◄ نقض توافق نامههای بین المللی توسط دولت ترکیه
وبلاگ تین نیوز، صمد شفیع زاده | اخذ عوارض از کامیون های ایرانی توسط دولت ترکیه افزون بر اینکه نقض توافق نامه دو جانبه 1373 بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه است. ناقض "توافق نامه ترانزیت تجاری سازمان همکاری اقتصادی اکو" نیز می باشد.
سازمان همکاریهای اقتصادی اکو (Economic Cooperation Organization) در ابتدا با مشارکت سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان بر اساس معاهده ازمیر با هدف اعتلای سطح زندگی اقتصادی مردم منطقه تاسیس گردید و با الحاق و پیوستن کشورهای افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان جغرافیای اکو گسترده تر شد.
از جمله اهداف سازمان همکاری اقتصادی اکو، تجارت درون منطقه ای و فرا منطقه ای و همچنین تلاش در جهت ادغام تجارت کشورهای منطقه با تجارت جهانی است. اداره امور اکو در وزارت امور خارجه به منظور ارتقای سطح همکاری ها بین کشورهای عضو شکل گرفت. در این رابطه اداره اکو با وزارتخانه ها و سازمان های داخلی و خارجی مرتبط همکاری می کند در واقع این اداره مسئولیت هماهنگی بین نهادهای داخلی با دبیرخانه و طرف های ذیربط در سایر کشورهای عضو را بر عهده دارد، مقر دبیرخانه سازمان در تهران است و نشست سران هر دو سال یکبار جهت اتخاذ رهنمودهای کلی برگزار می گردد. شورای وزیران که بالاترین رکن
تصمیم گیری و سیاستگذاری سازمان است سالی یکبار تشکیل جلسه می دهد.
این اجلاس با حضور وزرای حمل و نقل و ارتباطات کشورهای عضو اکو و یا معاونین ایشان در یکی از کشورهای عضو برگزار میشود و از طرف جمهوری اسلامی ایران وزیر راه و شهرسازی در این اجلاس شرکت میکند.
شورای نمایندگان دائم، بازوی اجرایی شورای وزیران است و هر ماه در سطح سفرا از جمله سفیر ترکیه در تهران تشکیل جلسه می دهد.
شورای برنامه ریزی منطقه ای سالی یک بار در سطح روسای سازمان های برنامه ریزی کشورهای عضو تشکیل جلسه می دهد و وظایفی از قبیل تدوین برنامه های عملی برای تحقق اهداف سازمان، بررسی برنامه های گذشته و پیشنهاد تشکیل نهادهای منطقه ای را به عهده دارد.
گسترش تجارت درون منطقه ای و فرامنطقه ای و حذف موانع تجاری، توسعه زیربناهای حمل و نقل و ارتباطات از جمله اهداف این سازمان می باشد.
توافق چارچوب حمل و نقل ترانزیت:
به دنبال اجرایی شدن این توافق نامه برگزاری اولین اجلاس شورای هماهنگی حمل و نقل ترانزیت از اقدامات مهم اکو بوده است این توافق چهار کمیته شامل بیمه،راه آهن، جاده و حقوقی دارد.
توافق نامه چارچوب حمل و نقل ترانزیت: (Transit Transport Framework Agreement = TTFA)
با پذیرش این امر از طرف اعضا از جمله ترکیه کاهش تشریفات اداری و تسهیل تردد ناوگان ترانزیتی اعضا از قلمروی سرزمینی طرفین جهت تحقق اهداف سازمان ضروری خواهد شد. نمایندگان تام الاختیار سازمان در تاریخ 25/12/1373 مطابق با 156 مارس 1995 در پایتخت پاکستان توافق نامه ای تحت عنوان "توافق نامه ترانزیت تجاری سازمان همکاری اقتصادی" مشتمل بر یک مقدمه و 15 ماده امضا کردند و مقرر شد که اعضای امضا کننده باید توافق نامه را بر اساس قواعد و رویه های قانون اساسی خود تصویب و مراتب را به دبیرخانه اکو در تهران اعلام کنند. مجلس شورای اسلامی بر اساس ماده واحده مصوب 4 اردیبهشت ماه 1375 خود این
توافق نامه را به تصویب رسانده و اجازه مبادله اسناد آن را صادر کرده است.
توافق نامه چارچوب حمل و نقل ترانزیت (TTFA) در خلال پنجمین اجلاس سران اکو در تاریخ 9 می 1998 در آلماتی قزاقستان و ضمائم آن در سومین اجلاس وزرای حمل و نقل و ارتباطات اکو در سال 2000 در اسلامآباد، پاکستان توسط کشورهای عضو به امضاء رسید و از تاریخ 9 می 2006 برای کشورهای عضو از جمله جمهوری ترکیه لازمالاجرا شد.
این توافق نامه سند جامعی است که کلیه مسایل حمل و نقل جادهای، ریلی و دریایی و نیز موضوعات گمرکی، تسهیلات تجاری و امور بیمهای را در بر میگیرد.
ضمام هشتگانه که مورد پذیرش اعضا قرار گرفت عبارتند از:
ضمیمه شماره یک: مسیرهای مقرر ترانزیتی جادهای، ریلی و آبراههای داخلی
ضمیمه شماره دو : حداقل مشخصات فنی جادههایی که در حمل و نقل ترانزیت مورد استفاده قرار میگیرد.
ضمیمه شماره سه: حداقل مشخصات فنی حمل و نقل ریلی که در حمل و نقل ترانزیت مورد استفاده قرار میگیرد.
ضمیمه شماره چهار: نیازهای فنی وسایل نقلیه جادهای
ضمیمه شماره پنج: بیمه شخص ثالث وسایل نقلیه موتوری
ضمیمه شماره شش: قوانین مربوط به حمل از طریق حمل و نقل جادهای
ضمیمه شماره هفت: کنترل گمرکی
ضمیمه شماره هشت: شرح وظایف شورای هماهنگی حمل و نقل ترانزیت (TTCC)
شورای هماهنگی حمل و نقل ترانزیت: (Transit Transport Coordination Council = TTCC)
جهت هماهنگ سازی مسائل حمل و نقل ترانزیت مرجعی تحت عنوان "شورای هماهنگی حمل و نقل ترانزیت" (TTCC) بررسی نظارت و اجرای توافق نامه چارچوب حمل و نقل ترانزیت (TTFA) به وجود آمد.
وضعیت این شورا از قبیل مقررات، ترکیب، وظایف و منابع بودجه آن در ضمیمه هشتم توافق نامه چارچوب حمل و نقل ترانزیت (TTFA) مشخص شده است.
در صورت بروز هر نوع اختلاف، بحث یا مطرح شدن هر نوع ادعا بین طرف های متعهد از جمله از طرف دولت ترکیه که ناشی از توافق نامه TTFA و ضمائم آن و یا مربوط به آن باشد و یا درصورت نقص و انجام اعتبار آن، نتوان از طریق مشورت بین طرفین مشکل را حل و فصل نمود، طرفین دعوا میتوانند موضوع را به شورای TTCC ارجاع نمایند.
شورای مذکور حداقل سالی یکبار تشکیل جلسه میدهد.
و نیز به منظور کنترل و نظارت بر پیشرفت ترانزیت در چارچوب "توافق نامه نامه ترانزیت تجاری سازمان همکاری اقتصادی" کمیته ای تحت عنوان "کمیته ترانزیت تجاری اکو" با حضور یک نماینده از هر کشورهای عضو تشکیل می شود. این کمیته غیر از نظارت بر عملیات توافق نامه، راهکارهای به منظور تسهیل اجرای آن تدوین می کند. کمیته مذکور هر نوع اختلاف ناشی از اجرای این توافق نامه را حل و فصل می کند. کمیته مذکور حداقل سالی یک بار تشکیل جلسه می دهد. اما در مواقعی که ضروری تشخیص داده شود ممکن است به دفعات بیشتر جلسه تشکیل دهد.
حال با عنایت به اخذ عوارض از ناوگان ملی ایران مغایر با توافق نامه های دو جانبه و بین المللی از طرف دولت ترکیه لزوم ورود دبیرخانه و کمیته های متناظر سازمان همکاری اقتصادی اکو به موضوع ضروری است.