◄ انواع روابط عمومی ها در صنعت هوانوردی
تین نیوز | فکر می کنم تنها خاصیت وجود برخی اتفاقات و نام ها در تقویم رسمی کشور این است که حداقل یک روز وجود دارد که می توان در مورد آن اتفاق و یا نام، فکر کرد و مطلب نوشت و روز روابط عمومی هم یکی از همان روزهایی است که بیست و هفتم اردیبهشت را به نامش ثبت کرده اند.
در این فرصت، قصد ندارم از تعاریف روابط عمومی که در سایت ها و کتاب ها وجود دارد، چند خطی را کپی کنم و در پایان به نتیجه گیری بپردازم. باید بی پرده سخن گفت، چرا که در این سال ها، یاد گرفته ایم درگیر تشریفات و حاشیه باشیم و اصل موضوع را قربانی تعارف و تعاریف کنیم. صدها همایش و سمینار تخصصی در خصوص عناوین سال در هر سال برگزار می شود و دریغ از پله ای رشد و توسعه که بتوان به آن بالید و به آینده امید پیدا کرد.
در این نوشتار، نوک پیکان را به سوی مباحث روابط عمومی در صنعت هوانوردی نشانه می گیرم و امید است بتوانم درگیر حاشیه نشوم که پرهیز از حاشیه در بیان و نوشتار، به چالشی عجیب تبدیل شده است.
با توجه به فرصتی که در ایرلاین ها برایم ایجاد شد با چند نوع روابط عمومی مواجه شده ام که باید برای بیان آنها از تقسیم بندی و طبقه بندی شخصی استفاده کنم. به عنوان نمونه ما در شرکت های هواپیمایی که نوک حمله برخورد با مردم را برعهده دارند با روابط عمومی تشریفاتی متصل به آقایان بالادستی مواجه هستیم.
در این نوع از روابط عمومی، حضور یک شخص پشت پرده در یک سازمان ونهاد تصمیم گیرنده در حوزه هوانوردی وجود دارد که عوامل آن شخص در واحد روابط عمومی مشغول به کار هستند و مدیران شرکت هم خیالشان راحت است که با حضور این شخص، تنها یک واحد بی مصرف را در اختیارش قرار داده اند که بد و خوبش به سانحه هوایی منجر نمی شود.
در این نوع روابط عمومی با یک امپراطوری روابط عمومی مواجه هستیم که خود را قطب عالم می داند و سعی می کند از هر موضوعی پول سازی کند. البته این نوع روابط عمومی در شرکت های پایین جدول لیگ برتر هواپیمایی ها دیده می شود.
نوع دیگری از روابط عمومی، روابط عمومی دختر خاله و پسرخاله مدیرعامل است که به بخشی برای اشتغال زایی بستگان تبدیل شده و با تغییر مدیرعامل نیز نیروی اتوبوسی هم تغییر می کند و البته جالب آن است که واحد روابط عمومی توسط یک نفر اداره می شود و مجری فرمایشات مدیرعامل است که معمولا شخص مدیرعامل از میان خلبانان و مهندسان انتخاب شده است.
فردی که گویا همه فن حریف است، خبر و گزارش می نویسد، عکاسی می کند، به شکایات رسیدگی می کند و ... که هیچکدام وظیفه روابط عمومی نیست و تمامی عناوین ذکر شده به واحد سمعی و بصری و اداره حقوقی مرتبط است. وای برحال مدیرانی که هنوز نمی دانند، روابط عمومی یک تفکر است و امور اجرایی رسانه و هنری، نیروی خود را می طلبد. این روابط عمومی نیز در همان پایین دستی های لیگ برتر هواپیمایی ها وجود دارد و با داشتن 4 فروند هواپیما و یک چارتر کننده خوب، اداره می شود.
نوع دیگری از روابط عمومی، روابط عمومی مستقل است اما با تعریفی متفاوت با استقلال. این روابط عمومی که معمولا با همان یک نفر اداره می شود مرتبط با رییس هیات مدیره پولدار نسبت دارد و مدیرعامل و هیات مدیره را به رسمیت نمی شناسد. در این خصوص، شخص مدیرعامل برای حفظ اسقلال خود، یک نیرو از اداره حقوقی و یا حراست را به عنوان ناظر بالای سر روابط عمومی می گذارد و تنش و حواشی متعدد تنها نتیجه این نوع مدیریت است.
در این نوع از روابط عمومی، ردپای یک مشاور رسانه را می توان مشاهده کرد که تنها جنبه سمبلیک دارد و همان وظایف ملکه انگلیس را برعهده دارد، با این تفاوت که قدرت ملکه انگلیس را در جایگزینی نوه و نتیجه به عنوان والیعهد را ندارد. این نوع روابط عمومی در جدول لیگ برتر هواپیمایی ها کمی جای مناسبی دارد و میانه جدول را به خود اختصاص داده است. ایرلاینی است که در مسیر توسعه بوده و سعی می کند از تمامی اقلام تبلیغاتی و فرهنگی به سود خود بهره برداری کند و حضور مشاور رسانه نیز تنها برای ایجاد لینک هایی با تاثیر بیشتر است.
نوع دیگری از روابط عمومی نیز، روابط عمومی با حفظ سمت است و یکی از موثرترین فاکتورهای حضور در این سمت، داشتن روحیه بلند پروازی است. باید به همه رسانه ها و افرادی که می شناسید، اعلام کنید که با داشتن یک فروند هواپیمای عملیاتی قطب اصلی حمل و نقل هواپیمایی در منطقه هستید و البته مدیریت روابط عمومی را به همراه مدیریت منابع انسانی و یا بازرگانی در اختیار خواهید داشت. جایگیری این ایرلاین در جدول لیگ برتر شرکت های هواپیمایی در پایین کادر جدول است.
روابط عمومی دیگری که باید به آن پرداخته شود، روابط عمومی رانت خوار مربوط به یک شرکت هواپیمایی بوده است که اکنون مدیریت آن تغییر کرده و این روابط عمومی میان چند شرکت تبلیغاتی درست و حسابی تقسیم شد و چندین میلیارد تومان هزینه تبلیغات تلویزیونی و بیلبورد را به خود اختصاص داد.
در خصوص آخرین بخش از روابط عمومی، باید به نوعی متفاوت از روابط عمومی به نام روابط عمومی ار ما بهتران، اشاره کنم. در این نوع، روابط عمومی از یک پرسنلی به اداره کل روابط عمومی بسط پیدا کرده و چند نفر در زیر سایه مدیرکل روابط عمومی به فعالیت مشغول هستند.
این نوع از روابط عمومی مخصوص ایرلاین های صدر جدول لیگ برتر است و حکم قرمز و آبی فوتبال را دارد. یکی تاریخچه ای غنی به وسعت تاسیس شرکت هواپیمایی در ایران را دارد و دیگری، پول و قدرت و اما دریغ از فعالیتی خاص در حوزه فرهنگی و روابط عمومی که به نظر می رسد، همان نقاط قوت، دلیلی برای فعالیت مستمر نمی گذارد.
شرکتی که تاریخ دارد و شرکتی که ثروت و قدرت دارد، خود را به گونه ای مطرح و موفق می داند که جایی برای توسعه فرهنگی نمی گذارد و البته بینش حرکت با چراغ خاموش در میان ما ایرانی ها، نیز نکته مهمی است که نمی توان آنرا انکار کرد.
در پایان باید به این نکته اشاره کنم که مایه طنز این نوشتار را بر نگارنده ببخشید، گاهی با زبان طنز می توان آسیب ها را به چالش کشید و برای رفع آن چاره جویی کرد. والسلام.
* مشاور رسانه و تبلیغات