◄ راهداری برای اربعین ۱۴۰۵ چه برنامه‌ ای دارد؟

با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی ۱۴۰۵، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای مجموعه ای از اقدامات اجرایی و هماهنگی های ستادی را برای مدیریت سفر زائران در دستور کار قرار داده است؛ اقداماتی که در آنها پیش فروش بلیت رفت و برگشت، استفاده از سامانه های هوشمند، آماده سازی محورهای مواصلاتی و تکمیل زیرساخت های پایانه های مرزی به عنوان محورهای اصلی دیده می شود. در این میان، هدف اصلی آن است که از تکرار آشفتگی های معمول در روزهای اوج سفر، به ویژه در مرحله بازگشت زائران، جلوگیری شود.

به گزارش تین نیوز، در نخستین نشست ستاد اربعین ۱۴۰۵ که با حضور معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای برگزار شد، موضوع پیش فروش بلیت در سفرهای رفت و برگشت به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای تنظیم تقاضا و توزیع زمانی سفرها مورد بررسی قرار گرفت. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می شود که در سال های گذشته، بخش مهمی از فشار حمل ونقلی اربعین نه در زمان اعزام، بلکه در روزهای بازگشت و همزمانی تقاضای خروج از مرزها بروز کرده است.

در همین چارچوب، رئیس سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای از آغاز مرحله ای جدید از برنامه ریزی های منسجم برای اربعین امسال خبر داده است. رضا اکبری با اشاره به نصب روزشمار الکترونیکی اربعین ۱۴۰۵ در سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای اعلام کرد این اقدام همزمان در ادارات کل راهداری و حمل ونقل جاده ای ایلام، خوزستان و کرمانشاه نیز انجام شده تا روند آماده سازی ها با دقت و سرعت بیشتری دنبال شود.

اکبری، نصب این روزشمار را صرفا یک اقدام نمادین ندانست و تاکید کرد که اطلاع رسانی روزشمار اربعین حسینی در جهت تسریع در اجرای پروژه های عمرانی، ارتقای خدمات رفاهی و بهبود زیرساخت های محورهای مواصلاتی و پایانه های مرزی انجام شده و این اقدام، نمادی از عزم جدی سازمان برای خدمت رسانی شایسته به زائران است.

به گفته وی، این روند می تواند فرآیند هماهنگی و پایش اقدامات را در سطح ستاد و استان ها تقویت کند ؛ موضوعی که برای اجرای دقیق برنامه هایی مانند پیش فروش بلیت و تنظیم ظرفیت سفر اهمیت مستقیم دارد.

از منظر اجرایی، پیش فروش بلیت زمانی می تواند به کنترل بازار سفر اربعین کمک کند که بر پایه یک برآورد واقعی از حجم تقاضا و ظرفیت ناوگان انجام شود. به همین دلیل، در نشست ستاد اربعین بر انطباق ظرفیت ناوگان حمل ونقل عمومی با پیش بینی حضور زائران تاکید شده است. این به آن معناست که سیاست فروش بلیت، به ویژه در مسیرهای رفت و برگشت، باید با آمادگی ناوگان عمومی، زمان بندی اعزام ها و برنامه ریزی برای مدیریت اوج تقاضا همراه باشد؛ در غیر این صورت، پیش فروش به تنهایی قادر به رفع گره های عملیاتی سفر نخواهد بود.

رئیس سازمان راهداری همچنین با تشریح دامنه اقدامات این سازمان برای اربعین امسال گفته است: عملیات جابه جایی زائران از طریق ناوگان حمل ونقل عمومی و همراهی اصناف و رانندگان، آماده سازی راه ها و ایجاد زیرساخت ها در پایانه ها و مرزهای اربعینی، از جمله اقدامات سازمان در جهت تسهیل سفرهای اربعین است. این اظهارات نشان می دهد که نگاه سازمان، صرفا معطوف به فروش بلیت نیست، بلکه زنجیره کامل سفر از مبدا تا مرز و از اعزام تا بازگشت را در بر می گیرد.

در این میان، استفاده از سامانه های هوشمند یکی دیگر از حلقه های مهم این برنامه ریزی است. این سامانه ها می توانند در مدیریت عرضه و تقاضای بلیت، اطلاع رسانی درباره ظرفیت های موجود، زمان بندی حرکت ها و هدایت بهتر زائران به پایانه ها و مرزها نقش داشته باشند. اگر این زیرساخت هوشمند به درستی فعال شود، امکان رصد لحظه ای وضعیت سفرها و تصمیم گیری سریع برای تقویت سرویس ها در مسیرهای پرتردد نیز فراهم خواهد شد؛ موضوعی که در روزهای اوج تردد، برای جلوگیری از انباشت مسافر اهمیت حیاتی دارد.

همزمان، سازمان راهداری بر تکمیل پروژه های عمرانی و ارتقای آمادگی مرزها نیز تمرکز کرده است. اکبری در این باره تاکید کرده است که تکمیل و آماده سازی پروژه های عمرانی جاده ای و پایانه های شش گانه مرزی پیش از آغاز سفرهای هموطنان، از اهمیت بالایی برخوردار است. این تاکید از آن جهت مهم است که حتی در صورت نظم بخشی به فروش بلیت، ضعف در زیرساخت جاده ای یا پایانه ای می تواند به ایجاد گلوگاه در مسیرهای منتهی به مرز و اختلال در جابه جایی زائران منجر شود.

در واقع، یکی از نکات کلیدی در برنامه اربعین ۱۴۰۵ این است که مدیریت سفرها از حالت واکنشی به سمت مدیریت زمان مند، مرحله بندی شده و مبتنی بر پایش مستمر حرکت کند. نصب روزشمار الکترونیکی را نیز می توان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ ابزاری برای آنکه همه واحدهای اجرایی، چه در ستاد و چه در استان های مرزی، در یک زمان بندی مشخص و تحت نظارت منسجم عمل کنند.

رئیس سازمان راهداری در ادامه نیز تصریح کرده است که با توجه به اهمیت برنامه ریزی دقیق برای استقبال از سفرهای اربعین حسینی سال جاری، فعالیت ها به صورت نظام مند و مبتنی بر برنامه عملکردی تدوین شده اجرایی می شود. این تاکید، از تلاش برای پرهیز از اقدامات مقطعی و حرکت به سمت اجرای یک نقشه عملیاتی مشخص حکایت دارد؛ نقشه ای که اگر در بخش فروش بلیت، آماده سازی ناوگان، ساماندهی پایانه ها و تکمیل زیرساخت های مرزی به طور هماهنگ اجرا شود، می تواند بخشی از بی نظمی های مرسوم سفرهای اربعین را کاهش دهد.

از مجموع اظهارات و برنامه های اعلام شده برمی آید که سازمان راهداری در اربعین ۱۴۰۵ تلاش دارد پیش فروش بلیت رفت و برگشت را از یک اقدام صرفا اداری به یک ابزار واقعی برای مدیریت تقاضا، توزیع سفرها و کاهش فشار بر مرزها و ناوگان عمومی تبدیل کند. با این حال، اثربخشی این سیاست وابسته به چند پیش شرط اساسی است:

• اعلام به موقع و شفاف زمان و نحوه پیش فروش

• انطباق واقعی ظرفیت ناوگان با حجم تقاضا

• آمادگی عملیاتی رانندگان و اصناف حمل ونقل

• تکمیل زیرساخت های جاده ای و پایانه ای پیش از اوج سفر

• بهره گیری موثر از سامانه های هوشمند برای رصد و تنظیم جریان مسافر

اگر این اجزا به صورت یکپارچه اجرا شوند، پیش فروش بلیت رفت و برگشت می تواند امسال به یکی از مهم ترین ابزارهای جلوگیری از آشفتگی در روزهای اوج سفر اربعین تبدیل شود؛ به ویژه در بخش بازگشت که معمولا بیشترین فشار را به شبکه حمل ونقل جاده ای وارد می کند.