◄ جزئیات اقدامات راهداری همدان برای ایمنی راه‌ ها؛ از خط‌ کشی تا نصب ۱۳ هزار تابلو

نگهداری راه ها در استانی مانند همدان که در مسیر اتصال غرب کشور به مرکز و بخش هایی از کریدورهای ارتباطی شمال غرب و غرب قرار دارد، مستقیماً با ایمنی سفر، هزینه حمل ونقل و استمرار جریان تردد مرتبط است. بر اساس اعلام اداره کل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان همدان، طی پنج ماه گذشته ۴۵۰ کیلومتر از محورهای استان بهسازی و روکش آسفالت شده است.

به گزارش سرویس جاده ای تین نیوز، این میزان عملیات، صرفاً یک اقدام عمرانی نیست؛ زیرا کیفیت روسازی بر استهلاک ناوگان، مصرف سوخت، زمان سفر و احتمال وقوع حوادث اثر می گذارد. خرابی های سطح راه، نشست ها و ناهمواری ها، به ویژه برای کامیون ها و اتوبوس های بین شهری، می تواند علاوه بر افزایش هزینه تعمیرات، کنترل وسیله نقلیه را در شرایط بارندگی یا سرعت های بالا دشوار کند.

با این حال، دوام روکش آسفالت به کیفیت اجرای پروژه، آماده سازی لایه های زیرین، کنترل بار محوری، مدیریت آب های سطحی و تأمین اعتبار برای نگهداری دوره ای وابسته است. بنابراین ارزیابی عملکرد راهداری باید علاوه بر طول مسیر آسفالت شده، کیفیت، عمر مفید و وضعیت بهره برداری محورهای بهسازی شده را نیز دربرگیرد.

خط کشی و علائم؛ زبان ایمنی در جاده

در بخش اقدامات ایمنی، اداره کل راهداری همدان از اجرای ۶۳۰ کیلومتر خط کشی در محورهای استان خبر داده است. خط کشی مناسب، به ویژه در جاده های دوطرفه، مسیرهای کوهستانی و نقاطی با دید محدود، نقش مهمی در هدایت راننده و تفکیک مسیرهای عبور دارد. این نقش در شب، مه، بارندگی و شرایط کاهش دید اهمیت بیشتری پیدا می کند.

همچنین طی این مدت ۱۳ هزار و ۲۰۰ تابلو و علامت راهنمایی نصب یا تعمیر شده است. تابلوها و علائم، بخشی از زیرساخت ارتباطی جاده محسوب می شوند و اطلاعاتی مانند محدودیت سرعت، پیچ های خطرناک، تقاطع ها، فاصله تا شهرها و مسیرهای جایگزین را در اختیار راننده قرار می دهند. فرسودگی، کثیفی، سرقت یا جانمایی نامناسب این تجهیزات می تواند تصمیم گیری راننده را با اختلال مواجه کند.

اجرای ۶۸ کیلومتر شیار لرزاننده طولی و عرضی نیز از دیگر اقدامات اعلام شده در حوزه ایمنی است. این شیارها با ایجاد هشدار صوتی و لرزش در بدنه خودرو، راننده را نسبت به خروج از مسیر یا نزدیک شدن به محدوده های خاص آگاه می کنند. البته اثربخشی آن ها به طراحی فنی، جانمایی مناسب و هماهنگی با خط کشی و تابلوهای هشدار وابسته است و نباید جایگزین اصلاح هندسی مسیر یا رفع علت اصلی تصادف شود.

لایروبی پل ها برای پیشگیری از انسداد مسیر

بر اساس گزارش رسمی راهداری همدان، بیش از ۱۶۷ دستگاه پل و آبرو در محورهای استان لایروبی شده است. این اقدام از منظر مدیریت بحران و تاب آوری راه ها اهمیت دارد؛ زیرا انسداد آبروها، انباشت رسوبات و تجمع زباله می تواند در زمان بارندگی، آب را به سطح جاده هدایت و موجب آب شستگی شانه، تخریب روسازی یا حتی قطع مسیر شود.

نگهداری پل ها و آبروها باید به صورت مستمر و پیش از فصل بارش انجام شود. تجربه بسیاری از حوادث جاده ای نشان می دهد که خسارت های بزرگ گاهی از یک نقص کوچک در مسیر عبور آب آغاز می شوند. به همین دلیل، لایروبی، پایش دهانه پل ها، کنترل آب شستگی پایه ها و ترمیم شانه های آسیب دیده باید بخشی از برنامه دائمی نگهداری راه باشد، نه اقدامی واکنشی پس از وقوع سیلاب.

شانه سازی در ۳۷۰۰ کیلومتر از محورهای استان

اقدام دیگر اعلام شده، شانه سازی و تعدیل شیب شیروانی در ۳۷۰۰ کیلومتر از محورهای استان است. شانه راه در مواقع اضطراری، امکان توقف ایمن خودرو، خروج کنترل شده وسیله نقلیه از مسیر و دسترسی نیروهای امدادی را فراهم می کند. تخریب یا اختلاف ارتفاع شانه با سطح آسفالت می تواند هنگام انحراف خودرو، به واژگونی یا از دست رفتن کنترل وسیله نقلیه منجر شود.

تعدیل شیب شیروانی نیز با هدف کاهش خطر سقوط، ریزش و خروج ناگهانی خودرو از مسیر انجام می شود. این موضوع در محورهای کوهستانی و راه هایی که در مجاورت پرتگاه یا شیب های تند قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد. اجرای این عملیات باید همراه با نصب حفاظ ایمنی، علائم هشدار و پایش دوره ای باشد تا ایمنی ایجادشده در اثر فرسایش یا بارندگی از بین نرود.

رفع ۵۱ نقطه حادثه خیز از مجموع ۵۲ نقطه مصوب

یکی از مهم ترین محورهای گزارش عملکرد راهداری همدان، وضعیت نقاط حادثه خیز است. حمید پرورشی، مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای استان، اعلام کرده است که از مجموع ۵۲ نقطه مصوب حادثه خیز در استان، ۵۱ نقطه به طور کامل رفع شده و عملیات اصلاح نقطه باقی مانده در محور همدان ـ کرمانشاه با پیشرفت فیزیکی بیش از ۷۰ درصد در حال تکمیل است.

رفع نقطه حادثه خیز زمانی اثربخش خواهد بود که تنها به نصب تابلو یا لکه گیری محدود نشود و علت اصلی تصادف را هدف قرار دهد. اصلاح قوس، افزایش دید، بهبود شیب عرضی، تعریض مسیر، ایجاد دوربرگردان ایمن، نصب حفاظ، بهسازی تقاطع و مدیریت سرعت، از جمله اقداماتی هستند که بسته به نوع نقطه باید در پروژه لحاظ شوند.

تکمیل نقطه باقی مانده در محور همدان ـ کرمانشاه می تواند از منظر ایمنی و تداوم تردد در یکی از مسیرهای مهم غرب کشور اهمیت داشته باشد. با این حال، پس از بهره برداری نیز لازم است شاخص های تصادف، سرعت عبور، رفتار رانندگان و وضعیت روسازی در این محدوده پایش شود تا مشخص شود اصلاح انجام شده تا چه اندازه به کاهش تصادف منجر شده است.

شناسایی نقاط جدید؛ آزمون بعدی راهداری

پرورشی همچنین از شناسایی نقاط جدید مستعد تصادف خبر داده است؛ نقاطی که پس از تصویب و ابلاغ رسمی، در دستور کار اجرایی قرار خواهند گرفت. این موضوع نشان می دهد که فهرست نقاط حادثه خیز ثابت نیست و با تغییر الگوی تردد، افزایش سرعت، توسعه سکونتگاه ها، تغییر کاربری حاشیه راه و فرسودگی زیرساخت ها ممکن است نقاط تازه ای شکل بگیرد.

در این مرحله، شفافیت در معیار شناسایی و اولویت بندی اهمیت دارد. ثبت داده های تصادف، تحلیل نوع برخوردها، بررسی وضعیت روشنایی و علائم، دریافت گزارش های مردمی و استفاده از داده های تردد می تواند به تصمیم گیری دقیق تر کمک کند. همچنین انتشار عمومی فهرست نقاط در دست بررسی و میزان پیشرفت اصلاح آن ها، امکان ارزیابی عملکرد و مشارکت کارشناسان و رسانه ها را افزایش می دهد.

از عملیات عمرانی تا مدیریت چرخه عمر راه

کارنامه پنج ماهه راهداری همدان، بر اساس ارقام اعلام شده، مجموعه ای از عملیات روسازی، خط کشی، نصب علائم، ایمن سازی، لایروبی و اصلاح نقاط حادثه خیز را نشان می دهد. اهمیت این اقدامات زمانی بیشتر می شود که در قالب برنامه ای منسجم برای مدیریت چرخه عمر راه دنبال شود؛ برنامه ای که در آن نگهداری پیشگیرانه، کنترل کیفیت پروژه، تأمین اعتبار مستمر و ارزیابی نتیجه اقدامات در کنار یکدیگر قرار گیرند.

برای کاربران جاده، معیار نهایی عملکرد نه تعداد کیلومتر روکش یا شمار تابلوهای نصب شده، بلکه کاهش خرابی مسیر، کاهش زمان امدادرسانی، کاهش تصادفات و فراهم شدن سفری ایمن تر است. راهداری همدان اکنون علاوه بر تکمیل آخرین نقطه مصوب حادثه خیز، با مسئولیت شناسایی و اصلاح نقاط جدید روبه رو است؛ مرحله ای که استمرار پایش و تبدیل داده های تصادف به اقدام اجرایی، نقش تعیین کننده ای در موفقیت آن خواهد داشت.