تهدید بیکاری در کمین ۱۲هزار دریانورد ایرانی
تین نیوز | کشتیرانی جهان دیر یا زود، با کمبود جدی دریانورد مواجه خواهد شد. این را تحلیلها درباره رونق اقتصادی سالهای آینده میگوید.
در این میان کشور ما اگرچه در حال حاضر شرایط خوبی دارد اما اگر آموزشهای دریانوردی خود را بر اساس اصلاحیه کنوانسیون استانداردهای آموزشی «استیسیدبلیو» به روز نکند، نهتنها در زمینه نیروی دریانورد دچار مشکل خواهد شد، بلکه ۱۲هزار دریانورد ایرانی که در حوزه سفرهای تجاری نامحدود فعال هستند، دیگر اجازه فعالیت نخواهند داشت. ایران در حال حاضر ۱۴۷هزار دریانورد تحصیلکرده و دارای گواهینامه دارد. آنطور که مدیرکل امور دریانوردان سازمان بنادر و دریانوردی توضیح میدهد، این رقم، آمار کسانی است که گواهینامه بینالمللی دارند و ممکن است آماری
که در سازمان شیلات بهعنوان تعداد دریانوردان ثبت شده با این رقم تفاوت داشته باشد زیرا به گفته او صیادان بدون گواهینامه را نمیتوان جزو آمار دریانوردان حساب کرد.
کاپیتان حسین میرزایی میافزاید: در حال حاضر در ایران دریانورد به میزان کافی وجود دارد اما با برداشته شدن تحریمها و رونق تردد کشتیها، کمبود جهانی در این حوزه پیشبینی میشود که ایران نیز از این ماجرا جدا نخواهد بود.
در یک کشتی بهطور معمول ۲۲ نفر کارکنان و ۵۰درصد نیروی ذخیره نیاز است. به گفته میرزایی بر اساس پیشبینیهای موسسه حملونقل ژاپن (جیایتیای)، در سال ۲۰۱۰م با وجود ۳۵هزار و ۶۲۳ کشتی، تقاضا برای افسران دریایی به ۴۴۵هزار نفر و برای ملوانان به ۶۴۹ هزار نفر رسید. همچنین برای سال ۲۰۲۰م پیشبینی میشود ۳۸هزار و ۱۹۷فروند کشتی وجود داشته باشد که تقاضا برای افسران آن ۵۱۵ هزار و ۶۰۰ نفر و تقاضا برای ملوانان آن،۷۴۵هزار نفر پیشبینی شده است. او معتقد است، براساس این آمار و پیشبینی تحلیلگران در سالهای بعد از ۲۰۱۵م رونق اقتصادی رخ خواهد داد و بر
اثر آن رونق به کشتیرانیها بازخواهد گشت. به گفته او، با افزایش تقاضا برای دریانوردان ماهر، دوباره صنعت کشتیرانی با کمبود جدی دریانوردان مواجه میشود، بنابراین باید از اکنون برای مقابله با این کمبود چارهاندیشی کرد.
او معتقد است با توجه به وجود تعداد زیاد تحصیلکردههای بیکار در کشور میتوان آنها را به رشته دریانوردی ترغیب کرد تا بتوانیم کمبودهای احتمالی آینده را جبران کنیم.
۱۵درصد کارکنان کشتیهای ایرانی خارجی هستند
درباره تعداد دریانوردان خارجی فعال در عرشه کشتیهای ایرانی نمیتوان آمار دقیقی داد، با این حال بهطور مشخص میتوان گفت ۱۵درصد کارکنان روی کشتیهای ایران، خارجی هستند. به گفته میرزایی، این بدان معنی نیست که ایران نمیتواند نیروی انسانی موردنیاز در این حوزه را تامین کند بلکه در کشتیرانی، تردد جهانی و تبادل نیروی انسانی یک بحث ذاتی و از الزامات است.
آمار دقیقی از تعداد دریانوردان ایرانی شاغل در عرشه کشتیهای جهان در دست نیست. به گفته میرزایی برخی دریانوردان ایرانی در کشورهای دیگر همچون افریقا و انگلیس فعالیت میکنند. این بدان معناست که گواهینامههای دریانوردی ایران، دارای ارزش بینالمللی است. از این نظر ایران در فهرست سفید کنوانسیون «استیسیدبلیو» قرار دارد و در سالجاری نیز برای ۵ سال دیگر، در این فهرست ابقا شدهایم.
دریانورد تحصیلکرده بیکار نداریم
همه ۱۴۷هزار دریانورد تحصیلکرده ایرانی، در حال حاضر مشغول به کار هستند و در این قشر بیکار وجود ندارد. مدیرکل امور دریانوردان سازمان بنادر و دریانوردی با بیان این مطلب میافزاید: در میان ملوانان لنجهای سنتی ممکن است تعدادی بیکار وجود داشته باشد اما درباره کسانی که تحصیلات این حوزه و گواهینامهها را دارند، اینگونه نیست. به گفته او، ۵۸ مرکز آموزش دریانوردی و ۵۰ مرکز معاینه و صدور کارت سلامت پزشکی دریانوردان در ایران فعالیت میکند که مطابق با نظامهای آموزش، آزمون و صدور گواهینامههای دریانوردی با اصلاحیه ۲۰۱۰ کنوانسیون
«استیسیدبلیو» است.
میرزایی میافزاید: با این اوصاف در حال حاضر جذب نیرو در این حوزه کم است زیرا کشتی کم است اما اگر کشتیهایی که در زمان تحریم، از ایران رفتند و با پرچم دیگر کشورها تردد میکردند بازگردند، طبیعی است که نیاز به نیروی انسانی بیشتری خواهیم داشت، البته این مسئله به عرضه و تقاضا نیز بستگی دارد.
وضعیت نگرانکننده استانداردهای آموزشی
اگرچه به گفته مدیرکل امور دریانوردان سازمان بنادر و دریانوردی، در حال حاضر دریانورد ایرانی بیکار نداریم اما نگرانی که در حوزه دریانوردان کشور وجود دارد، به روز شدن گواهینامههای آنها بر اساس اصلاحات بینالمللی است. به گفته دبیرکل اتحادیه مالکان کشتی، گواهینامههای «استیسیدبلیو» دریانوردان ایران باید تا پایان سال ۲۰۱۶م مطابق با اصول «اصلاحیه ۲۰۱۰ مانیل» باشد و اگر این شرایط را نداشته باشند، اجازه دریانوردی در سراسر جهان را نخواهند داشت.
کاپیتان حسن تیمورتاش اظهار میکند: از میان ۱۴۷هزار دریانورد ایرانی، حدود ۱۰۰هزار نفر دریانوردان نزدیک به ساحل، یعنی دریانورد کشتی ۳هزار تنی هستند. از این ۱۰۰هزار نفر، ۷۰ تا ۷۵هزار نفر ملوان عمومی هستند. حدود ۲۵ هزار نفر باقیمانده نیز صیاد هستند.
او میافزاید: براساس دستورالعمل جهانی، همه این افراد باید زیرپوشش متمم کنوانسیون«استیسیدبلیو» قرار گیرند. در این میان نگرانی درباره ۱۲هزار دریانوردی است که در سفرهای تجاری نامحدود فعال هستند و باید تا سال ۲۰۱۶م گواهینامه خود را به روز کنند که در غیراین صورت، دچار مشکل خواهند شد. وی میگوید: باید به دریانوردان کشور هشدار دهیم که در راستای به روز کردن گواهینامههای بینالمللی خود براساس «اصلاحیه ۲۰۱۰ مانیل» تعجیل کنند زیرا زمان کم بوده و ممکن است همین ۱۲هزار نفر در صورتی که نتوانند تا زمان مقرر گواهینامه لازم را بگیرند، بیکار
شوند.
او یادآوری میکند: اگرچه در سالجاری آیمو (سازمان بینالمللی دریانوردی) ایران را به خاطر رعایت قوانین و مقررات آموزشهای دریایی دوباره در فهرست سفید جهانی قرار داده است اما اگر افسران دریایی ما تا پایان ۲۰۱۶م نتوانند مجوزهای لازم را بگیرند، وارد فهرست خاکستری خواهیم شد.
رفع مشکل نظاموظیفه و جذب دانشجو در دریانوردی
تیمورتاش با تایید سخن میرزایی مبنی بر نبود تحصیلکرده بیکار در حوزه دریانوردی در ایران میافزاید: در بسیاری از رشتهها انبوه بیکاران تحصیلکرده وجود دارد اما در حوزه دریانوردی دانشجو نداریم و به همین خاطر مجبور میشویم دانشجو و کارکنان را از دیگر کشورها مانند بنگلادش و اوکراین بیاوریم.
در سالهای اخیر برخی دانشگاههای دریایی کشور به بهانه هزینههای گزاف رشته دریانوردی، پذیرش دانشجو در رشته دریانوردی را متوقف کرده بودند اما آنطور که دبیرکل اتحادیه مالکان کشتی توضیح میدهد، با پیگیریهای انجام شده در اتحادیه، مشکلات اخیر در زمینه تربیت دانشجو در رشته دریانوردی در مسیر بهبود قرار گرفته است. او با اشاره به حل مشکل نظام وظیفه که از موانع دیگر در مسیر پذیرش دانشجو در این حوزه بود، میافزاید: از ستاد نظام وظیفه نیز مجوزهای لازم را گرفتهایم و بدین ترتیب از سال آینده ۸۰ نیرو در نفتکش و ۸۰ نیرو در کشتیرانی، برای گذراندن دوره آموزشی
جذب خواهند شد.