◄ آتش بس و ضرورت مستند سازی خسارات هوانوردی غیرنظامی در جنگ و ارائه آن به مراجع داخلی و بین المللی
یکی از مواردی که در شرایط آتش بس باید پیگیری شود مستندسازی دقیق خسارات وارده به هوانوردی غیرنظامی و ارائه آن به مراجع ذی ربط داخلی و بین المللی، به منظور پیگیری های بعدی است.
در این دوره آتش بس و پنجره زمانی بسیار محدود دو هفته ای، ضروری است که برنامه های عملیاتی دقیق برای هر یک از سناریوهای محتمل ذیل به صورت فوری تدوین و آماده اجرا باشند:
۱- تبدیل آتش بس به توافق پایدار
۲- بازگشت درگیری در کمتر از دو هفته
۳- تداوم جنگ با شدت کمتر و فرسایشی
واقعیت این است که اگر مدیران صنعت هوانوردی و حمل و نقل هوایی مجدد در این دو هفته صرفا در وضعیت انتظار باقی بمانند، فرصت های کلیدی از دست خواهد رفت؛ و در مقابل، هرگونه تصمیم گیری شتاب زده بدون طراحی سناریومحور، می تواند ریسک بروز یک بحران جدی تر را به همراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، تمرکز بر اولویت های زیر می تواند نقش تعیین کننده ای در عبور هوشمندانه از این دوره داشته باشد:
- با توجه به آماده باش کامل پدافند هوایی، ریسک سوءشناسایی (Misidentification) در بالاترین سطح قرار دارد. تعریف کریدورهای پروازی کاملاً ایمن، محدود و به دور از مناطق حساس نظامی، یک ضرورت غیرقابل چشم پوشی است. طراحی عملیاتی این کریدورها نیازمند یک چارچوب هماهنگ، چندلایه و مبتنی بر تجربه های داخلی و بین المللی است.
- تعریف واقعی و قابل دفاع کریدورهای NO-Fly بر اساس داده های به روز و نه صرفا به شکل تصمیمات اداری.
- با توجه به عدم قطعیت کامل در موفقیت مذاکرات، وابستگی به یک سناریو خاص می تواند بسیار پرریسک باشد؛ لذا طراحی همزمان چند مسیر عملیاتی (Parallel Planning) ضروری است.
- یکی از تهدیدهای پنهان اما جدی در این دوره، محدود نگه داشتن دایره تصمیم گیری به افراد تکراری و ساختارهای بسته است؛ در حالی که شرایط فعلی نیازمند بهره گیری از نگاه های تازه، تخصص های مکمل مبتنی بر تجربه های تطبیقی بین المللی است.
- استفاده حداکثری از ظرفیت ناوگان باری (Cargo) برای واردات فوری و اضطراری قطعات حیاتی ناوگان، تجهیزات ناوبری و اقلام پزشکی، می تواند به عنوان یک اقدام حیاتی کوتاه مدت تعریف شود. اجرای موفق این محور نیازمند طراحی یک سازوکار شفاف، سریع و مصون از رانت و اختلال است.
- بازنگری فوری NOTAMها، مسیرهای پروازی و انتشار اطلاعات دقیق و به روز به ذی نفعان داخلی و بین المللی.
- انتشار روزانه بولتن های شفاف ایمنی
- مستندسازی دقیق خسارات وارده به هوانوردی غیرنظامی و ارائه آن به مراجع ذی ربط داخلی و بین المللی، به منظور پیگیری های بعدی.
- بازنگری، به روزرسانی و تمرین عملی دستورالعمل های واکنش سریع در شرایط بحران.
- طراحی و پیگیری یک برنامه هدفمند برای تزریق نقدینگی به کل زنجیره صنعت (ایرلاین ها، شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران و ...)، به منظور جلوگیری از بروز بحران های معیشتی کارکنان
این محورها و اولویت ها فقط مثال زده شده اند و ممکن است نیاز به اصلاحات یا تکمیل داشته باشند و محدود هم به این محورها هم نیستند.
آنچه مهم است ضرورت تدوین آنهاست. برخی از این محورها نیازمند طراحی های عملیاتی دقیق، تجربه در اجرای سناریوهای مشابه و هماهنگی چندبخشی در سطح ملی هستند.
در صورت وجود اراده برای حرکت سریع، امکان تدوین و اجرای این برنامه ها در همین بازه زمانی محدود وجود دارد.
