◄ دلایل عدم رشد ترانزیت کالا از کشور از دید کارشناسان + نظرات جدید
تین نیوز | نیاز به برقراری ارتباط دو سویه بین اعضای شبکههای اجتماعی و مخاطبان "تین نیوز" و همچنین انعکاس بیشتر دیدگاهها و نیز دریافت نظرات افراد بیشتر و در نهایت رسیدن به هدف مشترک فعالان حوزه حمل و نقل که چیزی جز ارتقای وضعیت این بخش نیست، موجب شد صفحهای جدید در تین نیوز با نام "نگاه شما در شبکههای دیگر" راهاندازی شود که فرصتی جدید برای جمع آوری دیدگاههای نو و خلاقانه در این بخش خواهد بود.
با این هدف، مباحث مطرح شده در شبکههای اجتماعی، در این صفحه، بازنشر و دیدگاههای جدید نیز بهاین مطلب اضافه میشود.
بدین ترتیب این امکان برای بخشی از مخاطبان "تین نیوز" که در شبکههای اجتماعی عضو نبوده و اطلاعات حمل و نقلی مورد نیاز خود را از طریق "تین نیوز" به دست میآورند نیز فراهم میشود که دیدگاه خود را در زیر مطلب منعکس کنند تا با گفت و گو و مباحثه بیشتر، قدمیدیگر در جهت حل مشکلات و تقویت جایگاه حمل و نقل کشور برداشته شود.
در بخشی دیگر از گزارش مربوط به "نگاه شما در شبکههای اجتماعی"، موضوع زیر که توسط "مجید" در اتاق فکر حمل و نقل در شبکهاجتماعی " لینکدین " مطرح شدهاست به همراه دیدگاههای شما در این مورد بازنشر میشود:
سرزمین ایران بدلیل موقعیت ویژه ای که از آن برخوردار است همواره در طول تاریخ به عنوان پیوند دهنده ای استراتژیک بین کشورهای منطقه بوده است. جاده ابریشم گواه این مدعاست و ایران قرنها مهمترین مسیر ارتباطی شرق به غرب بوده. با تغییرات ژئوپولیتیکی صورت گرفته در دهه های اخیر در منطقه از جمله تولد 15 کشور پس از فروپاشی شوروی سابق و همچنین تعاملات سیاسی کشورهای منطقه شرائطی را رقم زده که مسیرهای ترانزیتی شرقی-غربی و شمالی-جنوبی جدیدی بروز کرده است. شاید نتوان امروز مسیرهای ترانزیتی ایران را مشابه قبل بهترین مسیرها نامید اما میتوان ادعا کرد که ترانزیت کالا از سرزمین
ایران همچنان جزو برترین هاست. اما همگی میدانیم که از این فرصت خدادادی نتوانسته ایم بهره لازم را ببریم و جمع حمل و نقل ترانزیتی زمینی (ریل و جاده ) از ده میلیون تن در سال نمیگذرد در حالیکه توجه به این مهم میتواند درامدهای ارزی قابل توجهی را برای ما که بدنبال دلارهای غیرنفتی هستیم به ارمغان آورد. جدا از بعد اقتصادی ترانزیت بایستی به ابعاد سیاسی آن نیز توجه ویژه ای داشت. افزایش ترانزیت کالا یعنی امنیت بیشتر، یعنی موفقیت در تعامل با دنیا، یعنی به حساب آمدن در محاسبات بین المللی.
سالهاست در این خصوص کار مطالعاتی شده است، عوامل عدم موفقیت شناسایی شده، بر کار تیمیو هماهنگی سازمان های درگیر تاکید شده و همواره از مهمترین برنامه های وزرای راه و شهرسازی و البته امور خارجه تقویت ترانزیت کالا بوده است. پس چرا نتیجه نمیدهد؟ دوست خوبم مهندس گلستانیان در کامنتی در موضوع چابهار به خوبی اشاره داشتند که در سیاست های بین المللی ما شرق را فراموش کرده ایم. به نظرم موضوع ترانزیت یک پروژه ملی است و باید ملزومات آن در این سطح تدارک شود. البته در امور جاری و عملیات فنی ترانزیت هم مشکلات بسیاری داریم که میتوان به آنها هم پرداخت.
مهدی نظر داده است:
آیا میدانید ذینفعان ( یا بهتر بگویم دست اندر كاران) امر ترانزیت چند دسته و گروه اند؟اگر من بگویم 63 ارگان و نهاد و گروه و .....به نحوی در امر ترانزیت دخیل هستند باور میكنید؟آیا میدانید تا حمل و نقل چند وجهی ما توان روبرویی با مقوله پیچیده ترانزیت را نداشته باشد این موضوع شكل نمیگیرد؟ یك سوال عمده از شما میپرسم و بحث را از همینجا آغاز میكنم. در كدام مسیر شرق و غرب و شمال و جنوب شما رستورانی را میشناسید كه لا اقل یك نفر از كاركنان آن یك زبان خارجی رایج را بداند؟راننده بینوای خارجی( اگر فرض كنیم ترانزیت فقط و فقط با وسیله حمل با راننده فقط ایرانی
از جاده ها عبور نكند.) و ترانزیت را به معنای واقعی تعریف كنیم. میدانید چند پست بازرسی از بندر عباس تا فقط تهران ( در مسیر شمال را نمیدانم) وجود دارد؟ آیا مساله ترانزیت را به صورت یك سوال میتوان از عوامل بازرسی بین راهی پرسید و نمره داد؟ شما چند ارگان را میتوانید نام ببرید كه دخالت در امر حمل و نقل بار و مسافر دارند ولی مساله ترانزیت و بار داخلی برایشان تفاوتی ندارد؟ بیایید در این باره بیشتر بحث كنیم و راه كار بدهیم.
کامیار نظر داده است:
حدود سه ماه پیش ارائه مفصلی در دو جلسه با زمان در مجموع 5 ساعت، در کارگروه پارادایم اتاق فکر راه آهن در مورد تغییر پارادایم های پیشنهادی خودم داشتم. یکی از تغییر پاردایم های اساسی که پیشنهاد کرده بودم، تغییر دیدگاه توسعه ریلی به سمت توسعه لجستیک ریل-محور بود و خلاصه اینکه لجستیک اصل است و زیربخش های حمل و نقل و خیلی حوزه ها و موضوعات دیگر از جمله سیاست خارجی، باید به آن متصل شوند.
اگر علاقه مند بودید میتوانید فایل را در آدرس زیر مشاهده کنید. و البته خوشحال خواهم شد که نظرات اصلاحی و پیشنهادی خود را برای من بفرستید.
http://www.ofrail.com/new/images/pdf/RAI_Development_Paradigm__92-09__V4_.pdf
اتفاقاً مهمترین موضوعی که من در سه ماه گذشته در جلسات دو کارگروه اتاق فکر راه آهن مطرح میکردم، لزوم حضور ذینفعان اصلی در جلسات اتاق فکر به منظور باز کردن بحث در اندازه های واقعی خود، و همچنین رسیدن به اجماع در راهکارهای پیشنهادی بود.
فکر میکنم که زمان آن است که تدوین طرح ها و راهکارهای اساسی در سطح ملی یا بخشها و زیربخشهای اصلی کشور، از حالت پروژه ای در پشت درهای بسته با حضور یک مشاور و کارفرما، به سمت استفاده از نظرات متنوع و با مشارکت ذینفعان اصلی صورت گیرد. این رویکرد ضمانت اجرای راهکارها، چه به شکل قانون یا راهبرد یا برنامه یا تغییرات ساختاری را بالا خواهد برد.
به عنوان کسی که 12 سال به طور حرفه ای به کار مشاوره مدیریت مشغول بودم باید اذعان کنم که جدا کردن طراحی از اجرا و کم توجهی به فرآیند پیوسته تغییر، یک آفت بزرگی است که باعث درصد بالای شکست در این نوع پروژه ها میشود. که البته معمولاً به پای ناکارآمدی مشاور نوشته میشود.
به ویژه اینکه راهکاری طراحی شده به دیدگاه مشاور محدود میشود. دیدگاهی که خیلی وقتها مبانی آن خیلی روشن و شفاف نیست. که مثلاً مشاور، نظام سرمایه داری را قبول دارد یا با نظام سوسیالیت البته سفید، مشابه سوئد و فرانسه موافقتر است. یا اصلاً به نظام برنامه ریزی شده متمرکز مثل چین اعتقاد دارد. این موضوع در تنوع ارائه راهکارها برای خصوصی سازی، نه فقط در ایران البته، به خوبی خود را نشان میدهد.
و البته در موضوعاتی که به مصالح کشور مرتبط است، نه باید از زدن یک حرف بترسیم و نه از شنیدن یک حرف.
مهدی نظر داده است:
در ذیل تعدادی از سازمانها و ارگانهای دخیل ( با پتانسیل بالا كه میتوانند بالقوه نیز كاملا در امر ترانزیت موثر باشند) را نام میبرم دوستان لطفا ارتباط هر یك را با موضوع ترانزیت به بحث بنشینیم. من خودم در صورت لزوم دلایل درگیری و چسبندگی هر كدام را قید خواهم كرد:
- وزارت راه و حمل و نقل( نام مورد قبول از سوی اینجانب) در صورت لزوم به این بحث در كامنت جداگانه بحث میشود
- سازمان بنادر و دریانوردی
- سازمان هواشناسی
- وزارت امور خارجه
- وزارت صنعت، معدن و تجارت
- سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران
- وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی
- سازمان شهرداریها
- نیروی انتظامیجمهوری اسلامیایران- نداجا
- اداره گذرنامه و پلیس پایانه ها
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
- سازمان ایرانگردی و جهانگردی
- سازمان میراث فرهنگی
- خبرگزاریها و روزنامهها
- شركت فناوری اطلاعات ITC
- شركت مخابرات ایران
- شركت پست ایران
- پست بانك
- بنیاد جانبازان- سهامدار عمده شركتهای بزرگ كشتیرانی
- سازمان صدا و سیما
- سازمان حج و زیارت
- سازمان محیط زیست
- سازمان نقشه برداری
- سازمان مدیریت و برنامه ریزی- در صورت تشكیل مجدد
- سازمان خصوصی سازی
- گمرك جمهوری اسلامیایران
- بانك مركزی
- بیمه مركزی
- وزارت تعاون
- وزارت كار
مجید نظر داده است:
در خصوص ترانزیت ریلی هر چند تاکنون از زیرساخت های موجود به نحو مناسبی استفاده نگردیده اما نگاهی به شبکه ترانزیتی داخل کشور که قابل بهره برداری است و آندسته از طرح ها که در دست احداث است نشان میدهد که کریدورهای ترانزیتی موجود بنا به دلایلی مورد استفاده مناسب قرار نگرفته اند.
کریدورهای شرقی - غربی
1) زاهدان-رازی
با احداث مسیر کرمان زاهدان این کریدور تکمیل گشت اما بدلیل مشکلاتی که در مسیر داخل کشور پاکستان وجود دارد از جمله نامطلوب بودن کیفیت خط مذکور و اختلاف عرض خط و همچنین محدودیت دور دریاچه وان در ترکیه این مسیر فعالیت ترانزیتی مناسبی ندارد
2) سرخس - رازی
اختلاف عرض خط در کشورهای آسیای میانه و عدم امکان سیر واگنهای ایران در این کشورها در کنار محدودیت ظرفیت داخل کشور ترکیه
کریدورهای شمالی - جنوبی
1) سرخس - بندرعباس
محدودیت های ترافیکی در مسیر بافق-بندرعباس و مشکلات تخلیه و بارگیری کانتینر در بندرعباس
2) بنادرشمالی- بندرعباس
عمدتا سواپ سوخت در این مسیر انجام میشود و مهمترین مسئله محدودیت ظرفیت در محور شمل است
در آینده محورهای ترانزیتی جدیدی از مسیر مرز خسروی و همچنین مسیر قزوین - رشت - انزلی به بهره برداری خواهد رسید که آنها نیز هریک مشکلات خاص خود را خواهند داشت.
با این تفاسیر به نظر میرسد توسعه زیرساخت های ترانزیتی کشور بدون توجه به موانع دیگری که در داخل و خارج از کشور وجود دارند کار ساده ای نخواهد بود. به عبارتی بهبود فضای سیاسی و ارتباطات بین المللی با همسایگان در جهت ترغیب ایشان به توسعه زیرساخت های ریلی خود از عوامل مهم موفقیت در امر ترانزیت کالا در آینده خواهد بود. البته همزمان بایستی موانع توسعه ترانزیت در داخل کشور هم مورد توجه باشد.
سیدمرتضی نظر داده است:
در خصوص ترانزیت چند نكته را عرض میكنم
تیتر مطلب مبنی بر اینكه ترانزیت رشد نداشته است صحیح نیست و در چند سال اخیر رشد متوسط ده درصد در سال را داشته ایم كه با توجه به وضعیت اقتصاد جهانی رشد مطلوبی است اگر مستمرا ادامه یابد.
البته رشد ترانزیت ریلی بسیار نامطلوب و در همین دوره اخیر معمولا منفی بوده است. برخی از دوستان كه در محیط ریلی بیشتر فعالیت نموده اند وقتی بحث میكنند فراموش میكنند در اتاق فكر حمل و نقل قرار دارند و عبارتهایی كه مخصوص حمل و نقل ریلی است را بدون قید ریلی به كار میبرند گویی وضعیت كل بخش حمل و نقل را بحث میكنند و اشتباه در تیتر این مطلب نیز به همین نحو به نظر میرسد.
پتانسیلهای ترانزیت از كشور ما بالاست و به چند برابر عملكرد فعلی میتواند برسد و اینكه وزیر محترم به حدود 50 میلیون تن اشاره نمودند بی ربط نیست و میتوان آن را دنبال نمود. در بحث ترانزیت نباید به ترانزیت زمینی اكتفاء نمود و ترانزیت هوایی نیز حوزه مهم و پردرآمدی است كه بررسی موانع تحقق اهداف ترانزیت هوایی هم قابل بحث است.
ترانزیت بار از ریل و جاده های های كشور به نوعی استهلاك شبكه زیرساختها را در بر دارد و باید عوارضی كه اخذ میشود بالاتر از هزینه های عبور كالا از كشور باشد ولی اكنون عوارض عبور از جاده ها اندك است و ظاهرا همانطور كه از عبور بار داخلی از جاده ها هزینه نگهداری زیرساخت اخذ نمیشود از بارهای ترانزیت هم به همین نحو كه به نظرم منطقی نیست.
درباره معرفی شبكه های ترانزیت ریلی و جاده ای و به ویژه تاثیر طرحهای توسعه راه آهن بر این موضوع و نحوه ارتقاء قابلیتهای ترانزیتی كشور در بخش زمینی به ففصل 13 كتاب امنیت ملی و نظام اقتصادی ایران كه توسط رئیس جمهور محترم نوشته شده و توسط مركز تحقیقات استراتژیك ریاست جمهوری منتشر شده است رجوع شود.
در ترانزیت بار از كشور گاهی به سیله ناوگان ملی صورت میگیرد و گاهی بوسیله ناوگان خارجی كه در این صورت سهم كشور از درآمد ترانزیت به مراتب كمتر خواهد شد و در سالهای اخیر سهم كامیونهای خارجی در ترانزیت بار جاده ای افزایش یافته است و جای هشدار دارد.
متقابلا امكان كسب درآمد با انجام خدمات حمل و نقل در كشورهای دیگر به وسیله ناوگان ملی اهمیت دارد و جزء بحث ترانزیت قرار نمیگیرد ولی مرتبط با آن میباشد.
درآمد ترانزیت به عنوان یك درآمد پاك اقتصادی و مستمر كه دارای منافع سیاسی و امنیتی نیز میباشد اهمیت دارد ولی اینكه برخی مقدار پتانسیل كسب این درآمد را همتراز درآمد نفتی تلقی میكنند از لحاظ مقداری اغراق آمیز است.
مجید نظر داده است:
آقای ناصریان درست میفرمایند در بخش جاده ای رشد نسبی داشته ایم. اما قصد بنده از طرح موضوع اشاره به سهم پائین ترانزیت از مجموع حمل و نقل است. حدود 10 میلیون تن مجموع ترانزیت در مقایسه با چند صد میلیون بار داخلی رقم بسیار ناچیزی است. بدون شک تحقق 50 میلیون تن مد نظر وزیر نیازمند اقدامات قابل توجهی در تمامیابعاد ترانزیت است و هدف از طرح موضوع هم پرداختن به همین ابعاد است. موضوع ترانزیت هوایی هم بسیار مهم است و میتواند منشاء درآمدهای ارزی خوبی برای کشور باشد. مسئله مهم دیگری که جادارد مجددا تاکید داشته باشم نقش بنادر کشور در بهبود وضعیت ترانزیت کالاست. برخی از
محدودیت های ما ناشی از مشکلات سرویس دهی بنادر است. چه از نظر محدودیت های ظرفیتی و چه از نظر خدمات به موقع بندری.
مهدی نظر داده است:
متاسفانه هنوز مشكلات اصلی كه بنده به آنها اشاره كردم و سهم و وظایف ارگانها را ذكر نمودم و اصرار دارم بر اینكه تا نهادی با اختیار و مسئولیت مشخص تشكیل نشود تا بر این موضوع مهم نظارت نكند مساله ترانزیت حل نمیشود، ورود به جزییات آغاز شده است. ما از توسعه پایدار صحبت میكنیم. اگر در سالی ترانزیت زمینی بیشتر بوده دلیل بر پیشرفت نیست. پیشرفت نسبت به چه معیاری مد نظر است؟ چقدر باید میبوده؟ جاده های استاندارد برای ترانزیت كدام است؟ وسایط نقلیه با رانندگان آموزش دیده و متخصص بارهای ترانزیتی داریم؟ آیا راننده میداند باری كه دارد ترانزیت است و با بار داخلی
فرق میكند؟ میانگین سرعت و زمان عبور تا به مرز برسد چقدر باید باشد؟ همه دست اندر كاران میدانند این پكیج بیش از صادرات نفت ارزش دارد؟ میدانند باید كاری كنیم كه كشورهای هدف با هم رقابت كنند تا بارشان از این مسیر عبور كند؟ به قول آقای مهندس بابایی ( كه به نقش بنادر اشاره دارند) نقش هریك از وجوه حمل و نقلی در سرویس دهی به بارهای ترانزیتی چقدر است؟ اصولا متولی ترانزیت آیا كاملا مشخص است؟ میتوان تنها و تنها وزارت راه و حمل و نقل را متولی آن دانست؟ ترانزیت هم مثل حمل و نقل مسافر است. هیچ متولی مشخص و تعریف شده ای ندارد. بحث باید قیاسی باشد در حالیكه دوستان
استقرایی به قضیه نگاه میكنند. تجربه و علم كشورهای دیگر را به كار بگیریم و و درنگ نكنیم.
آرش نظر داده است:
به نظرم شاید بد نباشد به مشتریان هم نظری انداخته بشود. اگر سهم ریلی کم شده آیا هیچ نظرسنجی از آنها شده که چرا کمتر از راه آهن ما استفاده میکنند؟
یک موضوع دیگر هم به نظرم رسید. ما مثلا کلی هزینه میکنیم تا جاده های خوبی به مرزهای شرقی و غربی داشته باشیم و مثلا گفته میشود تا فلان جاده تا پاکستان کشیده شد اما پاکستان کم کاری کرد! به نظرم این مسایل باید در ابتدا حل بشوند. یعنی ابتدا تمایل سایر کشورها به طور عملیاتی مورد ارزیابی قرار بگیرند نه اینکه ما کلی هزینه کنیم بعد یک دفعه سرمان را از برف بیاوریم بیرون ببینیم دیگران کاری نکردند. تازه یک عده هم این مواقع پیشنهاد میدهند پول کشور صرف توسعه کشورهای همسایه بشود که به نظرم جای تامل زیادی دارد و به غیر از اینها فرضا پاکستان هم جاده اش را کشید. خب بعد به
کجا خواهد رسید؟ هندوستان؟ هندوستانی که دشمن شماره 1 پاکستان است؟ آیا این مسیر آنقدر امن خواهد بود که شرکتها ریسک آن را بپذیرند؟ مزیت این مسیرها به مسیرهای شرقی-غربی به مسیرهای موازی آبی چیست؟
خلاصه ابهام بنده این است که با وضعیت ناپایدار کشورهای همسایه اصولا انتظار ترانزیت فرامنطقه ای آیا انتظار معقولی است یا باید ابتدا منتظر ثبات نسبی منطقه و برقراری امنیت در آن باشیم بعد کشورهای همجوار را تشویق به توسعه زیرساختهایشان کنیم؟ آیا در غیر این صورت و بدون توجه به مسایل منطقه ای و فرامنطقه ای صرف اعتبارات برای توسعه ترانزیت به هدر دادن سرمایه های کشور نخواهد بود؟
مجید نظر داده است:
کلیات نظر شما درست است فقط فراموش نکنیم که یکی از مزایای ترانزیت اتفاقا ایجاد امنیت و ثبات در کشورهای میزبان می باشد چرا که عدم ثبات فرصت ها و درامدهای آنها را کاهش می دهد. پس ایجاد کریدورهای ترانزیتی البته با در نظر گرفتن آمادگی همه کشورهای ذیمدخل خود می تواند علاوه بر منابع درامدی ثبات و امنیت را نیز به همراه آورد.
خلیل نظر داده است:
عدم رشد ترانزیت از طریق خاک ایران تنها به زیرساختهای حمل و نقل مربوط نمی شود بلکه به محدودیتهای موجود بر سر راه حضور سرمایه گذاران کشورهای هدف در خاک ایران مربوط می گردد و بعلاوه بروکراسی حمل و نقل در ایران بسیار طولانی است که عملاً مزیتهای زیرساختی و گاه امنیتی را دچار چالش می نماید. یک نمونه بارز این مسئله موفقیت بندر کراچی در ترانزیت به افغانستان است در قیاس با بنادر ایران هم امنیت و هم زیرساخت متزلزلی دارد اما کراچی برای افغانها یک حسن دارد و ان عبارت است از حضور افغانها در اقتصاد کراچی اما ایران اینگونه نیست سرمایه گذاران کشورهای خارجی به سختی می توانند
وارد بازار ایران شوند. همین مسئله سبب شده است که کشورهای آسیای مرکزی ترجیح دهند نیازهای ترانزیتی خود را با هزینه بالاتر از طریق روسیه و اروپای شرقی تامین نمایند. بگذارید از ترانزیت بگذریم و نگاهی به دبی بیندازیم که تبدیل به بزرگترین بارانداز و مرکز توزیع خاورمیانه شده است آیا می دانید در دبی 130 میلیت در کنار هم سرمایه گذاری و کار می کنند و ایرانی ها هم بخش اعظمی از آن هستند بطور قطع شما این مسئله را می دانید. حال شما باید راهی را پیدا کنید که اقتصاد ایران به روی جهان باز شود به نظر من اقتصاد ما به شدت بسته است و این وضعیت در جهان امروز جز ضرر و زیان برای کشورها چیزی
را به بار نمی آورد.
سیدمرتضی نطر داده است:
می خواهم یكی از چالشهای ترانزیت را بحث كنم كه نشنیده اید و بسیار مهم است.
وقتی احداث مسیر جدید بین المللی برای ایجاد ترانزیت بین دو كشور مطرح می شود توافقنامه های بین المللی بین كشورهای مسیر برای اجرای مشترك آن تنظیم می شود.
گاهی یك طرف در اجرای تعهدات خود كوتاهی می كند و ترانزیت به نتیجه نمی رسد مثلا در خصوص راه آهن كرمان - زهدان در زمان نخست وزیری مرحومه خانم بوتو ایشان به ایران آمد و ایران را برای اجرای طرح ترغیب نمود و متقابلا تعهد نمود پاكستان مسیر ریلی كویته - تفتان را به روز رسانی می كند كه حتی چند سال قبل هم ژنرال مشرف رئیس جمهور وقت بر ایجاد خط جدید بجای مرمت خط موجود تاكید نمود. ولی این تعهد از سوی طرف پاكستانی عمل نشده و ترانزیت به حدود پیش بینی شده نمی رسد و توجیه خط احداث شده كرمان - زاهدان پایین می آید و این خط به كاربریهای داخلی ایران محدود شده كه متناسب با هزینه احداث
نیست.
چاره آن است كه در توافقنامه های بین المللی برای ایجاد خطوط مشترك بر عمل متقابل تاكید شود و حتی جرائمی برای عدم اقدام یك طرف گذاشته شود نظیر آنچه كه در پروژه خط لوله گاز موسوم به خط لوله صلح ایران شاهد هستیم ولی وزارت راه در این گونه امور درست عمل نمی كند و سرمایه گذاریهای زیربنایی ما گاهی ابتر و بی نتیجه می ماند.
مشابه این مشكل را در خط ریلی خرمشهر بصره شاهدیم كه در زمان حكومت صدام با وجود اختلافات ذاتی دو كشور بر وجود خط مشترك مزبور توافق شده و ما خط خرمشهر - شلمچه را ساخته ایم ولی هنوز دولت دوست در عراق نتوانسته خط شلمچه - بصره را بسازد یا لااقل اجرای آن را آغاز نماید.
نمونه دیگر در خط خواف - هرات بخش داخل ایران را تمام كرده ایم و یك قطعه در داخل افغانستان را هم به هزینه خود تقبل و اجرا كرده ایم ولی طرف افغان هنوز شروع به اجرای قطعه مود تعهد خود و تكمیل طرح نكرده است.
همچنین خط مشترك بین ایران و تركیه در دهه هفتاد میلادی بنا به توافق دو كشور ایران و تركیه احداث شده است در این خط كه در تركیه به دریاچه وان می رسد طرف ترك علاوه بر احداث خط موجود متعهد به فراهم كردن كشتی های رو رو بوده است كه آن را برای دوره ای فراهم نموده ولی تامین كشتی را رها نموده و كشتی های رو رو فرسوده و تعطیل شده و ترانزیت ریلی به شدت كاهش یافته است و گاهی وعده ایجاد خط دور دریاچه وان را می داد كه آن را هم رها نموده است و در توافقات دو كشور مكرر بر تامین كشتی رو رو تاكید شده و تعهد كرده اند ولی عمل نمی كنند از آن بدتر آنكه طرف ترك ایجاد خط جدیدی به سمت گرجستان را در
دستور كار قرار داده و و از طرف ایرانی می خواهد كه ارتباط ریلی از سمت رازی را رها نماید و ارتباط ریلی جدیدی به سمت بازرگان و شبكه تركیه از طریق مسیر جدید را تعقیب نماید در این صورت طرف ایرانی مجبور به ایجاد 200 كیلومتر خط جدید در ایران صرفا بنا به ملاحظات داخلی طرف ترك خواهد شد.
بنده در مذاكرات احداث خط قزوین رشت انزلی آستارا بوده ام و در این طرح نیز نگرانم. اغلب هزینه این طرح در داخل ایران است و با تشویق روسیه و تواقق با جمهوری آذریایجان از سال 83 اجرای این خط آغاز شده و تا حدود 60 درصد از كار داخل ایران انجام شده و طرف ایرانی با جدیت تكمیل آن را تعقیب می كند ولی آیا طرف آذری بازسازی خط آستارا به باكو را كه ضروری است انجام خواهد داد؟ آیا شرایط مناسبی برای عبور قطارهای روسی از آن كشور به سمت ایران را فراهم خواهد كرد؟ طرف آذری سابقه مطلوبی هم ندارد.
در سالهای حدود 70 شمسی بین دو كشور توافق شد كه طرف آذری خط ریلی خود در آستارا را به داخل ایران امتداد دهد و ایران نیز یك خط ریلی از پایانه آستارا به داخل جمهوری آذربایجان فراهم نماید به این ترتیب قطارهای حامل بار به سمت ایران خواهند توانست بدون تخلیه و بارگیری به داخل ایران بیایند و یك نوبت تخلیه و بارگیری به كامیون برای عبور از مرز حذف شود (و متقابلا برای انتقال بار از ایران به سمت جمهوری آذربایجان و روسیه) این طرح در ایران به طرح آستارا - آستارا موسوم است
طرف ایرانی زیرساختهای لازم را فراهم نمود ولی طرف آذری انجام نداد و در مذاكرات سالهای اخیر عمل متقابل خود را منوط به احداث راه آهن رشت - آستارا نموده است در حالیكه طرح فوق مستقل از خط رشت - آستارا معنا داشته و از قبل توافق شده بود.
تعلل در بهبود وضعیت ترانریت کشور موجب از دست رفتن جایگاه کشورمان می شود. مطمئنا کسی منتظر اقدامات ما نمی ماند تا هر وقت دلمان خواست کریدورهای ترانزیتی را تکمیل کنیم.
از جمله مشکلات ترانزیت عدم حاکمیت وزرات راه و شهرسازی به مقوله ترانزیت است. با وجود سازمانهای تابعه وزارت راه یقیینا وصول به رویاهای وزیر راه و شهرسازی میسر نخواهد شد. چون انتصابات وزیر در سازمانها و انتصابات سازمانها در حوزه های ماونتی و مدیریتی گویای این نیست. در سازمان راهداری و حمل و نقل انتصابات معاونین گویای اینست که سازمانها به اهداف حمل و نقل اعتقادی ندارد و مدیران کل استانها نیز از سیستم عمومی در سازمان تبعیت میکند. شما به مسئولین مرزها دقت نمایید. محلی که می باید مسئولین خوب عمل نمایند از یک ضعف عمومی برخوردار است. برخی مسئولین یا بیسواد و کم سواد هستند یا با مدرک کم اطلاع. مگر با این شراتیط میشود کاری انجام داد؟ هنوز در اجرای قانون استخدام در سازمانهای تابعه مشکلی است که اگر درخان قلم و دریاها مرکب شوند مرثیه آن را نمی توان با آن پدیده ها نوشت. …