◄ فیلم | معرفی بلندترین برج کنترل ترافیک دریایی کشور
برج کنترل ترافیک دریایی در محدوده بندر شهید کلانتری چابهار و در ساحل دریای عمان احداث شده بود. این برج بر ورودی حوضچه بندر، کانال دسترسی کشتی ها، اسکله ها، موج شکن ها و لنگرگاه اشراف کامل داشت و یکی از مهم ترین مراکز کنترل ترافیک دریایی جنوب شرق ایران به شمار می رفت.
چابهار در سال های اخیر به یکی از مهم ترین محورهای توسعه دریامحور ایران تبدیل شده است. این بندر به دلیل قرار گرفتن در کریدور بین المللی شمال–جنوب و مسیر ترانزیتی هند، افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی، جایگاه ویژه ای در تجارت و ترانزیت منطقه دارد.
روزانه ده ها شناور تجاری، کشتی کانتینری، لنج و شناور خدماتی از مسیر این بندر تردد می کنند. مدیریت و هماهنگی این ترددها بر عهده برج کنترل ترافیک دریایی یا Vessel Traffic Service (VTS) بود؛ مرکزی که به عنوان اتاق فرمان ترافیک دریایی بندر، ورود و خروج شناورها را به صورت شبانه روزی کنترل می کرد.
برج کنترل ترافیک دریایی چابهار؛ چشم همیشه بیدار بندر اقیانوسی ایران
به گزارش تین نیوز، برج کنترل ترافیک دریایی در محدوده بندر شهید کلانتری چابهار و در ساحل دریای عمان احداث شده بود. این برج بر ورودی حوضچه بندر، کانال دسترسی کشتی ها، اسکله ها، موج شکن ها و لنگرگاه اشراف کامل داشت و یکی از مهم ترین مراکز کنترل ترافیک دریایی جنوب شرق ایران به شمار می رفت.
برخلاف برج مراقبت فرودگاه که وظیفه هدایت هواپیماها را بر عهده دارد، این برج مسئول کنترل تردد شناورها، هماهنگی عملیات یدک کش ها، راهنمایی کشتی ها، مدیریت ارتباطات رادیویی و نظارت بر ایمنی تردد دریایی بود.
تجهیزات و وظایف برج کنترل
اپراتورهای این مرکز با استفاده از رادارهای ساحلی، دوربین های نظارتی، سامانه شناسایی خودکار کشتی ها (AIS)، تجهیزات مخابرات دریایی، اطلاعات ناوبری و سامانه های هواشناسی دریایی، حرکت شناورها را به صورت شبانه روزی پایش و مدیریت می کردند.
وجود چنین مرکزی نقش مهمی در افزایش ایمنی دریانوردی، جلوگیری از برخورد شناورها، مدیریت ترافیک دریایی و هماهنگی عملیات جست وجو و نجات دریایی داشت.
ساخت بلندترین برج کنترل دریایی کشور
عملیات احداث پروژه بلندترین برج کنترل ترافیک دریایی و ساختمان مرجع دریایی بندر چابهار از سال ۱۳۹۸ آغاز شد. این سازه با ارتفاع بیش از ۷۰ متر از سطح دریا، به عنوان بلندترین برج کنترل ترافیک دریایی ایران و منطقه شناخته می شد.
در این مجموعه بخش های مختلفی از جمله مرکز کنترل ترافیک دریایی (VTS)، مرکز جست وجو و نجات دریایی (MRCC)، اتاق های فنی (Technical Room) و سایر فضاهای عملیاتی مستقر بودند.
برج بر روی زمینی با تراز 18+ متر از سطح متوسط دریا احداث شد و زیربنایی در حدود ۱۵۰۰ متر مربع داشت. همچنین به دلیل قرارگیری روی نقطه ای مرتفع، دید کاملی بر بنادر شهید بهشتی و شهید کلانتری، آبراه ورودی، موج شکن ها، لنگرگاه و محوطه های بندری فراهم می کرد.
معماری الهام گرفته از دریای مکران
طراحی این برج از برخورد امواج با صخره های سواحل مکران الهام گرفته شده بود. علاوه بر عملکرد فنی، این سازه به عنوان نماد شهر بندری چابهار نیز شناخته می شد و در طراحی آن ملاحظات ایمنی، پدافند غیرعامل و کاهش هزینه های بهره برداری مورد توجه قرار گرفته بود.
ویژگی های شاخص برج کنترل ترافیک دریایی چابهار
- بلندترین سازه برج کنترل ترافیک کشور (هوایی و دریایی)
- مرتفع ترین برج کنترل ترافیک دریایی کشور از سطح دریا
- نخستین برج کنترل ترافیک دریایی کشور که با سیستم قالب لغزنده اجرا شد
- نخستین برج کنترل ترافیک دریایی کشور که با هدف تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری نیز طراحی شد
- باریک ترین سازه بتنی کشور در میان سازه های هم ارتفاع با سطح مقطع ۵۵ متر مربع
- لاغرترین سازه بتنی بلندمرتبه کشور با بیشترین ضریب لاغری
- سریع ترین اجرای بتن ریزی کامل سازه در میان ساختمان های بلندمرتبه کشور؛ تنها در مدت ۵ ماه
- سریع ترین اجرای سازه برج های کنترل کشور در بخش هوایی و دریایی
سرانجام این برج که به عنوان یکی از نمادهای زیرساختی بندر چابهار و بلندترین برج کنترل ترافیک دریایی کشور شناخته می شد، در اثر 3 مرتبه حمله هوایی آمریکا در تیرماه 1405 تخریب شد و از چرخه بهره برداری خارج گردید.
نابودی این سازه، علاوه بر از بین رفتن یکی از شاخص ترین پروژه های مهندسی دریایی کشور، بخشی از زیرساخت های مدیریت و کنترل ترافیک دریایی بندر چابهار را نیز تحت تأثیر قرار داد.
