◄ ضرورت بازآرایی و کارآمدسازی مدل حکمرانی صندوق ها
صندوق های دولتی پس از گذشت چند دهه از فعالیت و با نزدیک شدن بخشی از آنها به مرحله پایان آزمون و خطا، نیازمند بازنگری در مدل سیاست گذاری و شیوه حکمرانی خود هستند.
صندوق های دولتی پس از گذشت چند دهه از فعالیت و با نزدیک شدن بخشی از آنها به مرحله پایان آزمون و خطا، نیازمند بازنگری در مدل سیاست گذاری و شیوه حکمرانی خود هستند. موضوعی که به ویژه درباره صندوق هایی که در مقایسه با انواع مشابه بخش خصوصی، چابک و هوشمند عمل نمی کنند، اهمیت بیشتری پیدا می کند. در شرایطی که برخی صندوق ها مستقیم یا غیرمستقیم همچنان به دولت و ساختارهای آن وابستگی دارند، نمی توان انتظار داشت بدون اصلاح ساختار حکمرانی، رقابت پذیری جدی و پایدار شکل بگیرد.
یکی از راهبردهایی که می توان با جدیت بیشتری به آن فکر کرد، حرکت صندوق ها از سرمایه گذاری های کوتاه مدت و بعضاً پراکنده به سمت سرمایه گذاری های هدفمند، مولد و بلندمدت است. به بیان دیگر، صندوق ها باید به جای آنکه صرفاً به دنبال کسب بازدهی از دارایی های مختلف باشند، به سمت ایجاد سبدی متنوع، پایدار و متناسب با مأموریت اصلی خود حرکت کنند.
برای نمونه، به جای آنکه صندوق ها در شرکت های متعدد، سهم های کوچک و غیراثرگذار داشته باشند، می توان بخشی از این منابع را به شکل هدفمند در دارایی ها و کسب وکارهایی سرمایه گذاری کرد که امکان مدیریت، نظارت و ایجاد ارزش افزوده واقعی برای اعضای صندوق را فراهم می کنند. به عنوان مثال، داشتن درصد محدودی از سهام یک شرکت، بدون امکان اثرگذاری بر مدیریت و تصمیم گیری آن، الزاماً نمی تواند منافع بلندمدت صندوق را تضمین کند.
در مقابل، سرمایه گذاری هوشمندانه و هدفمند می تواند برای ذی نفعان صندوق ها ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند. این رویکرد علاوه بر کاهش ریسک ناشی از سرمایه گذاری های پراکنده، می تواند زمینه را برای شکل گیری مدیریت حرفه ای تر دارایی ها و افزایش بازدهی فراهم کند.
البته تحقق چنین مدلی نیازمند اصلاح نگاه به مفهوم ریسک است. صندوق ها باید ضمن مدیریت و کنترل ریسک، از تصمیم های صرفاً محافظه کارانه نیز فاصله بگیرند و به سمت سرمایه گذاری هایی حرکت کنند که در کنار ریسک قابل مدیریت، ظرفیت ایجاد بازدهی مناسب را دارند.
تغییر مدل حکمرانی صندوق ها باید با هدف افزایش بهره وری، شفافیت، استقلال مدیریتی و تقویت منافع اعضا دنبال شود. صندوقی که بتواند دارایی های خود را هوشمندانه مدیریت کند و از ظرفیت سرمایه گذاری های مولد بهره ببرد، نه تنها در برابر نوسانات اقتصادی مقاوم تر خواهد بود، بلکه می تواند افق روشن تری برای آینده و رفاه اعضای خود ایجاد کند.
در نهایت، اگر قرار است شاهد تحول واقعی در عملکرد صندوق ها باشیم، باید همزمان با تغییر شرایط فعلی و بهبود وضعیت مالی، زمینه برای افزایش بازدهی و ایجاد فرصت های سرمایه گذاری جدید نیز فراهم شود. مسیری که می تواند صندوق ها را از یک نهاد صرفاً نگهدارنده منابع، به یک بازیگر حرفه ای و اثرگذار در اقتصاد تبدیل کند.
