کارش گیر باشد و زور راننده آن میزان میچربد.
وقتی پیش از سوار شدن، کرایه را با راننده طی میکنی، از لحظهی سوار شدن تا رسیدن به مقصد، ناچاری به شنیدن حرفهای او تن دهی که این کرایه برایمان نمیصرفد و حالا دیگر خواستم توی گرما سوارت کنم و وسطهای راه، شروع غرغرها که مسیرش خاکی هم دارد و آسفالتش کنده شده ... خلاصه که مزد تمام است و منّت هم کنارش. اگر هم احتمالاً خطا کنی و از ابتدا سر قیمت با هم کنار نیایید که داستانش جداست.
بی نظمیها و مشکلات آن
خبرنگار ایسنا(منطقهی خلیجفارس)، در مسیر اصلی شهر با مسافران و رانندهها هم صحبت شده تا از مشکلات این بخش از امکانات شهری بندرعباس بیشتر آگاه شود. یکی از مسافران زن جوانی است که هر روز این مسیر را طی میکند.
این شهروند گفت: برای مسیر اصلی شهر که حدفاصل پایگاه هوایی تا فلکهی برق است، تاکسیهای خطی هستند اما به شرط آن که دقیقاً از سر خط سوار شوی. اگر مسافر وسط راه باشی باز هم گذارت با شخصیهاست چون تعدادشان خیلی بیشتر از تاکسیهای گردشی است. در این شهر، هرکس بنا به هر علت و به هر مقصدی که دارد مسیری را طی میکند، حتی اگر با خانوادهاش باشد، به اندازهی باقیماندهی ظرفیتش مسافر میزند.
وی ادامه داد: از سر خط هم که سوار شوی، مثلاً وضعیت تاکسیهای گلشهر خوب است و حتی کمتر پیش میآید معطل تاکسی بمانی امّا امان از وقتی که قرار است از برق یا شهربانی به سمت گلشهر بیایی یا از برق به سمت اسلکه بروی، توی این شهر صف تاکسی هیچ معنایی نمیدهد و هرگز نمیتوانی دنبال صفی بگردی، توی آن بایستی و سر نوبت خودت سوار شوی. وضعیت هرکس عرضهاش بیشتر بود و زودتر سوار شد، جاری است. ساعت از 8 و 9 شب هم که رد شد، تعداد تاکسیهای توی خط کم میشود و اکثراً ماشینهای شخصیاند با شماره پلاک هایی از هرجای ایران که فکرش را بکنی، طرف خانه و زندگی و شهرش را ول
کرده آمده بندر مسافرکشی کند و حتماً هم برایش صرف میکند.
این زن که مشکل اصلیاش، مسافرکشهای شخصی است، خاطرنشان کرد: با این که میدانم شخصی سوار شدن، ریسک دارد و آن را امن نمیدانم امّا بیشتر وقتها دل به دریا میزنم و سوار میشوم چون اگر بخواهم همیشه احتیاط کنم و منتظر تاکسی بمانم، روزم از دست رفته و کارهایم مانده.
یکی از مسافران که در بندرعباس دانشجو است، گفت: ساعت حرکت اتوبوسهای شهر ما معمولاً زمانی است که حدود ساعت 3 صبح به بندرعباس میرسد و آن زمان هیچ تاکسیای توی ترمینال نیست که با خیال راحت سوار شوم و به مقصد برسم، همهی مسافرکشها شخصیاند و من مجبورم دو سه ساعتی توی ترمینال بنشینم تا لااقل هوا روشن شود، بعد بروم.
ما هیچ تعاونی و سندیکایی نداریم
چند تایی از رانندههای تاکسیهای خطی وقتی فهمیدند یک خبرنگار دارد سوال میپرسد، حاضر نشدند پاسخ دهند و یکی از آنها گفت: این بحثها فایدهای ندارد و به هیچ جا نمیرسد. دو سه نفر دیگر هم شرایط برایشان عادی و خوب بود و به نظر متحمل هیج سختیای نبودند. یک رانندهی تاکسی گردشی هم گفت: این کار، شغل دوم من است و تفننی مسافرکشی میکنم، شاید دو ساعت در روز.
رانندهی دیگری که بنا به گفته خودش بیش از 20 سال است که در بندرعباس راننده تاکسی است، گفت: تاکسیرانی در هر شهری تعاونی و سندیکا دارد اما ما هیچ وقت چنین چیزهایی نداشتیم، هر زمانی کسی آمد، مدیر شد و آشنایانش را سر کار برد بعد هم پولها را به جیب زد و رفت.
وی افزود: تاکسیرانی از ما توقعاتی دارد مثلاً اینکه هزینه نرخنامه و حق تاکسیرانی را سر موقع پرداخت کنیم اما توقعات ما از تاکسیرانی اصلاً مهم نیست و هیچ سندیکایی هم وجود ندارد که ما بخواهیم حتی مسائلمان را مطرح کنیم.
این راننده همچنین خاطرنشان کرد: اگر عمر مفید تاکسیها در دیگر شهرها 5 سال باشد برای ما 10 سال است و این قضیه کاملاً برعکس است، چون هوای اینجا شرجی است و ماشینها زودتر فرسوده میشوند.
زمینهایمان خشک شده، میآئیم بندرعباس مسافرکشی
یک مسافرکش شخصی که اهل روستایی در یکی از شهرستانهاست، به خبرنگار ایسنا گفت: چاههایمان آب ندارند و زمینهای کشاورزیمان خشک شده، دیگر آنجا کار نمیکنم. هر روز میآیم بندر و مسافرکشی میکنم. صبح زود از شهرمان تا بندر مسافر میزنم و بعد هم تا عصر توی شهر مسافرکشی میکنم، در راه برگشت هم باز مسافر هست. بعضی روزها هم استراحت میکنم و نمیآیم. شکر خدا خیلی هم خوب است، بعضی روزها تا 300هزار تومان هم کار میکنم.
با ناوگان فرسوده، میزان بهرهوری کاهش یافته است
مدیر عامل سازمان تاکسیرانی بندرعباس تاکسیهای این شهر را به چهار بخش ویژه، خطی، گردشی و فرعی تقسیم کرد و گفت: در برخی مناطق مثل تپه الله اکبر، شمال بلوار امام حسین و شهرک پیامبر اعظم با وجود تبلیغاتی که برای استفاده از تاکسی کرده و مبدأ و مقصد را مشخص کردهایم، متأسفانه رانندهها با عدم استقبال مواجه شدند و در برخی محلات حاشیهنشین مثل 2000 و آزادگان نیز بهعلت مسائل امنیتی نتوانستیم پوشش دهیم.
«مصطفی خادم» در ادامه با بیان اینکه ناوگان تاکسیرانی فرسوده است و از همینرو دست و پا شکسته فعالیت میکنیم، افزود: بیش از سه سال است که یک دستگاه تاکسی نو، وارد ناوگان نکردیم و در واقع هیچ طرح توسعه و نوسازی در این سه سال انجام نشده و از همینرو میزان بهرهوریمان کاهش یافته است.
وی شکلگیری طرح نوسازی و افزایش ناوگان را دست و پا شکسته دانست و گفت: بر اساس این طرح رانندههای خودروهای فرسوده موظف به ثبتنام میشوند و با کامل شدن طرح میتوانیم تاکسیهای نو را جایگزین تاکسیهای فرسوده و ناوگانمان را متحول کنیم.
خادم درباره بینظمیهای موجود در ایستگاههای تاکسی اظهار کرد: در سالهای گذشته افرادی بهعنوان خط نگهدار بین رانندهها حضور داشتند اما هماکنون رانندهها فقط نمایندگانی در میان خود دارند که آنها هم بیشتر در خدمترسانی و بیان مشکلات تاکسیرانها به سازمان، فعالیت میکنند. حضور خط نگهدارها در مبدأ و مقصد باید از طرف خود رانندهها و با همکاری بازرسان سازمان باشد.
وی میانگین محاسبه شدهی کمبود تاکسی در بندرعباس را 2000 واحد تاکسی برشمرد و افزود: تحمل زمان انتظار و برخی مسائل از جمله نظم و ترتیب در صفها، نیازمند فرهنگسازی است.
مدیر عامل سازمان تاکسیرانی بندرعباس درباره حضور مسافرکشهای شخصی خاطرنشان کرد: سازمان تاکسیرانی تصمیم داشت با اجرای طرحی، صندوقی داشته باشد که رانندگان در آن مشارکت کنند و از طریق حمایتهای آن، بتواند گشتهای مشترکی با راهنمایی رانندگی داشته باشد و در تمام سطح شهر برای جلوگیری از فعالیت مسافرکشهای شخصی برنامههایی داشته باشد امّا این طرحها تا کنون به سرانجام نرسیده و به مطالعه و بررسی بیشتر نیاز دارد.
این روزها در ایستگاههای تاکسی شهر بندرعباس بیلبوردهای تبلیغاتی بزرگی که از طرف سازمان تاکسیرانی نصب شده، به چشم میخورد. این بیلبوردها که محتوایشان تلاش تاکسیرانی برای ارائه خدمات بهتر است با دادن شمارههای تماس و سامانهی پیامک از مردم خواسته با ارائه دیدگاهها، پیشنهادها و انتقادهای سازنده، این سازمان را یاری کنند. اما مشکلاتی که هست شاید بسیار واضحتر از این باشد که نیازمند ارائه پیشنهادهای مردم باشد و این همه هزینه برای تهیه و نصب بیلبوردها. آن طور که از محتوای کلام مسئولان هم برمیآید، خود نیز به این مشکلات آگاهند فقط میماند
تلاش برای حل و فصلشان.