◄ چرا تعداد نفتکش ها نشان دهنده ظرفیت صادرات نفت نیست؟ راز برتری عربستان در صادرات
تعداد نفتکش های یک کشور همیشه با ظرفیت صادرات واقعی آن برابر نیست. ایران نفتکش های بیشتری دارد اما عربستان با نفتکش های بزرگتر و دسترسی بهتر، صادرات بیشتری دارد.
در مطلب منتشر شده در سایت تجارت نیوز با عنوان "پارادوکس نفتکش ها! / چگونه ایران 3 برابر عربستان نفتکش دارد اما یک ششم آن نفت صادر می کند؟" به تعداد و وضعیت سیستم نفتکش های عربستان پرداخته شد و در نهایت این سوال مطرح شد:
- آیا میان آمار تعداد نفتکش ها و ظرفیت آنها با میزان صادرات نفت این کشورها رابطه مستقیمی وجود دارد؟
- چرا برآورد تعداد نفتکش های ایران، موسوم به ناوگان سایه، حدود 3 برابر تعداد نفتکش های عربستان است، اما ظرفیت صادرات نفت عربستان حدود 6 برابر ایران گزارش می شود؟
در این مقاله درصدد بررسی این دوسوال و دستیابی به پاسخ آنها هستیم.
به گزارش تین نیوز، وقتی به آمار ناوگان نفتکش کشورهای خاورمیانه نگاه می کنیم، ممکن است تعجب کنیم: ایران نفتکش های بیشتری دارد، اما عربستان حجم صادرات نفت بالاتری دارد. دلیل این تفاوت چیست و چرا تعداد کشتی ها همیشه معیار واقعی ظرفیت صادرات نیست؟
تعداد نفتکش ها = همه چیز نیست
اندازه و ظرفیت هر نفتکش تعیین کننده واقعی حجم صادرات است. نفتکش های ایران عمدتاً کوچک و متوسط هستند (Aframax و Suezmax) و حجم هر سفرشان محدود است. در مقابل، عربستان از نفتکش های بسیار بزرگ VLCC استفاده می کند که ظرفیت حمل نفت آن ها دو تا سه برابر نفتکش های کوچک است. نتیجه؟ حتی با تعداد کمتر، حجم صادرات عربستان چند برابر ایران است.
محدودیت های عملیاتی
قدرت یک ناوگان تنها به تعداد کشتی ها و حجم آن ها بستگی ندارد. سرعت حرکت، زمان تخلیه و بارگیری، مسیرهای دریایی و محدودیت های فنی نیز بر صادرات واقعی تأثیر می گذارد. نفتکش های قدیمی تر یا مسیرهای پیچیده می توانند ظرفیت تئوری ناوگان را کاهش دهند و باعث شوند صادرات واقعی کمتر از چیزی باشد که تصور می کنیم.
تحریم ها و دسترسی به بازار
ایران علاوه بر محدودیت فنی، با چالش های تحریم و بیمه بین المللی مواجه است. نفتکش هایی که دسترسی آزاد به بازار جهانی ندارند، نمی توانند حجم کامل خود را صادر کنند. عربستان اما با زیرساخت های بین المللی قوی و نفتکش های بیمه شده، می تواند بدون محدودیت مسیر و زمان حجم زیادی نفت صادر کند.
در واقع می توان گفت؛ تعداد نفتکش ها فقط یک عدد آماری جذاب است، اما ظرفیت صادرات واقعی ترکیبی از تعداد، اندازه، سرعت، مسیر و دسترسی بین المللی است. به همین دلیل ممکن است ایران سه برابر عربستان نفتکش داشته باشد، اما صادرات روزانه نفتش تنها یک پنجم عربستان باشد.
