◄ تحول در حمل و نقل جاده ای با «سکوی هوشمند پایش ناوگان»؛ از نظارت سنتی تا حکمرانی داده محور
سازمان راهداری با توسعه «سکوی هوشمند پایش ناوگان»، رویکرد سنتی رصد ناوگان را به حکمرانی داده محور تغییر می دهد. این زیرساخت ملی با هدف ارتقای ایمنی، افزایش دقت در پیمایش و شفافیت برخط، با مشارکت تشکل های صنفی و ذی نفعان پیاده سازی می شود.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای با تشریح ابعاد «سکوی هوشمند پایش ناوگان عمومی کشور»، گفت: این طرح با عبور از رویکرد سنتی تجهیز و رصد ناوگان، در حال شکل دهی به یکی از مهم ترین زیرساخت های حکمرانی داده محور و هوشمند حمل و نقل جاده ای کشور است و تحقق کامل آن، در گرو مشارکت فعال تشکل ها، صنوف، کانون ها و تمامی ذی نفعان این زیست بوم خواهد بود.
به گزارش تین نیوز به نقل از روابط عمومی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، حمزه ذاکری اظهار کرد: «سکوی هوشمند پایش ناوگان» به عنوان یکی از طرح های کلان تحول دیجیتال سازمان در دستور کار قرار گرفته و در حال توسعه است.
وی افزود: در رویکرد جدید، هدف صرفا نصب تجهیزات موقعیت یابی و دریافت اطلاعات مکانی ناوگان نیست؛ بلکه تلاش شده است با جمع آوری، یکپارچه سازی، اعتبارسنجی و تحلیل داده های ناوگان، زیرساختی ملی برای تصمیم گیری هوشمند، ارتقای بهره وری و حکمرانی داده محور حمل و نقل جاده ای ایجاد شود.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی، سه مأموریت اصلی سکوی هوشمند پایش ناوگان را ارتقاء پایش ایمنی، افزایش دقت در پیمایش و ایجاد تصویر جامع، شفاف و برخط از وضعیت ناوگان کشور برشمرد و ادامه داد: در حوزه ایمنی، با اتصال ناوگان به سامانه های موقعیت یابی، شاخص هایی همچون سرعت، توقف، مسیر حرکت و الگوی تردد به صورت برخط قابل پایش و تحلیل بوده و این اطلاعات می تواند زمینه ارتقاء نظارت، شناسایی رفتارهای پرخطر، پیش بینی رخدادها و حرکت به سمت مدیریت پیشگیرانه و پیش نگر ایمنی را فراهم کند.
ذاکری، افزایش دقت در پایش پیمایش را دومین مأموریت سکو دانست و تصریح کرد: ثبت و تحلیل پیمایش واقعی ناوگان، امکان تطبیق اطلاعات، ارزیابی عملکرد و ارائه آمار دقیق و قابل اتکا را فراهم کرده و می تواند در مدیریت مصرف سوخت، افزایش شفافیت و ارتقاء بهره وری ناوگان مورد استفاده قرار گیرد.
وی از ایجاد یک تصویر واحد، شفاف و ملی از وضعیت ناوگان جاده ای کشور به عنوان سومین مأموریت یاد و خاطرنشان کرد: از این طریق، مدیران، صنوف، تشکل ها، شرکت های حمل و نقل و مالکان ناوگان می توانند متناسب با سطح دسترسی خود، از وضعیت ناوگان، مسیرهای تردد، میزان پیمایش، توقف ها و جریان حرکت در نقاط حساس شبکه اطلاع یابند.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی تأکید کرد: در معماری جدید، GPS صرفاً یک ابزار موقعیت یابی نبوده، بلکه نقطه اتصال ناوگان به یک زیست بوم ملی داده و خدمات هوشمند محسوب می شود.
ذاکری عنوان کرد: تجمیع داده های ناوگان در یک سکوی واحد و اعتبارسنجی و تحلیل آن ها، ظرفیتی برای تولید شاخص های مدیریتی، کشف الگوهای رفتاری، شناسایی انحرافات، ارائه هشدارهای هوشمند و در مراحل بعد، بهره گیری از هوش مصنوعی برای پیش بینی رخدادها است.
وی ادامه داد: هدف نهایی از این پروژه، تبدیل داده به اطلاعات، دانش و تصمیم بهتر است.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی کرد: در حال حاضر حدود ۶۱۱ هزار دستگاه انواع ناوگان فعال در شبکه راه های کشور فعالیت می کنند که تاکنون حدود ۱۱ درصد آنها به تجهیزات GPS مجهز شده اند و از این تعداد، بیش از ۲۴ هزار ناوگان در حال حاضر به صورت فعال در سکوی پایش قابل رصد هستند.
ذاکری با اشاره به تجهیز حدود ۶۰ درصد ناوگان اتوبوسی کشور به GPS، گفت: این ظرفیت، امکان پایش برخط سفرهای مسافری، مدیریت هوشمند جابه جایی و تصمیم گیری سریع تر در دوره های اوج سفر و مناسبت های ملی و مذهبی را فراهم کرده است.
وی با اشاره به تجارب عملیاتی موفق این زیرساخت، گفت: در ایام سفرهای اربعین و دهه پایانی ماه صفر، پایش شبانه روزی ناوگان، تصویری و تحلیلی برخط از تعداد ناوگان در پایانه ها و مشهد مقدس و روند جابه جایی آنها ارائه کرده و این اطلاعات در مدیریت عملیات مورد استفاده قرار گرفته است.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی با تأکید بر این که سکوی هوشمند پایش ناوگان صرفاً برای استفاده مدیران سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای طراحی نشده است، گفت: در این سکو، داشبوردها و خدمات تخصصی متناسب با نیازهای مالکان ناوگان، شرکت های حمل و نقل، رانندگان، صنوف، کانون ها، انجمن ها و دستگاه های اجرایی و نظارتی پیش بینی شده است.
ذاکری افزود: با توسعه این سکو، اطلاعات حوزه های ایمنی، پیمایش، موقعیت ناوگان، توقف ها، مسیرهای تردد و وضعیت جریان حمل و نقل، متناسب با سطح دسترسی و نیاز هر ذی نفع در اختیار وی قرار می گیرد و زمینه افزایش شفافیت، بهره وری و کیفیت خدمات حمل و نقل فراهم خواهد شد.
وی اظهار کرد: تحقق این تحول صرفاً با توسعه فناوری و زیرساخت های فنی امکان پذیر نبوده و صنوف، کانون ها و انجمن های تخصصی حمل و نقل، شرکا ی راهبردی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای در پیاده سازی این طرح ملی و تحولی هستند.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی ادامه داد: تشکل های صنفی حوزه حمل و نقل می توانند در طراحی و بهبود خدمات سکو، انتقال نیازهای واقعی بخش خصوصی، فرهنگ سازی، پذیرش فناوری، ارتقاء کیفیت داده ها و توسعه خدمات مبتنی بر سکو نقش مؤثری را ایفا کنند.
ذاکری عنوان کرد: این سکوی هوشمند زیرساخت مشترک زیست بوم هوشمند حمل و نقل جاده ای کشور بوده و موفقیت آن در گرو مشارکت واقعی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، دستگاه های حاکمیتی، صنوف، کانون ها، انجمن ها، شرکت های حمل و نقل، رانندگان و مجموعه های فن آور و دانش بنیان خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: اجرای موفق سکوی هوشمند پایش با همکاری منسجم میان بخش های مختلف سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای در حال انجام بوده و موجب شکل گیری یک کار منسجم گروهی و هدفمند شده است، رویکرد این سازمان شکل دهی به معماری یکپارچه، امن، مقیاس پذیر و قابل توسعه حکمرانی هوشمند ناوگان است؛ معماری که در آن داده، فناوری، امنیت، تخصص حمل و نقل، مطالعات، هوش مصنوعی و مشارکت ذی نفعان در کنار یکدیگر قرار می گیرند.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی، تحلیل رفتار ناوگان، رصد توقف های غیرعادی، تحلیل مسیرهای تردد، پایش جریان حرکت، رصد طول صف و وضعیت تردد در مرزها، تحلیل عملکرد ناوگان و تولید داشبوردها و شاخص های تصمیم ساز را از دیگر قابلیت های این سکو برشمرد.
ذاکری ادامه داد: سکوی هوشمند پایش ناوگان صرفا یک پروژه فناورانه نیست؛ بلکه این طرح یکی از زیرساخت های اصلی تحول در حکمرانی حمل و نقل جاده ای کشور است که با تکمیل و توسعه آن، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای در مسیر ایجاد یک مرجع ملی داده و تحلیل ناوگان قرار خواهد گرفت، مرجعی که می تواند مبنای سیاست گذاری، تحلیل هوشمند، ارتقاء ایمنی، افزایش بهره وری، مدیریت بحران و تصمیم گیری سریع و دقیق در شبکه حمل و نقل جاده ای کشور باشد.
وی تأکید کرد: افق این پروژه، اتصال هوشمند ناوگان، راننده، سفر، جاده، مرز، ایمنی، زیرساخت و سایر اجزای زنجیره حمل و نقل در یک اکوسیستم داده ای واحد است؛ منظومه ای که در آن تصمیم های مدیریتی بر اساس داده های برخط، تحلیل های هوشمند و تصویری جامع از واقعیت شبکه اتخاذ می شود.
سرپرست معاونت توسعه فناوری اطلاعات و هوشمندسازی از سکوی ملی پایش هوشمند ناوگان به عنوان گامی اساسی در مسیر تحقق «حکمرانی هوشمند حمل و نقل جاده ای» و گذار از مدیریت سنتی و واکنشی به سمت مدیریت یکپارچه، داده محور، پیش نگر و هوشمند شبکه حمل و نقل کشور یاد کرد.
