◄ انقلاب «جی‌ نف» در لجستیک ایران/ چرا حمل‌ ونقل شهری و جاده‌ ای تشنه شناسنامه مکانی است؟

با تصویب آیین نامه اجرایی «گسترش و به کارگیری کدپستی و نشانی استاندارد مکان محور (G-NAF)» در هیئت دولت، صنعت حمل ونقل ایران در آستانه یک تحول دیجیتال بنیادین قرار گرفته است. این زیرساخت کلان که با تبدیل نشانی های سنتی و متنی به مختصات دقیق جغرافیایی (ژئوکد)، «شناسنامه مکانی» منحصربه فردی برای هر ملک ایجاد می کند، پاسخ استراتژیک دولت به چالش های مزمن لجستیکی، از هزینه های گزاف «مایل آخر» (Last Mile Delivery) تا فقدان شفافیت در زنجیره تأمین است.

شکستن سد «مایل آخر» و جهش در بهره وری ناوگان

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت  تین نیوز، در ادبیات مهندسی لجستیک مدرن، «مایل آخر» همواره پرهزینه ترین و ناکارآمدترین حلقه زنجیره توزیع محسوب می شود. ضعف در مسیریابی دقیق که ناشی از ابهام در پلاک ها یا کوچه های نام گذاری نشده است، منجر به اتلاف سوخت، افزایش استهلاک ناوگان و اتلاف زمان در ناوگان پستی و توزیع کالا می شود.

پیاده سازی جی نف با ارائه مختصات دقیق (X, Y)، امکان استفاده از الگوریتم های هوشمند برای «بهینه سازی مسیر» (Route Optimization) را فراهم می کند. این یعنی رانندگان ناوگان باری و پیک های شهری نه تنها به دقیق ترین مقصد هدایت می شوند، بلکه کوتاه ترین و کم ترافیک ترین توالی توزیع را در اختیار خواهند داشت؛ موضوعی که مستقیماً بر حاشیه سود شرکت های حمل ونقلی تأثیرگذار است.

شفافیت در رگ های اقتصادی و پیشگیری از قاچاق

جی نف فراتر از یک سامانه آدرس دهی، ابزاری قدرتمند برای پایش مبادلات تجاری است. با اتصال «کد پستی مکان محور» به سیستم های مدیریت بارنامه الکترونیک و انبارداری، امکان رصد جریان فیزیکی کالا از مبدأ تا مقصد نهایی فراهم می شود. این شفافیت، احتمال تخلیه بار در مقاصد غیرمجاز یا انبارهای غیررسمی را به حداقل رسانده و بستری امن برای مقابله با احتکار و شفاف سازی زنجیره توزیع کالاهای اساسی ایجاد می کند.

وضعیت فعلی و افق اجرای پروژه در کشور

بر اساس الزامات قانونی مصوب، این سامانه که هم اکنون برای بیش از ۵۰۰ شهر از مجموع ۱۳۶۱ شهر کشور عملیاتی شده، در پی آن است که تمامی اعیان های شهری و روستایی را پوشش دهد. شرکت ملی پست به عنوان متولی فنی این طرح با همکاری سازمان ثبت احوال و مراجع صدور پروانه های ساختمانی، موظف است این بانک داده ای را تکمیل کند.

تجربه کشورهای پیشرو نظیر استرالیا نشان می دهد که استقرار کامل جی نف نه تنها زیرساخت های حمل ونقل را هوشمند می کند، بلکه با کاهش سفرهای غیرضروری شهری و تسهیل خدمات اضطراری (مانند آمبولانس و آتش نشانی)، به روان سازی ترافیک و افزایش بهره وری کلان اقتصاد شهری کمک می کند. اکنون صنعت حمل ونقل کشور باید خود را برای تطبیق با استانداردهای این سامانه نوین آماده کند؛ چرا که عبور از «دوره آدرس های متنی» به «عصر مختصات دیجیتال»، لازمه بقا در بازار رقابتی و هوشمند لجستیک آینده است.