واردات خودرو توسط خودروسازان، استیضاح وزیر را آسان میکند
تین نیوز | واردات خودرو توسط خودروسازان؛ این جدیدترین تحول صنعت خودرو در کشور است. تحولی که بیش از هر چیز شبیه یک زنگ خطر میماند. شرکت ایران خودرو نزدیک به دوهزار خودروی رنو کپچر را با قیمت بالای صد میلیون تومان وارد کشور کرده است. علی علیلو، رئیس کمیته صنعت خودرو مجلس هم این موضوع را تائید میکند و به «حمل و نقل» میگوید بابت آن به وزیر هم اخطار داده شده است. اخطاری که او امید ندارد به جایی برسد.
شما در جریان کم و کیف واردات خودرو توسط شرکتهای خودروساز داخلی قرار دارید؟ مثلا اینکه میدانید ابعاد و حجم این واردات چقدر بوده است؟
اگر منظور شما این است که بر اساس یک گزارش رسمی در جریان چنین موضوعی باشیم که تا حالا چنین نشده است. یعنی هیچ گزارش رسمی در این رابطه به ما ارجاع داده نشده است. اما این بدان معنی نیست که مجلس و دیگر نهادهای نظارتی در جریان مساله نیستند. ما میدانیم که در ماههای گذشته موجی از واردات خودرو توسط خودروسازان ما به راه افتاده است و الان تعداد زیادی از محصولات خارجی با سفارش این شرکتها در گمرک انبار شدهاند.
میدانید توجیح این کار چیست و البته چقدر شما در قبال آن موضع منفی دارید؟
ببینید شکل کار، یعنی پوسته اصلی و توجیه کلان آن شاید منطقی به نظر برسد. خودروساز داخلی و به طور مثال ایران خودرو که الان مشغول واردات شده میگوید قصد دارد در اینده فلان محصول خارجی را در داخ تولید کند و پیش از آنکه قرارداد نهایی را قطعی کند، نیاز دارد تا دست به یک بازارسنجی بزند. با این هدف که مشخص شود آیا بازار فلان محصول خارجی که مد نظر ایرانخودرو هست را میپسندد یا نه. این شکل کار است. اما وقتی وارد جزئیات میشویم تردیدها شروع میشوند. مثلا وقتی متوجه میشویم همین شرکت نزدیک به دو هزار خودروی رونو کپچر را برای واردات سفارش داده است. خب این دیگر
بازارسنجی نیست.
این رسما واردات عمده است. یعنی اینکه خودروساز ما با این کار به میدان معاملهگری وارد شده نه میدان تولید. شما فکر کنید که مثلا ایران خودرو قصد دارد 5 محصول خارجی را امتحان و بررسی کند تا نهایتا به فرض در آینده نزدیک قرارداد تولید یک یا دو تا از آنها را ببندد. خب اگر قرار باشد برای بازارسنجی هر محصول همین تعداد ماشین وارد کند، خودش میشود 10 هزار خودرو. ما دیگر اسم را نمیتوانیم بگذاریم بازارسنجی. این دقیقا مصداق تجارت و واردات است.
مجلس برای مشخص شدن این موضوع پیگیری خاصی هم انجام داده است؟
ما به طور خصوصی موضوع را به اقای نعمتزاده و دولت منتقل کردهایم و به ایشان اخطار دادهایم. ما برای نظارت میتوانیم وارد هر حوزهای بشویم. میتوانیم تحقیق و تفحص کنیم اما نتیجه آن هیچ ثمری ندارد. همانطور که تحقیق و تفحص سال گذشته از خودروسازان بیثمر ماند. این بار واقعا اگر وزارتخانه برای این کارها فکری نکند قطعا پای وزیر به جلسه استیضاح باز خواهد شد.
به خود وزارتخانه هم این را منتقل کردهاید؟
بله. حتی به خود آقای نعمتزاده هم گفتهایم. الان انواع و اقسام تخلفها در همین خودروسازیها اتفاق میافتاد. در واردات اتومبیل اصلا معلوم نیست چه خبر است. برای مثال باید اشاره کنیم که دومین و سومین واردکننده بزرگ خودرو به کشور حتی یک برگ هم سند مالی در هیچ جا ندارند. این واقعا آیا قابل توجیه است؟ وزارتخانه هم این چیزها را میداند. ضمن اینکه انتقادات دیگری هم به وزارت صنعت وارد میشود که علی الظاهر شاید ربطی به خودروسازی نداشته باشند اما میتوانند باعث شوند تا موضع انتقاد از وزیر در مجلس محکمتر شود.
الان مجلس این موضوع را چگونه دنبال میکند؟
ما فعلا یک سری اسناد قطعی از چنین وارداتی داریم که توسط خودروسازان انجام شده است. این اسناد را باید به حالت رسمی تبدیل کنیم. به همین دلیلی هم فعلا نامهنگاریهایی با کمگر و دیگر نهادهای ذیربط انجام دادهایم تا آمارها و سندها به صورت رسمی به ما اعلام شوند. اما تا همین جا هم مثلا میدانیم که برای همین خودروی رونوکپچر که توسط ایران خودرو وارد شده است هنوز هیچ قراردادی برای تولید منعقد نشده است. یعنی هنوز ایران خودرو وارد مذاکرات هم با طرف فرانسوی نشده که دست به واردات زده است. تازه مسایل دیگری هم هست که شک ما را به موضوع بیشتر میکند.
چه مسایلی؟
مثلا قیمت ماشینهایی که وارد شدهاند. این اصلا با سیاست تولید خودرو در داخل کشور همخوانی ندارد. این خودروهای وارداتی هر دستگاه متوسط بین 103 تا 110 میلیون قیمتگذاری شده است که باید ببینیم قیمت نهایی آن چقدر اعلام میشود. ولی سطح قیمت آنها همین است. در حالی که اصلا کشش بازار و نیازی که خریدار در داخل دارد متوجه خودروهای بین 20 تا 35 میلیون تومان است و این اصلا با قیمت این ماشینهای وارداتی همخوانی ندارد. یعنی اینکه ایران خودرو اگر برنامه جدیدی برای تولید هم داشته باشد اصولا نمیتواند تمرکز خود را بر محصولی مثل رنو کپچر که قیمت آن بالای 100 میلیون تومان
است، قرار دهد.
شکاف و نقطه ضعف بازار تولیدات داخلی اصلا به طور کلی جای دیگری است که محصولی مثل رو کپچر با قیمت بالای صد میلیون تومان در آن جایی ندارد. ضمن اینکه ما میدانیم که قبلا در مذاکرات ایران خودرو با شرکتهایی مثل پژو و رنو برای تولید محصولات جدید،طرف داخلی سراغ مدلهای ارزان قیمت و منطبق با متوسط توان خرید مشتری داخلی رفته است و اصلا راجع به محصولات گران قیمت به آن شکل رایزنی و مذاکرهای انجام نشده است. ما البته قبلا هم سابقه واردات خودروهایی در همین سطح قیمت توسط خودروسازان داخلی را داشتهایم که با همین بهانهها صورت میگرفت.
چه خودروهایی قبلا با همین بهنه وارد میشدند؟
خیلی محصولات بود که با همین بهانهها وارد ایران شد. مثلا میشود به مدلهایی چون نیسان مورانو، پژو 407 و سیتروئن C5 اشاره کرد.
چرا خودروساز داخلی تن به چنین معاملاتی میدهد؟
قطعا به دلیل کمبود منابع و تامین بخشی از هزینهها این کار را میکنند. ما که شوخی نداریم. صنعت خودروسازی ما یک صنعت ورشکسته است. دو شرکت بزرگ کشور در حالی که انحصار تولید را هم در دست دارند اما نمیتوانند بازار را حفظ کنند. این یعنی حتی بدتر از ورشکستگی. روش فعلی تامین نیازها و تامین بازار تنها این چاه ویلی را که به اسم خودروسازی حفر کردهایم، عمیق و عمیقتر میکند.
نهایتا مجلس چه خواهد کرد؟
ما تا جایی که تیغمان ببرد، جلو میرویم. تا اینجا فقط توانستهایم اعتراض کنیم. شما ببینید که حداقل در سه ماه اخیر مجلس درباره هیچ موضوعی به اندازه خودروسازی اعتراض و انتقاد نکرده است. الان بهانهها برای استیضاح اقای نعمتزاده کافی است. مخصوصا با همین حرفهایی که درباره نخریدن خودروهای داخلی زدند.
یعنی اگر برکنارش هم کنیم افکار عمومی از ما میپذیرد. اما آخرش چه میشود؟ ما میتوانیم وزیر را برکنار کنیم اما کار صنعت خودرو با این چیزها درست نمیشود. اول از هر چیز باید بپذیریم که صنعت خودروسازی ما از اساس ورشکسته است و حتی از موقعیت انحصار تولید هم نمیتواند استفاده کند. شاید این در دنیا بتواند به یک جوک تبدیل شود که یک خودروساز از یک مدل محصول خارجی دو هزار دستگاه وارد میکند. اما این هم دارد به یک اتفاق معمولی تبدیل میشود.