«نه به تصادف»، نبردی برای نجات جان‌ ها

به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، بنابر اعلام منابع رسمی؛ تصادفات جاده ای در ایران یکی از علل اصلی مرگ و میر است. در سال گذشته با اجرای موفق پویش «نه به تصادف» شاهد کاهش ۸.۵ درصدی آمار جانباختگان تصادفات در ایام نوروز بودیم. این نتیجه نشان دهنده اهمیت همکاری های میان سازمانی و مشارکت عمومی در مدیریت بحران های جاده ای است. ایمنی جاده ها نیازمند اقدامات چند جانبه و مستمر است که شامل؛ آموزش رانندگان، بهبود زیرساخت ها و ارتقاء فرهنگ ترافیکی می شود.

تحقیقات نشان می دهد که اگر وزارتخانه ها و نهادهای حاکمیتی همکاری بیشتری در اجرای این پویش داشته باشند، بازخورد بسیار مثبت تری را شاهد خواهیم بود. بر این اساس لازم است تمامی ذینفعان از مسئولان دولتی گرفته تا مردم به طور همزمان به این پویش بپیوندند تا نه تنها تلفات جاده ای کاهش یابد بلکه اعتماد عمومی به ایمنی در جاده ها نیز افزایش یابد.

تکرار پویش «نه به تصادف» با رویکردی چندوجهی می تواند به عنوان راهکاری کارآمد برای حفاظت از جان انسان ها و کاهش حوادث جاده ای مطرح شود؛ طرحی که نیاز به پشتیبانی و اشتیاق جمعی دارد تا به یک حرکت ملی تبدیل شود.

پویش «نه به تصادف» با هدف کاهش سوانح رانندگی و ارتقای ایمنی جاده ها که در سال ۱۴۰۳ از خراسان رضوی آغاز شد، اکنون در سطح ملی دنبال می شود. این اقدام در پی رشد چشمگیر تصادفات جاده ای در کشور به ویژه در محورهای پرتردد اطراف مشهد صورت گرفته است.

حال که در آستانه نوروز ۱۴۰۵ قرار گرفته ایم، این موضوع بار دیگر محور اصلی گفت و گو در کمیسیون اجتماعی اتاق بازرگانی خراسان رضوی قرار گرفت و دست اندرکاران از زوایای مختلف آن را بررسی کردند.

عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی در نشست این کمیسیون با اشاره به ضرورت هم افزایی نهادهای دولتی و خصوصی در این زمینه گفت: در تلاشیم تا پیش از پایان سال با برگزاری نشستی مشترک طرح جامعی را برای ارائه به دستگاه های حاکمیتی تدوین کنیم.

احمد اثنی عشری در توضیح موانع اصلی کاهش تصادفات افزود: برای حل این مشکل ابتدا باید اراده جدی برای رفع نواقص موجود ایجاد شود. در مسیر مشهد - چناران حضور وانت بارهای فروش میوه و تره بار در حاشیه جاده موجب ازدحام و افزایش احتمال تصادف شده است. این مساله با همکاری پلیس و نهادهای مرتبط قابل مدیریت است.

وی از غیراستاندارد بودن جاده ها نیز به عنوان عامل مهمی در بروز تصادفات یاد کرد و گفت: در مسیر قدیم قوچان از سه راه فردوسی به چناران هر چندصد متر یک سرعت گیر غیراستاندارد وجود دارد که فاقد علامت و رنگ هشداردهنده است و در شب خطر جدی برای رانندگان ایجاد می کند.

پویش «نه به تصادف» قصد دارد با گردآوری نظرات کارشناسان، پلیس، بخش خصوصی و شهروندان، زمینه ساز تدوین نقشه راه ملی برای کاهش حوادث رانندگی در کشور شوداثنی عشری همچنین بر ضرورت نشان گذاری مناسب خیابان ها و مسیرهای شهری تأکید کرد و افزود: در خیابان توس مشهد بسیاری از مسیرهای فرعی بدون تابلو و نام هستند و همین مسئله باعث توقف های غیرضروری و کاهش ایمنی عبور و مرور شده است. در برخی کوچه های باریک و یک طرفه نیز استانداردهای ترافیکی رعایت نشده است.

به گفته مسئولان، پویش «نه به تصادف» قصد دارد با گردآوری نظرات کارشناسان، پلیس، بخش خصوصی و شهروندان، زمینه ساز تدوین نقشه راه ملی برای کاهش حوادث رانندگی در کشور شود.

رییس خانه صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی نیز با انتقاد از تکرار بی نتیجه جلسات و وعده ها در خصوص حوادث رانندگی اظهار کرد: بیش از چهار دهه است که از تصادفات می گوییم اما در نتیجه تغییری ایجاد نشده است. سالانه بین ۲۰ تا ۲۵ هزار نفر در جاده ها جان می بازند و این نشان از ضعف تصمیم گیری مدیریتی دارد.

فیروز ابراهیمی افزود: ما نیاز به تصمیم گیرانی آگاه به مسائل واقعی کشور داریم. اولویت در انتخاب مدیران نباید بر اساس ظواهر باشد بلکه باید شایستگی و دانش مبنای این انتخاب ها قرار گیرد و تا زمانی که تصمیم گیری ها علمی و مبتنی بر واقعیت نباشد، بحران هایی مانند آلودگی هوا و تصادفات همچنان تکرار خواهند شد.

«اقتصاد مقاومتی زیارتی» برای مشهد؛ از آموزش مارکتینگ تا اسکورت زائران در جاده ها

مدیر مسئول هفته نامه «نخست» به عنوان یک فعال رسانه ای در این نشست در تشریح راهکارهایی برای مواجهه با مشکلات اقتصادی، تورم و بیکاری جوانان در سایه حجم عظیم زوار سالانه مشهد، طرحی چندوجهی را با عنوان «اقتصاد مقاومتی زیارتی» برای این شهر مقدس مطرح کرد.

علی پاکباز خسروشاهی گفت: با توجه به حضور بیش از ۳۰ میلیون زائر در سال لازم است اتاق بازرگانی با همکاری آستان قدس رضوی یک برنامه عملیاتی شش ماهه با تمرکز بر کسب وکارهای خرد تدوین کند و آموزش های لازم در زمینه مارکتینگ (بازاریابی) به فعالان این حوزه ارائه شود.

اتاق بازرگانی با همکاری آستان قدس رضوی، یک برنامه عملیاتی شش ماهه با تمرکز بر کسب وکارهای خرد تدوین کند و آموزش های لازم در زمینه مارکتینگ (بازاریابی) به فعالان این حوزه ارائه شودوی همچنین به لزوم توجه ویژه به ایمنی سفر زائران پرداخت و خواستار ایجاد مسیرهای زیارتی ایمن شد. او پیشنهاداتی عملیاتی برای بهبود این مسیرها ارائه داد که شامل؛ ایجاد کارت زیارتی (طراحی کارتی ویژه در فرودگاه یا پایانه ها برای اعلام سرعت مجاز و تعهد زائر به سفری ایمن)، طرح خادمان جاده ولایت (راه اندازی طرحی با همکاری آستان قدس رضوی برای اسکورت زائران در ایام سفر و اهدای «کارت خادم زیارت» به این افراد) بود.

مدیر مسئول هفته نامه «نخست» معتقد است که اجرای این پیشنهادات به ویژه در حوزه سفر و اقتصاد می تواند در لایه های رفتاری تأثیرگذار بوده و اقتصاد زیارتی را در برابر نوسانات مقاوم سازد.

میترا عبداللهی، خبرنگار ایرنا به عنوان نماینده رسانه در این نشست نیز لزوم پیوست فرهنگی برای اخبار مربوط به تصادفات جاده ای را ضروری دانست و گفت: بهتر است متولیان اعلام سوانح جاده ای علل بروز سوانح و راه های پیشگیری از آن را در اخبار اعلامی به رسانه ها مدنظر قرار دهند تا اقدامی در راستای فرهنگ سازی و آموزش رانندگی ایمن از مسیر رسانه ها انجام گیرد.

لزوم تدوین «سند راهبردی کاهش تصادف»

یک کارشناس حوزه حمل و نقل نیز با اشاره به آمار تکان دهنده مرگ و میر ناشی از تصادفات جاده ای در سال ۱۴۰۳ (معادل ۲۰ برابر میانگین جهانی) بر ضرورت تدوین «سند راهبردی ملی» برای کاهش تصادفات تأکید کرد.

علی همت رودی گفت: بر اساس آمارها ۲۰ هزار نفر در سال گذشته بر اثر تصادفات جان باخته اند که این رقم ۲۰ برابر میانگین جهانی است. فقط در خراسان رضوی رقم تلفات جاده ای به هزار و ۳۰۰ نفر در سال رسیده است، در حالی که این رقم طبق نرم جهانی باید حدود هزار نفر باشد.

این کارشناس، مطالبه گری صرف را ناکافی دانسته و خواستار تدوین سند راهبردی کاهش تصادفات مبتنی بر توانمندی های نهادهایی مانند اتاق بازرگانی شد.

همت رودی به ابعاد ساختاری و اقتصادی این معضل اشاره کرد و گفت: باید یک ساز و کار اقتصادی در خصوص برداشتن کاتالیزور ماشین که آلودگی ایجاد می کند و خروجی آن کشته ها جاده ای است، طراحی و اجرا شود.

او همچنین تداوم خودروسازی دولتی را یکی از عوامل احتمالی در افزایش تصادفات دانست و تصریح کرد: بخشی از این مسئله به سیاست گذاری کلان و حکمرانی در حوزه صنعت خودرو باز می گردد.

این کارشناس در ادامه افزود: توسعه مجتمع های رفاهی بین راهی می تواند به کاهش حوادث کمک کنند اما فرهنگ سازی از سوی نهادهایی نظیر اتاق بازرگانی نیز ضروری است.

وی با تأکید بر اهمیت قدردانی از رانندگان قانون مدار عنوان کرد: اتاق بازرگانی حداقل می تواند از کارگران واحدهای صنعتی که بخشی از رانندگان این جامعه را تشکیل می دهند، قدردانی کند؛ این خود یک اقدام در راستای فرهنگ سازی است.

توسعه مجتمع های رفاهی بین راهی می تواند به کاهش حوادث کمک کنند، اما فرهنگ سازی از سوی نهادهایی نظیر اتاق بازرگانی نیز ضروری استاین اظهارات در راستای پیشنهادات پیشین مربوط به اقتصاد مقاومتی زیارتی و ایمنی سفر مطرح شد که بر لزوم اقدامات جامع برای زائران و جامعه رانندگان تأکید داشت.

کارشناس و رئیس پیشین کمیسیون حمل ونقل اتاق بازرگانی ایران نیز در اظهارات خود به مشکلات اساسی در حوزه ایمنی جاده ها و نیروی حمل و نقل در کشور اشاره کرد و گفت: همه کشورها در حوزه جاده های ایمن یکی از مولفه های کلیدی کاهش تصادفات را در نظر دارند، اما در ایران وضعیت مطلوبی در این زمینه وجود ندارد.

مجتبی بهاروند بر لزوم فرهنگ سازی و آموزش در این حوزه تأکید کرد و افزود: در دنیا فرهنگ سازی و آموزش به شکل جدی انجام می شود و این موضوع در کاهش تصادفات مؤثر است اما در ایران در این زمینه مشکلات عدیده ای وجود دارد.

وی ادامه داد: موضوع کنترل و نظارت بر جاده ها به سیاست گذاری ها مرتبط می شود و متأسفانه در این حوزه دچار مشکل هستیم. هر چقدر فرهنگ سازی انجام شود، اگر کنترل و نظارت در کنار آن نباشد، نتایج مطلوبی حاصل نخواهد شد.

بهاروند تأکید کرد که کنترل و نظارت لازم در حال حاضر به خوبی انجام نمی گیرد و این موضوع یکی از چالش های بنیادی در زمینه کاهش حوادث جاده ای است.

چالش ها و نیازهای زیرساختی جاده ها؛ تاخیر در تأمین اعتبارات

ذاکری، معاون توسعه مهندسی و ساخت راه های اداره کل راه و شهرسازی نیز در این باره گفت: اداره کل راه و شهرسازی مسئولیت بخش هایی از ساخت راه های اصلی و بزرگراه ها را بر عهده دارد. شرکت ساخت و توسعه زیربناهای کشور، متولی اصلی احداث آزادراه ها و راه آهن است و اداره کل راهداری نیز به تأمین ایمنی و رفع نقاط حادثه خیز مسئولیت دارد.

ذاکری تصریح کرد: در حال حاضر کارهای زیادی از سوی دولت در زمینه ساخت و تأمین راه ها انجام می شود اما نمی توان به صورت یک طرفه درخواست ارتقای شبکه راه ها را به دولت ارائه داد، چرا که بخش خصوصی و پیمانکاران بار اصلی این مسأله را به دوش دارند و با چالش های زیادی مواجهند.

سهم خراسان رضوی از کل آزادراه های کشور تنها ۳۵ کیلومتر است که به هیچ وجه تامین کننده نیاز استان نیست، هزار و ۱۹۰ کیلومتر بزرگراهی که هم اینک در استان در حال بهره برداری است کافی نبوده و برای تأمین نیازهای استان، این عدد باید به سه هزار کیلومتر افزایش یابداو به وضعیت زیرساخت ها اشاره کرد و گفت: سهم خراسان رضوی از کل آزادراه های کشور تنها ۳۵ کیلومتر است که به هیچ وجه تامین کننده نیاز استان نیست، هزار و ۱۹۰ کیلومتر مسیر بزرگراهی که هم اینک در استان در حال بهره برداری است کافی نبوده و برای تأمین نیازهای استان این عدد باید به سه هزار کیلومتر افزایش یابد. در کنار آن ارتقای شبکه راه های فرعی و اصلی نیز ضروری است.

وی اظهار کرد: با وجود محدودیت های مالی دولت، هم اینک ساخت حدود ۲ هزار و ۴۰۰ کیلومتر راه در قانون بودجه سنواتی استان وجود دارد که اداره کل راه و شهرسازی متولی بخشی از آن هاست. در حوزه ما، ۱۸ قرارداد راه سازی با اعتبار چهار همت (۴۰ هزار میلیارد ریال) در دست اجراست که ۴۵ درصد پیشرفت اجرایی دارد و برای تکمیل آن پنج همت نیاز است اما فقط ۲۰ درصد از اعتبار مورد نیاز تخصیص یافته است.

وی همچنین به اهمیت آزادراه مشهد - تربت حیدریه که بخشی از آزادراه حرم تا حرم است، اشاره کرد و گفت: این آزادراه بخشی از آزادراه کلان کشوری و حیثیتی است و نیاز به تأمین اعتبار و رصد در سطح بالاتری دارد. ما در حال پیگیری این موضوع هستیم و استانداری نیز در این زمینه در حال همکاری است.

چالش های ایمنی جاده ای؛ نیاز به همکاری تمامی ذینفعان برای کاهش تصادفات

رئیس اداره ایمنی اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای خراسان رضوی نیز بر لزوم همکاری تمامی ذینفعان برای کاهش تصادفات و بهبود ایمنی جاده ها تأکید کرد.

بخشی گفت: سالانه نقاط پرتصادف جاده ها را شناسایی و اقدام به رفع آن ها می کنیم اما آمار تصادفات کاهشی نشان نمی دهد که این خود نشان می دهد که مسأله به راه ها ختم نمی شود و باید همزمان به سه ضلع اصلی تصادفات شامل انسان، راه و وسیله نقلیه توجه کرد.

وی بیان کرد: انسان سهم زیادی در وقوع تصادفات دارد و ما در این زمینه مشکلات فراوانی داریم. به اعتقاد من خانواده راه سازی به تنهایی توانایی هایشان محدود و نیاز است تا سایر نهادها و سازمان ها نیز همکاری کنند.

او پیشنهاداتی را ارائه کرد و گفت: اتاق بازرگانی می تواند در حوزه ساخت راه ها و استانداردسازی مالیات ها به ما کمک کند. با نشان دار کردن مالیات ها برای ایمن سازی راه ها، فعالان اقتصادی می توانند از این موضوع مطلع شوند که مالیات آن ها صرف ایمن سازی جاده ها می شود.

با توسعه کارخانه ها در شهرک صنعتی شماره ۵ مشهد بزودی ورودی های مشهد از سمت شرق با معضل ترافیک و حجم زیاد تصادفات مواجه خواهند شد، برای رفع این معضل از هم اکنون باید فکر چاره کردبخشی همچنین به ترافیک ناشی از فعالیت کارخانه ها در شهرک صنعتی شماره ۵ مشهد اشاره کرد و گفت: با توسعه کارخانه ها در شهرک صنعتی شماره ۵ مشهد بزودی ورودی های مشهد از سمت شرق با معضل ترافیک و حجم زیاد تصادفات مواجه خواهند شد، برای رفع این معضل از هم اکنون باید فکر چاره کرد که همکاری کارخانه داران از طریق اتاق بازرگانی در این زمینه چاره ساز است.

وی اضافه کرد: هم اینک ۳۰ نقطه پرتصادف در استان داریم و کارخانه داران می توانند با همکاری در اجرای پروژه های ایمن سازی جاده ها، به کاهش تصادفات کمک کنند. خیلی از کارخانه ها در محور قوچان و چناران هنوز به راه دسترسی استاندارد مجهز نیستند و این معضل باعث افزایش تصادفات می شود.

این مسوول در اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای خراسان رضوی پیشنهاد داد که آستان قدس رضوی در ایام سفر در راستای رانندگی ایمن و فرهنگ سازی در جهت کاهش تصادفات، بسته های فرهنگی را به زائران ارائه کند، کارخانه داران نیز می توانند در نقاط پرتردد زائران حضور یافته و با فعالیت های فرهنگی به فرهنگ سازی در کاهش تصادفات کمک کنند.

این اظهارات بخشی، در کنار صحبت های دیگر کارشناسان حوزه حمل ونقل، بر ضرورت تشکیل یک همکاری جامع بین دستگاه های مختلف و فعالان اقتصادی برای بهبود ایمنی جاده ها و کاهش تصادفات تأکید می کند.

فرهنگ سازی، کلید کاهش تصادفات

عضو هیات رئیسه و رئیس کمیسیون اجتماعی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز بر نقش مشورتی این نهاد در مطالبه گری و اهمیتی که فرهنگ سازی در کاهش تصادفات دارد، تأکید و از کم توجهی به زیرساخت های حمل ونقل در این استان انتقاد کرد.

محمد حسین روشنک گفت: اتاق بازرگانی در نظام اجرایی نقش ندارد؛ وظیفه اصلی اش ارایه روش ها و مطالبات است و در عرصه اجرای قانون دخالت ندارد. سال گذشته، پویشی با عنوان «نه به تصادف» در استان آغاز شد که بعدها به سطح ملی رسید و تاثیر قابل توجهی داشت.

او افزود: هدف ما این است که موضوع کاهش تصادفات را به عنوان یک مطالبه عمومی مطرح کنیم، چرا که اگر فرهنگ سازی در سطح کلان انجام شود، تاثیر قابل توجهی در کاهش حوادث جاده ای دارد.

این فعال حوزه تجارت و حمل ونقل تصریح کرد: خراسان رضوی مرکز بیش از ۳۰ میلیون سفر داخلی و خارجی است، اما در مقابل، سهم این استان از شبکه آزادراه کشور فقط حدود ۳۵ کیلومتر است. این فاصله قابل توجه است و همواره مطرح می شود، اما هنوز اقدام عملی برای توسعه آزادراه در خراسان رضوی انجام نشده است.

او ادامه داد: امن ترین وسیله سفر راه آهن است؛ علیرغم اینکه راه اندازی قطار سریع السیر مشهد-تهران از زمان دولت شهید رجایی در اولویت قرار داشت، اما طی بیش از سه دهه هیچ اقدامی عملی رخ نداده است.

روشنک با اشاره به وضعیت نامناسب خیابان ها و مسیرهای اطراف حرم رضوی گفت: حوزه مدیریت شهری و راه ها باید پاسخگو باشند، اما در عین حال، مطالبه عمومی و فعالیت های فرهنگی در کاهش تصادفات نقش مهمی دارد و نیاز است که همت ملی و استانی در این حوزه بیشتر شود.

این اظهارات نشان می دهد که نقش فرهنگ سازی و ضرورت ارتقای زیرساخت ها، کلیدهای اصلی برای کاهش تصادفات و تقویت ایمنی جاده ای در خراسان رضوی محسوب می شوند.