توسعه صادرات غیر نفتی؛ رویا یا واقعیت؟
تین نیوز | رییس سازمان توسعه و تجارت ایران تاکید کرده است طبق برنامه پنجم توسعه، صادرات غیرنفتی تا پایان سال 93 «باید» به 69 میلیارد دلار ( 47 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی و 22 میلیارد دلار صدور خدمات فنی و مهندسی) برسد. اگر تاکید رییس سازمان توسعه تجارت که یکی از متولیان به تحقق رسانیدن این «باید»هاست را در کنار قوانینی که این سازمان برای کاهش و ممنوعیت صادرات به تصویب رسانده است، بگذاریم میتوانیم به نتایج دیگری دست پیدا کنیم. برای بررسی بیشتر و مصداقیتر شدن موضوع باید سری به آمارهای صادرات غیرنفتی در سالهای گذشته بزنیم. از سوی دیگر اگرچه افخمی راد راهکارهای رسیدن به صادرات 69 میلیارد دلاری را نیز اعلام کرده است اما به نظر نمیرسد تحقق این راهکارها تا پایان سال 93 عملی شود. برای مثال او بر این نکته تاکید کرده است که باید قوانین دست و پاگیر از سر راه تجار برداشته شود. در اینجا باز هم نیاز است کمی تاریخ تجارت را ورق زده و به سال 92 سفری داشته باشیم چراکه اکثر این قوانین که رییس سازمان توسعه و تجارت آن را قوانین زاید میخواند، یک شبه و به زعم بسیاری از صاحبنظران بدون کار کارشناسی ایجاد و مانند سدی بر سر راه تجار و بازرگانان گذاشته شدهاند. همین تازگی در خبرها خواندیم که صادرات روغن نباتی برای حمایت از بازار داخل ممنوع شده است. آیا میشود هم ممنوعیت گذاشت و هم توقع پیشرفت چندپلهای در صادرات غیرنفتی داشت؟ نکته دیگر اینکه در ایران هیچگاه توازنی میان صادرات و واردات در کشور برقرار نبوده است. برای مثال براساس آماری که در 12 اسفندماه سال 92 از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران اعلام شده است؛ میزان صادرات غیرنفتی در کشور حدود 40 میلیارد و 376 میلیون دلار بوده این در حالی است که در همان سال میزان واردات به کشور 48 میلیارد و 364 میلیون تومان بوده است. مقایسه این ارقام یعنی در ایران همواره زور واردات بر صادرات در کشور چربیده است. نکته دیگر و مغفول مانده از دید مسوولان آن است که در ایران صادرات غیرنفتی (به غیر از صدور خدمات فنی و مهندسی) مختص به چند کالای سنتی مانند خشکبار، صنایع دستی و فرش بوده است. آنچه مسوولان و دستاندرکاران باید به آن توجه داشته باشند آن است که توسعه صادرات غیرنفتی نیاز به دستیابی به بازارهای جهانی دارد و این مهم میسر نخواهد شد جز آنکه با وجود تحریمهای خارجی مسوولان حوزه تجارت دست از تحریمهای داخلی برای تجار ایرانی بردارند.