◄ هوشمندسازی آزادراه شاهچراغ؛ گذار از نظارت سنتی به کنترل فناورانه

آزادراه شیراز–اصفهان (شاهچراغ) به عنوان یکی از کلیدی ترین شریان های زیرساختی جنوب به مرکز کشور، اکنون در مرحله ای تازه از هوشمندسازی قرار گرفته است؛ مرحله ای که در آن مدیریت سنتی جای خود را به نظارت فناورانه و داده محور داده تا ایمنی و انضباط ترافیکی در این کریدور استراتژیک، با استانداردهای «حمل ونقل هوشمند» همسو شود.

به گزارش تین نیوز، در جدیدترین گام برای تکمیل شبکه پایش این آزادراه، با اخذ مجوز از مرکز مدیریت راه های کشور، ظرفیت نظارتی این محور افزایش یافته است. بنا بر اعلام باصری، معاون فنی و راه های روستایی اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای فارس، ۶ سامانه ثبت تخلف جدید با هدف پوشش کامل مقاطعی که پیش تر فاقد دوربین بودند، نصب و به شبکه یکپارچه نظارتی استان متصل شده اند. با این اقدام عملیاتی، اکنون مجموعاً ۲۴ سامانه ثبت تخلفات عبور و مرور در طول آزادراه فعال است که امکان پایش لحظه ای و کنترل مکانیزه رفتار رانندگان را فراهم می آورد.

این توسعه زیرساختی از آن جهت حائز اهمیت است که استقرار سامانه های ثبت تخلف، فراتر از یک اقدام انضباطی، نقشی کلیدی در بازدارندگی رفتاری ایفا می کند. آزادراه ها به دلیل ماهیت طراحی هندسی و امکان حرکت با سرعت بالاتر، در صورت نبود کنترل هوشمند، مستعد ریسک های ترافیکی هستند. از این رو، سامانه های ثبت تخلف نه صرفاً به عنوان ابزار اعمال قانون، بلکه به عنوان ابزاری برای تنظیم رفتار رانندگی و کاهش خطای انسانی عمل می کنند. رانندگان با آگاهی از پایش مستمر توسط ۲۴ سامانه فعال در طول مسیر، الگوی رانندگی خود را با استانداردهای آزادراهی منطبق می سازند که این امر به روانی جریان ترافیک و ارتقای ضریب ایمنی منجر می شود.

از منظر اجرایی، مدیریت این آزادراه بر یک مدل هم افزایی میان نهادهای مسئول استوار است. در حالی که اداره کل راهداری به عنوان متولی سیاست گذاری و اتصال سامانه ها به شبکه سراسری اعمال قانون عمل می کند، همکاری میان بخشی برای نگهداری و استقرار تجهیزات در نقاط حساس، استمرار عملکرد این سامانه ها را تضمین کرده است. گزارش های عملیاتی از استقرار این دوربین ها در نقاط کانونی، بیانگر حرکت به سمت یک مدل پایش یکپارچه است که در آن، پایداری مسیر با اتکا به داده های دقیقِ ترافیکی و نظارت تصویری تأمین می شود.

علاوه بر ثبت تخلفات، داده های تولیدشده توسط این شبکه هوشمند، منبعی ارزشمند برای برنامه ریزی های کلان راهداری در مدیریت بحران و نگهداری مسیر است. اکیپ های راهداری که به صورت شبانه روزی در آزادراه شاهچراغ فعال هستند، اکنون از طریق تصاویر دوربین های نظارتی، قادرند گره های ترافیکی یا حوادث احتمالی را با دقت و سرعت بیشتری شناسایی کرده و واکنش های امدادی و خدماتی خود را بهینه کنند.

اگرچه هوشمندسازی آزادراه شاهچراغ با عملیاتی شدن ۲۴ سامانه فعال، پیشرفت قابل توجهی را تجربه کرده است، اما مسیر توسعه ITS در این محور همچنان ادامه دارد. این گذار از مدیریت صرفاً فیزیکی به مدیریت هوشمند، آزادراه شیراز–اصفهان را به یکی از پیشروترین محورهای مواصلاتی کشور در حوزه فناوری های نوین جاده ای تبدیل کرده است؛ مسیری که با اتصال به شبکه یکپارچه نظارتی، نویدبخش کاهش ریسک و افزایش انضباط در حمل ونقل برون شهری خواهد بود.