◄ توسعه خطوط کشتیرانی و زنجیره سرد؛ پیش‌ شرط جهش صادرات به روسیه

نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه در منطقه آزاد انزلی نشان داد دستیابی به هدف گذاری ۲۰ میلیارد دلاری صادرات و بهره برداری از مزیت تعرفه صفر در موافقت نامه اوراسیا، بدون ایجاد خطوط منظم کشتیرانی در دریای خزر، تقویت ناوگان کانتینری و توسعه زیرساخت های زنجیره سرد ممکن نخواهد بود؛ الزاماتی بنیادین که ضمن کاهش بهای تمام شده لجستیک و جلوگیری از فساد محصولات صادراتی، منطقه آزاد انزلی و بندر لوتوس آستراخان را به کانون های عملیاتی کریدور شمال ـ جنوب تبدیل می کند.

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت  تین نیوز، نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه با تمرکز بر استان های گیلان و آستراخان در شرایطی برگزار شد که استفاده مؤثرتر از ظرفیت های ترانزیتی خزر و تنوع بخشی به مسیرهای حمل ونقل کالا، در صدر اولویت های سیاست تجاری کشور قرار گرفته است. بررسی ابعاد فنی و اقتصادی این گردهمایی نشان می دهد که تبدیل توافقات کاغذی به جریان پایدار کالا، بیش از هر چیز در گرو تقویت زیرساخت های حمل ونقل ترکیبی و توسعه خدمات سردخانه ای است.

پیوند انزلی و آستراخان؛ از لجستیک دریایی تا زنجیره سرد

مصطفی طاعتی مقدم، مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی، با تبیین نقشه راه همکاری های دوجانبه تأکید کرد که مناسبات تهران و مسکو باید از حوزه لجستیک و حمل ونقل کلید بخورد و سپس به حوزه های تولیدی و صنعتی سرایت کند:

همکاری های ایران و روسیه باید از حوزه لجستیک و حمل ونقل آغاز شود و سپس به سرمایه گذاری مشترک در صنایع دریایی و بندری، تجهیزات لجستیکی، صنایع غذایی، آبزی پروری، زنجیره سرد، خدمات فنی و مهندسی و برخی فعالیت های صنعتی و فناوری محور گسترش یابد.

طاعتی مقدم همچنین با اشاره به نقش منطقه آزاد انزلی و منطقه ویژه اقتصادی لوتوس در آستراخان روسیه، خواستار تشکیل سازوکاری پایدار برای تبدیل تفاهم ها به قراردادهای اجرایی شد؛ سازوکاری که با توسعه انبارداری مدرن و زیرساخت های زنجیره سرد، ریسک تجاری محصولات فسادپذیر کشاورزی و شیلاتی را به حداقل برساند و بندر را از یک معبر ساده، به کانون پردازش کالا و خدمات ارزش افزا بدل سازد.

جهش سهم بنادر خزر در واردات و ضرورت بازتنظیم جریان تردد

در بخش دیگری از این نشست، هادی حق شناس، استاندار گیلان، با تأکید بر مزیت های لجستیکی دریای خزر از افزایش محسوس سهم بنادر شمالی در تأمین نیازهای راهبردی کشور خبر داد و گفت:

سهم واردات کالاهای اساسی از مسیر دریای خزر، از حدود ۱۷ تا ۱۸ درصد به بیش از ۳۰ درصد در شش ماه گذشته رسیده است.

حق شناس با تأکید بر اینکه تقویت بنادر شمالی نه جایگزین، بلکه مکمل شبکه ترانزیتی کشور است، یادآور شد با توجه به استقرار صنایع عمده طیور در شمال کشور، واردات نهاده ها از مسیر خزر موجب کاهش محسوس هزینه و زمان حمل می شود. وی همچنین بر ضرورت افزایش بهره وری تجهیزات تخلیه و بارگیری، راه اندازی خطوط منظم کشتیرانی و توسعه حمل ونقل کانتینری تأکید کرد تا تردد در کریدور شمال ـ جنوب هم راستا با تراز تجاری منطقه متوازن شود.

بازار ۵۰ میلیارد دلاری روسیه در برابر گلوگاه لجستیک

ابعاد اقتصادی لزوم تقویت ناوگان دریایی زمانی آشکارتر می شود که به برآوردهای تجاری توجه شود. محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به فرصت های موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا اعلام کرد:

این موافقتنامه از اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرایی شده و تعرفه ۸۷ درصد کالاهای مشمول تجارت ایران با پنج عضو این اتحادیه به صفر رسیده است.

دهقان دهنوی با اشاره به اینکه بیش از ۵۰ میلیارد دلار از سبد وارداتی فدراسیون روسیه با کالاهای صادراتی ایران هم پوشانی دارد، تصریح کرد:

افزایش صادرات ایران به روسیه از سطح یک تا دو میلیارد دلار فعلی به ۱۰ میلیارد دلار و حتی ۲۰ میلیارد دلار، یک ظرفیت بالقوه واقعی است که تحقق آن نیازمند تعریف فهرست محصولات، بازارهای هدف و برنامه های صادراتی مشخص است.

وی همچنین از پیگیری اصلاح مقررات دست وپاگیر داخلی از قبیل فرآیند ثبت سفارش و تدوین بسته های حمایتی صادرات خبر داد.

رشد ۲۴ درصدی تجارت و تسویه با ارزهای ملی

از سوی دیگر، تیمور پورحیدری، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت گیلان، آخرین وضعیت تبادلات مالی و کالایی دو کشور را تشریح کرد و گفت: حجم تجارت ایران و روسیه در سال ۱۴۰۳ به حدود ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون دلار رسیده و مبادلات دو کشور در همان سال رشد ۲۴ درصدی داشته است. در حال حاضر روسیه نهمین مقصد صادراتی و هفتمین مبدأ وارداتی ایران محسوب می شود.

پورحیدری با اشاره به تسهیل تسویه های مالی افزود: بیش از ۸۰ درصد تسویه های تجاری ایران و روسیه با روبل و ریال انجام می شود.

دیپلماسی اقتصادی در بستر مناطق آزاد

در ادامه، اسفندیار شاه منصوری، معاون توسعه اقتصادی و سرمایه گذاری دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، بر نقش شرکت های مدیریت صادرات برای هدایت بنگاه های کوچک و متوسط به بازار هدف تأکید کرد. به گفته وی، تلفیق دیپلماسی اقتصادی، تحلیل علمی بازار و سازمان دهی زنجیره های لجستیک، شانس ماندگاری کالاهای ایرانی را در بازارهای اوراسیا تضمین می کند.

داده های ارائه شده در اجلاس انزلی نشان می دهد که گلوگاه جهش صادرات غیرنفتی ایران به روسیه، نه فقدان ظرفیت تولید و نه موانع تعرفه ای، بلکه کمبود شناورهای کانتینری یخچال دار، فقدان خطوط کشتیرانی دارای برنامه زمانی منظم (Liner) و نقص در حلقه های زنجیره سرد است. چنانچه پیوند بنادر گیلان و آستراخان با سرمایه گذاری مشترک در زیرساخت های بندری و لجستیکی تثبیت شود، مسیر دسترسی پایدار به سهم ۲۰ میلیارد دلاری از بازار روسیه هموار خواهد شد.