◄ تاب آوری کریدورهای ریلی ایران در محک پدافند غیرعامل/تحلیل حمله به پل آق تکه خان
محمود امتی، عضو کمیسیون حمل ونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق ایران، با تحلیل ابعاد این رخداد، تأکید می کند که هدف از این اختلال، ایجاد چالش در زنجیره واردات ایران و فشار بر مسیرهای جایگزینی است که برای روزهای بحرانی طراحی شده اند.
حمله موشکی بامداد پنج شنبه ۱۸ تیرماه ۱۴۰۵ به مسیر ریلی شهرستان آق قلا و آسیب به پل راه آهن «آق تکه خان»، از نگاه کارشناسان حوزه لجستیک، یک تعرض مستقیم به تاب آوری زیرساختی کشور در حوزه تأمین کالاهای اساسی است. محمود امتی، عضو کمیسیون حمل ونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق ایران، با تحلیل ابعاد این رخداد، تأکید می کند که هدف از این اختلال، ایجاد چالش در زنجیره واردات ایران و فشار بر مسیرهای جایگزینی است که برای روزهای بحرانی طراحی شده اند.
به گزارش تین نیوز، محمود امتی در گفت وگو با «اتاق ایران آنلاین»، با اشاره به اینکه پس از محدودیت های اعمال شده در مسیرهای ترانزیتی، الگوی حمل ونقل کشور دچار تغییر شده است، اظهار کرد: «پس از شکل گیری محدودیت های ترانزیتی، بخشی از ترانزیت کشور متوقف شد و ضرورت یافتن مسیرهای جایگزین برای تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه بیش از گذشته احساس شد.»
تمرکز بر بنادر جنوبی؛ نقطه ضعف زنجیره تأمین
امتی با تأکید بر ضرورت تنوع بخشی به مبادی ورود کالا، آماری از وضعیت وابستگی لجستیکی کشور ارائه کرد و افزود: «در سال ۱۴۰۴ حدود ۷۷ درصد واردات کشور از طریق بنادر جنوبی انجام شده بود. به دلیل جایگاه بنادر جنوبی در تأمین نیازهای کشور، پس از اعمال محدودیت ها در این مسیرها، طبیعی بود برای حفظ جریان تأمین کالا، برنامه ریزی و استفاده بیشتر از مسیرهای جایگزین در دستور کار قرار گیرد.»
سه کریدور ریلی؛ شریان های تنفسی اقتصاد
این عضو کمیسیون حمل ونقل اتاق ایران در ادامه به تشریح سه کریدور اصلی واردات ریلی کالا از چین به ایران پرداخت و جایگاه هر کدام را این گونه تبیین کرد:
۱. کریدور سرخس: «مسیر نخست، کریدور ریلی است که به سرخس می رسد و سابقه طولانی دارد و ظرفیت قابل توجهی برای انتقال کالا ایجاد کرده است.»
۲. کریدور اینچه برون: «مسیر دوم به اینچه برون می رسد که در ماه های اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده بود. این مسیر به دلیل عبور نکردن از برخی کشورهای آسیای میانه، مزیت رقابتی مهمی دارد.»
۳. کریدور ترکیبی خزر: «سومین مسیر، کریدور ترکیبی ریلی، دریایی و جاده ای از طریق دریای خزر است که در آن کالاها از طریق دریا به بنادر شمالی منتقل و سپس با کامیون به مقصد نهایی ارسال می شوند.»
امتی: انعطاف پذیری شبکه ریلی محدود است
عضو کمیسیون حمل ونقل اتاق ایران با اشاره به ماهیت فنی شبکه ریلی و آسیب پذیری آن در برابر چنین حملاتی گفت: «حمل ونقل ریلی به دلیل ماهیت شبکه ای خود از انعطاف پذیری کمتری نسبت به حمل ونقل جاده ای برخوردار است. در شبکه ریلی امکان تغییر مسیر به سادگی وجود ندارد و هماهنگی با شبکه های ریلی کشورهای مختلف ازجمله چین و قزاقستان ضروری است؛ بنابراین هرگونه اختلال در یک کریدور، بر کل زنجیره حمل ونقل اثر خواهد داشت.»
وی پیامدهای این اتفاق را این گونه برشمرد: «این اتفاق به طور طبیعی موجب افزایش زمان حمل، هزینه های لجستیکی و بروز مشکلات برای صاحبان کالا خواهد شد. مهم ترین پیامد این اتفاق، انتقال بار به سایر مسیرهاست؛ موضوعی که فشار عملیاتی در این کریدورها را افزایش می دهد.»
چشم انداز مدیریت بحران
محمود امتی در پایان با تأکید بر اینکه تدابیر لازم برای جلوگیری از توقف چرخه تأمین در دست اجراست، خاطرنشان کرد: «با وجود چالش های فنی در هماهنگی های فرامرزی، هماهنگی ها در حال انجام است تا در روند تأمین کالا به کشور شاهد چالشی نباشیم.»
این اظهارات نشان می دهد که نگاه کارشناسی در اتاق بازرگانی ایران، حمله به پل آق تکه خان را فراتر از یک رویداد مهندسی، تلاشی برای انسداد کریدورهای جایگزین می داند؛ تلاشی که پاسخ آن در «تاب آوری شبکه» و «هماهنگی بین المللی» نهفته است.
