◄ معرفی پایانه های مرزی ایران و پاکستان

تین نیوز |

پایانه مرزهای زمینی ایران و پاکستان به عنوان یکی از دروازه های مهم تجاری و مسافرتی میان این دو کشور شناخته می شوند. این مرزها در استان سیستان و بلوچستان واقع شده اند و نقش اساسی در ارتباطات اقتصادی و فرهنگی بین دو کشور دارند.

پایانه های مرزی ایران و پاکستان

گذرگاه مرزی کوهک (مرز کوهک-چدگی) یک گذرگاه مرزی بین ایران و پاکستان است که در شهرستان سراوان استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. این گذرگاه مرزی در فاصله ۴۵۰ کیلومتر زاهدان مرکز استان و فاصله ۱۱۸ کیلومتری شهر سراوان واقع شده است.

این دروازه مرزی به منظور ترانزیت کالا و بهبود وضعیت معیشتی مردم منطقه تاسیس شده است. به طور کلی دروازه های مرزی استان سیستان و بلوچستان دروازه های تازه تاسیس و رو به رو شدند که هنوز برای ارتقای جایگاه اقتصادی آنان ظرفیت های فراوانی وجود دارد.

فعالیت تجاری بازارچهٔ مرزی کوهک از سال ۱۳۷۵ آغاز شده است. این بازارچه در ۵ کیلومتری روستای کوهک از توابع بخش بم پشت سراوان در محدوده حصار کشی شده واقع شده است و از سال ۱۳۷۵ فعالیت تجاری خود را آغاز کرده است؛ همچنین در آن سوی مرز نیز پاکستان مبادرت به ساخت گمرک و تأسیسات مورد نیاز نموده است. این بازارچه در محوطه ای حصارکشی شده به مساحت ۱۰ هکتار ایجاد شده و از امکانات آب، برق و تلفن برخوردار است. در سال ۱۴۰۳ هم گذرگاه مرزی کوهک فعال شد.

 مرز میرجاوه دروازه ای به سمت جنوب غربی پاکستان

پایانه مرزی میرجاوه به عنوان یکی از قدیمی ترین و پرترددترین پایانه مرزهای زمینی ایران و پاکستان، اهمیت زیادی برای تجارت و سفرهای مسافران ایرانی و پاکستانی دارد. این مرز که در فاصله حدود ۸۰ کیلومتری زاهدان و نزدیک به شهر کویته در پاکستان قرار گرفته است،  مرز قانونی و رسمی بین ایران و پاکستان است و دارای پایانه مرزی، مرزبانی، گمرک و بازارچهٔ مرزی می باشد.

 این شهر کوچک ۱۳ هزار نفری  اصلی ترین دروازه ایران در مرز پاکستان است. آخرین آمار رسمی تردد مسافر به اواسط سال ۹۰ باز می گردد که حاکی از ورود روزانه حدود ۱۲۰۰ نفر مسافر از طریق این مرز به ایران بوده است. در آن زمان پیش بینی رشد این میزان نیز وجود داشت.

گمرک

در گمرک میرجاوه، رویه های واردات قطعی، صادرات قطعی، ورود موقت، صدور موقت، عبور خارجی و امور مسافری انجام می شود. همچنین این گمرک دارای تعاونی مرزنشینان و واحد قضایی مستقل برای رسیدگی به قاچاق است.

بازارچه مرزی میرجاوه در سال ۱۳۷۴ افتتاح شد.این بازارچه در محوطه ای به مساحت ۱۲۰ هزار متر مربع ایجاد شد و دارای تأسیسات اداری برای کارکنان بازارچه و همچنین سوله، انبار و باسکول است.

گذرگاه مرزی میرجاوه نقطه ای است که خط راه آهن پاکستان در مسیر کویته به زاهدان از مرز عبور می کند. از زمان افتتاح خط راه آهن میرجاوه-زاهدان در سال ۱۲۹۹، این خط ریلی منزوی بود و به شبکهٔ راه آهن ایران متصل نشده بود. با افتتاح خط راه آهن بم-زاهدان در سال ۱۳۸۸، شبکهٔ راه آهن پاکستان به شبکهٔ راه آهن ایران متصل شد.از آنجایی که عرض خطوط راه آهن ایران (ریل استاندارد) و پاکستان (ریل عریض) متفاوت است، در زاهدان یک ایستگاه break-of-gauge و مرکز ترانشیپ منت ساخته شده است.

مسیرهای اصلی دسترسی: از زاهدان به میرجاوه جاده ای آسفالته و مناسب وجود دارد که سفر را برای مسافران و تجار ساده و سریع می کند. این جاده به دلیل امنیت و خدمات مناسب در طول مسیر، گزینه ای محبوب برای مسافران و کامیون های ترانزیتی است.

نزدیکی به شهر کویته: کویته، یکی از شهرهای مهم پاکستان، در فاصله حدود ۱۰۰ کیلومتری از مرز میرجاوه قرار دارد که برای تجار و مسافران، دسترسی به این شهر را آسان کرده است. ارتباطات جاده ای میان مرز میرجاوه و کویته به دلیل نیازهای اقتصادی و تجاری، به طور منظم نگهداری و بهبود داده می شود.

 امکانات موجود در مرز میرجاوه

پارکینگ و ترمینال: پارکینگ های بزرگ و ترمینال های مسافری در مرز میرجاوه وجود دارد که برای مسافران و رانندگان کامیون ها و خودروهای شخصی مناسب است. این پارکینگ ها امکانات رفاهی نظیر سرویس های بهداشتی و غرفه های فروش آب و غذا را دارند.

خدمات مرزی و امنیتی: مرز میرجاوه دارای ایستگاه های امنیتی و گمرک مجهزی است که برای کنترل ورود و خروج افراد و کالاها فعالیت می کنند. این مرز با استفاده از سیستم های نظارتی پیشرفته، امنیت مناسبی برای مسافران و کامیون های باربری فراهم کرده است.

تسهیلات بهداشتی و اقامتی: ایستگاه های بهداشتی و مراکز خدمات اورژانسی در مرز میرجاوه به منظور رفاه مسافران و کارگران مرزی فراهم شده اند. همچنین، مراکز اقامتی و مهمان خانه هایی در نزدیکی مرز وجود دارد که اقامت های کوتاه مدت را برای مسافران فراهم می کنند.

 مزایای مرز میرجاوه برای تجار و مسافران

مسیر ترانزیتی مهم: مرز میرجاوه به عنوان یکی از مهم ترین مسیرهای ترانزیت کالا بین ایران و پاکستان شناخته می شود. این مسیر به ویژه برای صادرات و واردات کالاهای فاسدنشدنی و مواد غذایی استفاده می شود.

نزدیکی به منطقه آزاد چابهار: یکی از مزایای این مرز نزدیکی نسبی آن به بندر چابهار است. این نزدیکی باعث تسهیل در انتقال کالاهای تجاری و افزایش حجم تجارت بین دو کشور می شود.

 

 مرز ریمدان گذرگاه تجاری ایران و پاکستان

پایانه مرزی ریمدان، یکی از جدیدترین پایانه مرزهای زمینی ایران و پاکستان است که در سال های اخیر به منظور تسهیل تجارت و ایجاد ارتباطات اقتصادی میان دو کشور گشایش یافته است. این مرز در نزدیکی شهر چابهار و در منطقه ای راهبردی قرار دارد و با توجه به موقعیت ویژه اش، امکانات گسترده ای برای تجار و مسافران فراهم می کند.

مرز رسمی ریمدان دروازه ای راهبردی در جنوب شرق ایران، با قرارگیری در مسیر کریدور تجاری ایران و پاکستان و ارتباط مستقیم با بازارهای بزرگ آسیا به یکی از مهمترین محورهای مبادلات بین المللی، ترانزیت کالا و تردد گردشگران خارجی تبدیل و نقشی کلیدی در کاهش فشار تحریم ها و افزایش تعاملات اقتصادی ایران با کشورهای منطقه ایفا می کند.

مسیر چابهار به ریمدان: مرز ریمدان با جاده ای مناسب به چابهار متصل است که باعث شده مسافران و تجار به راحتی از بندر چابهار به این مرز دسترسی پیدا کنند. این نزدیکی به بندر چابهار، ریمدان را به یک مرز کلیدی برای ترانزیت کالاهای تجاری تبدیل کرده است.

ارتباط با گوادر در پاکستان: مرز ریمدان به بندر گوادر در پاکستان نزدیک است که این ارتباط جاده ای به توسعه ترانزیت و تجارت میان ایران و پاکستان کمک کرده است. نزدیکی این مرز به گوادر برای انتقال سریع کالاها به سایر نقاط پاکستان و حتی کشورهای دیگر نیز مفید است.

 امکانات و خدمات موجود در مرز ریمدان

پارکینگ و منطقه تجاری: پارکینگ های بزرگ برای کامیون های ترانزیتی و خودروهای مسافری در مرز ریمدان فراهم شده است. همچنین، امکاناتی نظیر فروشگاه های مواد غذایی و سوخت رسانی نیز در دسترس است تا نیازهای تجار و مسافران به خوبی برآورده شود.

گمرک پیشرفته و امکانات تجاری: در مرز ریمدان، گمرک با سیستم های نظارتی و کنترل کیفی پیشرفته ای تجهیز شده است تا فرایند بازرسی و ثبت کالاها را تسریع و ساده کند. این امکانات به ویژه برای کالاهایی که نیازمند نظارت دقیق هستند، اهمیت دارد.

مراکز خدماتی و اقامتی: در این مرز، مراکز اقامتی و خدماتی به طور مناسبی فراهم شده است تا مسافران و تجاری که نیاز به استراحت دارند، بتوانند از آن ها بهره مند شوند. این مراکز امکانات رفاهی مانند خوابگاه و خدمات بهداشتی را نیز در اختیار دارند.

 مزایای مرز ریمدان برای تجارت و توسعه

دسترسی به منطقه آزاد چابهار: یکی از بزرگترین مزایای مرز ریمدان نزدیکی آن به بندر آزاد چابهار است که به عنوان یکی از مهم ترین قطب های تجاری ایران شناخته می شود. این ویژگی باعث شده تا کالاهای ترانزیتی به راحتی از طریق چابهار به سایر نقاط ایران و کشورهای دیگر منتقل شوند.

کاهش ترافیک مرز میرجاوه: با افتتاح مرز ریمدان، فشار ترافیکی بر مرز میرجاوه کاهش یافته و مسیرهای جدید برای صادرات و واردات کالا ایجاد شده است. این اقدام باعث بهبود سرعت ترانزیت کالاها و تسهیل در تجارت شده است. 

پایانه مرزی پیشین 

گذرگاه مرزی پیشین یک گذرگاه مرزی بین ایران و پاکستان است. این پایانهٔ مرزی در شهرستان راسک استان سیستان و بلوچستان و نزدیکی شهر پیشین قرار دارد و با چابهار ۱۸۰ کیلومتر فاصله دارد. در سمت پاکستان، روستای ردیگ در کنار نقطهٔ صفر مرزی است. همچنین این گذرگاه با بخش مند پاکستان ۲۰ کیلومتر، بخش تمپ ۶۰ کیلومتر، شهر تربت ۱۲۰ کیلومتر و با بندر کراچی ۶۰۰ کیلومتر فاصله دارد. نام این مرز در کشور پاکستان، «مرز مند» می باشد.

پایانهٔ مرزی پیشین در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۰، با حضور محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی ایران و وزیر تولیدات دفاعی پاکستان به صورت رسمی افتتاح شد و بدین ترتیب این گذرگاه به مرز رسمی و قانونی تبدیل شد. این مرز یکی از مکان های مناسب برای واردات دام زنده و صادرات انواع مصالح ساختمانی، مواد غذایی و سایر اقلام تولیدی ایران به پاکستان است.

به دلیل وجود پیوندهای طایفه ای و خویشاوندی و اشتراکات فرهنگی و اجتماعی بین مردم بلوچستان ایران و بلوچستان پاکستان، مرز پیشین از گذشته محل عبور مسافر و کالا بوده است؛ به طوری که در سال ۱۳۵۴ گمرک مسافری در پیشین مستقر بوده و پاسپورت ممهور به مهر گمرک پیشین موجود است و هنوز هم مردم از سراسر استان سیستان و بلوچستان برای دیدار با اقوام و آشنایان یا شرکت در مراسم های مختلف از این مرز به صورت گذر مرزی یا راهداری تردد می کنند. مرز پیشین به دلیل نزدیکی به بندرهای مهم کشور پاکستان از جمله گوادر، جیونی و کراچی از دیرباز مورد توجه بازرگانان بوده و داد و ستد کالا بین سکونت گاه های اطراف مرز دو کشور انجام می شده است.

مقایسه مرز میرجاوه و مرز ریمدان

در جدول زیر بصورت کامل جامع مقایسه دو مرز میرجاوه و ریمدان از دو پایانه مرزهای زمینی ایران و پاکستان آورده شده است

ویژگی ها	مرز میرجاوه	مرز ریمدان
نزدیک ترین شهر	زاهدان	چابهار
اهمیت تجاری	قدیمی ترین و پرترددترین مسیر ترانزیتی	مسیر جدید و با ارتباط نزدیک به گوادر
امکانات رفاهی	پارکینگ، ترمینال مسافری، خدمات بهداشتی	پارکینگ،منطقه تجاری،امکانات اقامتی
امنیت	کنترل امنیتی بالا و سیستم های نظارتی	سیستمهای نظارتی پیشرفته
نزدیک ترین بندر	بندر چابهار	بندر چابهار و بندر گوادر در پاکستان