تدبیر برای سرمایه گذران خارجی
تین نیوز | تک جمله ای طی تمامی سال های گذشته بارها تکرار شده و در ذهن همگی ما نقش بسته است:«گذشته چراغ راه آینده است.»
معنای دقیق این جمله روایت می کند از «شکست ها باید درس گرفت» اما امروز ما چه می کنیم؟ با وجود تکرار کلیشــه وار، چنین شعارهایی، حاضر هستیم از گذشته برای ساختن آینده درس بگیریم؟ امروز برهمگی ما مسلم است قافله خصوصی سازی در اقتصاد ایران به سلامت به مقصد نرسیده است . تحلیل شکست سیاست های خصوصی سازی نشان می دهد ، واگذاری شرکت های دولتی به شرکت های شبه دولتی در نهایت منجر به ظهور قطبی جدید در اقتصاد ایران شد.
قطبی که فعالان بخش خصوصی از آن با عنوان خصولتی ها یاد می کنند. امروز هم بی توجه به سابقه گذشته، همان تجربه را تکرار می کنیم و گذشته را نه به چراغ راه آینده که به تابلوی راهنمایی برای رفتارهای اشتباهی و غلط تبدیل کرده ایم . اخباری که به گوش می رسد ، نشان می دهد دولت یا حداقل بخشی از بدنه دولت علاقه مند شده اند، سرمایه گذاران خارجی را به شرکای خود تبدیل کنند و به اندازه شرکت های شبه دولتی بیفزایند.
اما چند نکته را باید بدانیم:
اول: طی تمامی سال های گذشته و در بدترین شرایط اقتصادی، بدنه متعهد و مولد بخش خصوصی همچنان به تولید ادامه داد. بازهم باید تاکید کنیم در دوران رکود بیشترین سهم از تولید اشتغال در اختیار بخش خصوصی فعال و متعهد کشور بود که سرمایه های خود را به کارخانه و صنعت تبدیل کردند. امروز گفته می شود درهای اقتصاد جهان به روی اقتصاد ایران باز شده است.
در این شرایط حداقل انتظار از دولتی معتقد به عقل و تدبیر این است که شرط انصاف در رقابت را رعایت کند. اگر امروز آغوش اقتصاد ایران را با انواع تسهیلات و امتیازات برای سرمایه گذارخارجی باز کرده ایم، چرا نباید همان امکانات را در اختیار سرمایه گذار داخلی قرار دهیم؟ چرا فکر می کنیم بخش خصوصی ایران توان قدرت نمایی در بازارهای جهانی را ندارد؟ آنچه اقتصاد ایران را زمین گیر کرد، نه محصول کار بخش خصوصی که برآمده از اندیشه ای بود که اقتصاد ایران را برخلاف اسناد بالادستی و تاکیدات عالیه مقامات بلند پایه کشور، تماما دولتی ساخت.
شرکت های شبه دولتی و به قول معروف خصولتی ها در دوران تحریم ها و در اوج روزهایی که شعار خصوصی سازی سر داده ها، نه حتی رقیب که گفته
می شد، یکی یکی سربرآوردند. این شرکت ها ، نه حتی رقیب که جایگزین شرکت های بخش خصوصی شدند. امروز هم قرار است در برروی همان پاشنه بچرخد؟ یعنی هم اولویت با خارجی ها باشد و هم اینکه سرمایه آنها به جایی به غیر از صنایع متعلق به بخش خصوصی برود؟
دوم : بــار دیگر در ذهــن به اخبــاری که در مــورد حضور سرمایه گذاران خارجی منتشر شــده، دقت کنید. هیات های تجاری به دعوت وزارتخانه های دولتی می آیند و یکی یکی به نشست هایی با مســولان دولتی و مدیران شــرکت های دولتی می روند. معنای دقیق چنین رفتاری، پیوند جدید بین سرمایه خارجی و شرکت های دولتی است. اگر فرض کنیم، همه این دیدارها به همکاری مشترک ختم می شود، قطعا نتیجه ای به غیر از افزایش دامنه نفوذ شرکت های دولتی در ساختار اقتصاد ایران عاید ما نمی شود. ، لازم است یادآوری کنیم بخش خصوصی ایران در اوج رکود، ناجی اقتصاد ایران شد. هیات های تجاری به
طور خاص تضمین دولت ها را برای انتقال سرمایه هایشان به اقتصاد ایران نیاز دارند. بنابراین حضور معنا دار چهره های دولتی در برخی دیدارها می تواند کمک رسان باشد ولی در فاز بعدی آنچه رخ می دهد باید برقراری ارتباط بین بخش خصوصی ایران و سرمایه گذار خارجی باشد..
سوم: بارها اشــاره شده که سرمایه گذارخارجی بیش از هر عنصر دیگر به ثبات، آرامش و منطق نیاز دارد. همه ما به خوبی می دانیم یک شرط همکاری با دولت، پذیرش ریسک بالااست.
بنابراین نیازی نیست سرمایه گذارخارجی را ملزم به همکاری با شرکتی دولتی کنیم که مشخص نیست، مدیرانش چقدر دوام دارند. به طور حتم سرمایه گذار خارجی نیز برای حضور در اقتصاد ایران به همکاری همزبان و هــم خانواده خود نیاز دارد. شریکی که نظام بازار را بداند، ســرمایه خود را در خطر بیندازد و تن به همکاری واقعی دهد. همگی اینها نه در دولت که تنها در مجموعه هایی وجود دارد که به صورت واقعی توسط بخش خصوصی اداره می شود.
ترویج این باور که بخش خصوصی ایــران ناتوان در مذاکرات اقتصادی و عقد قراردادهای بلند مدت با ســرمایه گذاران بین المللی است، خطاست. امروز دولت با سیاست گذاری منطقی و علمی شــرایطی را مهیا کند که مذاکرات بخش خصوصی و سرمایه گذاران خارجی رونق بیشــتری بگیــرد. نگاهی که روایت می کند، بخــش خصوصی ایران تــوان همکاری با سرمایه گذارخارجی را نــدارد از همان جایــی آمده که خصوصی سازی اقتصاد را طی تمامی سال های گذشته منکوب کرده بود.