◄ زوایای اصلی چرخ های خودرو چیست و چرا مهم است؟ + فیلم
تنظیم صحیح میزان فرمان از الزامات اساسی نگهداری و بهبود عملکرد خودرو است. در صنعت خودروسازی و تعمیرگاه های حرفهای، تنظیم دقیق زوایا نه تنها روی فرمانپذیری و مصرف سوخت تأثیر دارد، بلکه ایمنی سرنشینان را تضمین میکند.

تنظیم زوایای چرخها از عوامل بسیار مهم در ایمنی خودرو و عمر تایر است. هم ترازی و بالانس صحیح چرخها، استواری و پایداری خودرو و بیشینه کردن تماس تایر با سطح جاده را تضمین میکند.
به گزارش تین نیوز، وقتی درباره زوایای چرخ صحبت می کنیم، درواقع منظورمان زاویه هایی است که موقعیت چرخ ها نسبت به بدنه خودرو و سطح زمین دارند و به سه زاویه کمبر (Camber)، کستر (Caster) و تئو (Toe) تقسیم میشود.
1. زاویه کمبر (Camber)
کمبر به زاویه ی چرخ نسبت به خط عمود بر زمین نگاه می کند. کمبر صحیح باعث می شود تایرها در تماس بهتری با سطح جاده باشند و سایش لاستیک به طور یکنواخت انجام شود. کمبر نامناسب می تواند باعث کشیده شدن خودرو به یک طرف یا سایش غیرعادی لاستیک شود.
- اگر بالای چرخ ها به سمت بیرون خودرو متمایل باشد: کمبر مثبت است.
- اگر بالای چرخ ها به سمت داخل متمایل باشد: کمبر منفی است.
2. زاویه کستر (Caster)
کستر به زاویه ی محور فرمان نسبت به خط عمود بر زمین گفته می شود. بگذارید ساده بگوییم: کستر روی “بازگشت فرمان” بعد از پیچیدن تأثیر دارد. خودروهایی که از کستر مثبت بهره می برند تا در مسیرهای طولانی و رانندگی سریع، پایداری بیشتری احساس کنید.
- کستر مثبت: کمک می کند فرمان به طور طبیعی به حالت مستقیم برگردد و خودرو در سرعت های بالا پایدار بماند.
- کستر منفی: باعث ناپایداری و لرزش در فرمان می شود.
3. زاویه تو (Toe)
«تو» به میزان همگرایی یا واگرایی چرخ ها نسبت به جهت حرکت خودرو اشاره دارد. تنظیم صحیح تو باعث می شود خودرو در مسیر مستقیم حرکت کند و لاستیک ها به صورت یکنواخت فرسوده شوند. تو بیش از حد می تواند باعث شود خودرو به طرفین کشیده شود یا هنگام رانندگی ناپایدار باشد.
- Toe-in: چرخ ها اندکی به سمت داخل متمایل اند.
- Toe-out: چرخ ها به سمت بیرون باز شده اند.
4. زاویه انحراف محور فرمان (SAI)
زاویه SAI یا Steering Axis Inclination، زاویه بین محور فرمان و خط عمود در نمای جلو است.
زاویه انحراف محور فرمان بر کاهش نیاز به نیروی فرمان و بهبود پایداری در پیچها تاثیر گذار است.
فرمانپذیری غیریکنواخت و ساییدگی بیرونی لاستیکها نشان دهنده تنظیم نبودن این زاویه است.
5. ست بک (SET-BACK)
ست بک به اختلاف فاصله محور جلو و عقب در دو طرف خودرو اشاره دارد و عدم تقارن طولی خودرو را نشان میدهد (ناشی از تصادف یا تعمیرات نادرست).
کشیده شدن خودرو به یک سمت و فرسایش نامتعادل لاستیکها نشان دهنده تنظیم نادرست ست بک می باشد.
6. تراست آنجل (THRUST ANGLE)
تراست آنجل، زاویه بین محور عقب خودرو و خط مرکزی طولی آن است و تنظیم نادرست آن باعث میشود خودرو به جای حرکت مستقیم، به صورت مورب حرکت کند.
زمانیکه فرمان در حالت مستقیم، ولی خودرو به یک طرف متمایل میشود از علائم تنظیم نبودن ترانست آنجل است.
7. استرینگ آنجل (STEERING ANGLE)
به حداکثر زاویه ای که چرخهای جلو در پیچها میچرخند استرینگ آنجل می گویند که تاثیر مستقیم بر شعاع چرخش خودرو دارد. خرابی سنسورهای فرمان (در خودروهای مجهز به سیستم ESP) از نشانه های تنظیم نبودن استرینگ آنجل است.
8. خط مرکزی هندسی (Geometric Center Line)
خط مرکزی هندسی، خطی فرضی است که خودرو را به دو نیمه مساوی (چپ و راست) تقسیم میکند و پایه تنظیم تمام زوایای دیگر (مثل تو و تراست آنجل) است.
تاثیر زوایای چرخ بر عملکرد خودرو
۱. پایداری و کنترل: تنظیم درست زوایای چرخ باعث می شود خودرو در سرعت های بالا پایدارتر و فرمان پذیری بهتری داشته باشد.
۲. عمر لاستیک: تنظیم اشتباه، فرسایش نامتعادل لاستیک را به همراه دارد و باعث هزینه های بالای تعویض می شود.
۳. مصرف سوخت: چرخ های خارج از تنظیم، مقاومت بیشتری در برابر حرکت دارند که مصرف سوخت را افزایش می دهد.
۴. امنیت: خودرویی که چرخ هایش درست تنظیم شده اند، سریع تر و بهتر به مانورهای راننده پاسخ می دهد و در شرایط اضطراری عملکرد بهتری دارد.
چه زمانی باید زوایای چرخ را تنظیم کنیم؟
در خودروهایی پیشرفته حتی یک تغییر کوچک در زوایای چرخ می تواند روی عملکرد سیستم های کمک راننده ی پیشرفته (ADAS) هم اثر بگذارد. بنابراین تنظیم دقیق، اهمیت دوچندانی پیدا می کند.
- بعد از تعویض قطعات سیستم تعلیق یا فرمان
- پس از تصادف یا برخورد شدید با دست انداز
- مشاهده ی سایش غیرعادی لاستیک
- احساس کشیده شدن خودرو به یک طرف
- لرزش یا لرزش فرمان هنگام رانندگی
نتیجه گیری: مراقبت از چرخ، مراقبت از خودرو
چرخ ها تنها بخشی از خودرو هستند که مستقیماً با جاده تماس دارند، پس سلامت آن ها اهمیت بالایی دارد. درک مفاهیم ساده ای مانند کمبر، کستر و تو، به شما کمک می کند بفهمید خودرو چگونه حرکت می کند و چه چیزهایی می تواند مشکل ساز شود.