◄ مدیریت تعطیلات، گامی بهسوی زندگی
تیننیوز| محمود خمبر: میتوان با اطمینان گفت سفرها در کشور ما نیاز ضروری به ساماندهی شدن دارند، شاید بر سر کلیت این موضوع اتفاقنظر وجود داشته باشد اما طبیعتاً اختلافنظرهای زیادی در مورد راههای رسیدن به این مهم وجود دارد.
یکی از پیشنهادهایی که مورد استقبال عموم جامعه، اقتصاددانان و فعالان بخش خصوصی قرارگرفته، موضوع تعطیلات آخر هفته است؛ طرحی که علیرغم موافقت مردم، انتظار تائید سیاسیون را میکشد.
طرح مورداشاره علاوه بر اینکه تعطیلات آخر هفته را از یک روز کنونی به دو روز افزایش میدهد قصد دارد برخی تعطیلات مناسبتی و ملی را نیز ساماندهی کند، بررسیهای کارشناسی نشان میدهد دوروزه شدن تعطیلات آخر هفته علاوه بر آثار مثبت اقتصادی، موجب بهبود سبک زندگی، افزایش بهرهوری نیروی انسانی، توزیع زمان سفر و... میشود.
ممکن است برای خوانندگان این سؤال مطرح شود که تعطیلات آخر هفته چه ارتباطی با پایگاه خبری تیننیوز که متخصص حملونقل است دارد؟ پاسخ این است که موضوع سفر یکی از موارد مهم حوزه حملونقل است و این موضوع ارتباط مستقیمی با موضوع تعطیلات دارد، بهعبارتدیگر ما هرساله شاهد آن هستیم که بهمحض مقارن شدن چند روز تعطیل، سیل عظیمی از هموطنان عزم سفر میکنند و این حجم بالای تردد، سوانح رانندگی را افزایش میدهد و کنترل امور را برای متصدیان این امر مانند راهداران و پلیس راهور را با مشکل مواجه میکند.
دوروزه شدن تعطیلات آخر هفته بهزعم بسیاری از صاحبنظران از ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بهرهوری بهعنوان یک نیاز برای کشور مطرح است؛ دراینباره میتوان به یک سند رسمی اشاره کرد که در سال 1389 از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی تهیهشده است؛ این سند با انتقاد از پایگاههایی که تعداد تعطیلات در ایران را بالا میدانند بر آثار مثبت فرهنگی، دینی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تعطیلات تأکید کرده و توضیح میدهد باوجود برخی اظهارات، در بین کشورهای جهان، تنها کشور یمن است که تعداد تعطیلات کمتری در مقایسه با ایران دارد.
این گزارش در بررسی ابعاد غیراقتصادی تعطیلات، تأکید میکند مردم در این روزها به اموری میپردازند که ارزشافزوده آنها بهمراتب بیشتر از منفعت اقتصادی است و در بررسی ابعاد اقتصادی نیز به اثر مثبت مغفول تعطیلات اشاره میکند، ازجمله اینکه در روزهای تعطیل بازار کار غیررسمی مثل گردشگری، رونق بیشتری پیدا میکند که موجب افزایش تولید ناخالص داخلی میشود.
این سند رسمی با بررسی استاندارد تعطیلات در سایر کشورها، تأکید میکند در حال حاضر الگوی رسمی غالب کشورها به سمت 40 ساعت کاری در پنج روز هفته با دو روز تعطیلات آخر هفته رفته و ایران تنها کشوری است که تنها یک روز تعطیلات آخر هفته دارد.
ممکن است مخالفان این طرح ادعا کنند که این طرح تعطیلات را بیشتر و کارکردها را کمتر خواهد کرد، در پاسخ باید گفت اگر یک مقایسه سطحی انجام دهیم متوجه خواهیم شد که آمریکا 117 روز و چین 115 روز در سال تعطیل هستند در حالی که ایران 78 روز تعطیلی دارد که در رتبه یازدهم قرارگرفته است این در حالی است که سرانه کار مفید در ایران 15 است اما آمریکا با این تعداد از تعطیلات، سرانه کار مفیدش 42 است و این نشان میدهد کشورهایی که تعطیلات بیشتری دارند سرانه کار مفیدشان بیشتر است.
از سوی دیگر با اجرای این طرح، لزوماً تعطیلات افزایش پیدا نمیکند، درواقع میتوان با مدیریت تعطیلات پراکنده موجود، وضعیت را به نحوی مدیریت کرد که اصطلاحاً نه سیخ بسوزد و نه کباب!
اسرافیل شفیعیزاده، استاد دانشگاه نبریکا اسپانیا نیز پیشتر به دنیای اقتصاد گفته بود: «تعطیلات دوروزه آخر هفته و حذف بینظمیهای موجود در تقویم تعطیلات کشور، امکان برنامهریزی برای سفرهای کوتاه به مناطق اطراف شهرهای بزرگ را فراهم کرده و این اتفاق با ایجاد پیوندهای هرچه بیشتر جوامع شهری و روستایی سبب رشد مناطق کمتر توسعهیافته چه از بعد فرهنگی و چه از منظر اقتصادی میشود.»
این کارشناس یکی دیگر از نتایج تعطیلات دوروزه آخر هفته را اینچنین عنوان کرده بود: «فراهم شدن زمان کافی برای فراغت، باعث تجدیدقوای نیروی کار شده و از این حیث بازده کاری را افزایش و رتبه کشور را در شاخصهای کسبوکار بهتر خواهد کرد. علاوه بر اینچنین فرصتی، با دادن زمان کافی برای تفکر و پرداختن به دیگر فعالیتها، باعث ارتقای سواد، سطح بینش و آگاهی جامعه میشود.»
اگر در این خصوص به قانون مراجعه کنیم، متوجه خواهیم شد که در قانون مدیریت خدمات کشوری که مصوب سال 86 است ساعات کاری کارمندان دولت 44 ساعت در هفته اعلامشده است همچنین در قانون کار نیز روز جمعه بهعنوان تعطیل هفتگی کارگران با استفاده از دستمزد است که تعداد ساعاتی که برای کارگران ذکرشده از قانون مدیریت خدمات کشوری تبعیت میکند.
در اصل 17 قانون اساسی نیز اشارهشده که مبنای کار ادارات دولتی بر هجری شمسی است و تعطیلی رسمی در کشور نیز روز جمعه قرار دادهشده است همچنین تعطیلی رسمی مدارس کلیمیان در روز شنبه تعیینشده که این مهم مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی را نیز به همراه دارد؛ حال با توجه به همه این موارد در تعطیلات تغییرات بنیادی صورت نگرفته است.
البته این طرح مانند هر طرح دیگری ممکن است معایبی نیز به همراه داشته باشد، اما تأکید در این گزارش تنها بر بعد حملونقل است، بهعبارتدیگر اگر با انجام تغییراتی در روزهای تعطیل، میشود مسافرتها را مدیریت کرد و بهنوعی باعث کاهش سوانح و تلفات شد، آیا بهتر نیست بهطور جدیتری این موضوع را مورد بررسی قرار بدهیم؟