کشتی پساتحریم کجا پهلو می گیرد
تین نیوز | حمل و نقل در تمامی زمینه های تولید، توزیع و مصرف کالا و خدمات تأثیرگذار است.
با اعمال برجام و گذار به دوران پساتحریم دوران جدیدی پیش روی ما قرار گرفته است که بهره برداری بهینه از آن مستلزم برنامه ریزی و مدیریتی نوین و کارآمد در تمام عرصه ها از جمله صنعت حمل و نقل کشور است.
حمل و نقل به عنوان یکی از ارکان اصلی خدمات، از نقشی برجسته و بنیادین در رشد اقتصادهای ملی ، توسعه اقتصاد و تسهیل تجارت جهانی برخوردار است و دربرگیرنده
فعالیتهایی است که به شکلی گسترده در تمامی شاخه های اقتصادی جاری بوده و نقشی غیرقابل انکار بازی می کند.
تاثیر مستقیم هزینه های حمل و نقل در قیمت تمام شده کالا، باعث شده تا توجه زیادی به بهینه سازی اجزای دخیل در فرآیند حمل و نقل برای کاهش هزینه ها، افزایش سرعت جابجایی و ایمنی معطوف شود. و این صنعت از شکل سنتی گذر کرده و اکنون به عنوان یک فعالیت خدماتی – اقتصادی به آن نگاه می کنند.
اما صنعت حمل و نقل به ویژه حمل و نقل دریایی که حدود 95 درصد از واردات کشور را به دوش می کشید ، مشکلات بسیاری دارد و اکنون که در دوران پساتحریم به سر می بریم اگر این مشکلات برطرف نشود ، به طور حتم ما دچار مشکلات بسیار زیادی می شویم .
ضعف بنادر و نقاط اتصال به شبکه حمل و نقل داخلی ، بحران تراکم کشتی ها ، تاخیر در بهره برداری از پروژه های صنعتی و هزینه های اضافی حمل و نقل به اقتصاد کشور از پیامدهای نبود برنامه ریزی در سیستم ترابری کشور است . شاید بتوان گفت دریا،در میان راه های حمل و نقلی بیشترین اهمیت را برای تجارت دارد و این مسئله ، به خاطر ظرفیت بالای حمل بار کشتی هاست .
ایران ، کشوری است که سودای رهایی از اقتصاد تک محصولی را در سر دارد و در این راه باید صادرات محصولات غیر نفتی را افزایش دهد . لازمه این کار هم گسترش ناوگان حمل و نقل و توسعه بنادر است .
دوران پساتحریم فرصتی است برای اقتصاد کشور اما باید دید برنامه ای برای توسعه زیرساخت های حمل و نقلی وجود دارد ؟
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ، همیشه از رقبای ایران در حوزه جمل و نقل محسوب می شوند آنها از نظر ناوگان کشتیرانی ، بسیار از ایران عقب ترند و یا کشتی ندارند یا از دیگر کشورها اجاره کرده اند ، اما کشورهای حوزه خلیج فارس به جای توسعه ناوگان کشتی ، به توسعه بنادر پرداخته اند و ظرفیت بنادر خود را بالا برده اند و از این طریق توانسته اند تجارت خود را گسترش دهند .
در بندر جبل علی در امارات، 7000 شركت كشتیرانی مشغول به فعالیتند. این یعنی گرچه ایران از همسایگان دریاییاش از لحاظ تعداد ناوگان جلوتر است، اما هنوز باید برای تصاحب سهم آنها از تجارت، مسیر درازی را طی كند.
بعضی از بنادر جنوبی خلیج فارس دارای رتبه یک رقمی عملکرد تخلیه و بارگیری کانتینر در جهان هستند این در حالی که بندر شهید رجایی و دیگر بنادر ایران، رتبه بسیار پایین تری در دنیا دارد، لذا اولویت اول بخش دریایی کشور تکمیل طرح جامع بنادر و سرمایه گذاری در این بخش است، تا ظرفیت بنادر متناسب با نام و جایگاه ایران توسعه یابد.
بر این اساس باید ظرفیت تخلیه و بارگیری کانتینر از 4.8 میلیون TEU است، تا پایان برنامه ششم توسعه به حدود 9 میلیون TEU برسد، به این ترتیب نیاز به سرمایه گذاری چند صد میلیون دلاری در این بخش وجود دارد. پارسال حدود ۱۵۰ میلیون تن کالای صادراتی و وارداتی در کشور داشته ایم که ۹۵ درصد این کالاها از طریق دریا جابه جا شده است، اگر این حجم کالا مدیریت شود و از طریق شرکتهای کشتیرانی ایرانی حمل شود ، حمل و نقل آنها ارزان تر، بهتر و با اطمینان بیشتری انجام میشود.
البته مشارکت بخش خصوصی در صنعت حمل و نقل کشور فرصت بیشتری را طلب می کند. از سوی دیگر چالش های موجود بنادر و پایانه ها تنها بخشی از چالش های سیستم ترابری و ترانزیت کشور هستند که اگر چه تجارت توسط بخش خصوصی انجام می شود اما این بخش به هر حال وامدار پیوندهای عمیقی است که باید توسط دولت ها به وجود آید ؛ از این زاویه تاثیر سیاست و رفتار سیاسیون بر مراودات تجارت بین المللی و به ویژه امر ترانزیت خارجی کالا بسیار زیاد است .