◄ از تهران–مشهد تا چابهار؛ کریدورهای ده‌گانه در کانون برنامه نگهداری راه‌ های کشور

در شرایطی که طی یک دهه گذشته حدود ۴۰ هزار کیلومتر به شبکه راه های کشور افزوده شده و هم زمان محدودیت منابع مالی فشار مضاعفی بر نظام نگهداری وارد کرده است، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای راهبردی مبتنی بر اولویت بندی را در پیش گرفته است؛ راهبردی که بر تمرکز اعتبارات و عملیات اجرایی بر کریدورهای ده گانه کشور استوار است.

به گزارش تین نیوز، در سال های اخیر، افزایش طول شبکه راه های کشور در کنار محدودیت منابع مالی، نظام نگهداری راه ها را با چالش های تازه ای روبه رو کرده است. در چنین شرایطی، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای رویکردی راهبردی را برای مدیریت مؤثر منابع در پیش گرفته که محور آن تمرکز بر کریدورهای ده گانه کشور است. این سیاست بر این منطق استوار است که بخش عمده جابه جایی کالا، مسافر و ترانزیت از طریق تعداد محدودی از محورهای شریانی انجام می شود؛ بنابراین حفظ کیفیت، ایمنی و سطح سرویس این مسیرها بیشترین اثر را بر عملکرد کل شبکه حمل ونقل جاده ای خواهد داشت.

کریدورهای ده گانه در واقع ستون فقرات شبکه جاده ای کشور محسوب می شوند؛ محورهایی که مراکز جمعیتی، بنادر اصلی، پایانه های مرزی و مسیرهای ترانزیتی را به یکدیگر متصل می کنند. به همین دلیل سازمان راهداری در سال های اخیر تلاش کرده است با اولویت دهی به نگهداری، بهسازی و ایمن سازی این محورها، از فرسودگی شریان های اصلی اقتصاد کشور جلوگیری کند. این راهبرد همچنین به سازمان امکان می دهد در شرایط محدودیت اعتبارات، منابع موجود را به گونه ای تخصیص دهد که بیشترین بازدهی در حوزه ایمنی، کاهش زمان سفر و پایداری شبکه راه ها حاصل شود.

چرا کریدورها در اولویت هستند؟

کریدورهای ده گانه کشور با طول تقریبی ۲۰ هزار کیلومتر در مسیرهای رفت و برگشت، شامل محورهایی همچون تهران–مشهد، تهران–بازرگان، تهران–بندرعباس، تهران–بوشهر، تهران–خسروی، اردبیل–مشهد، تهران–بندر امام(ره)، مشهد–چابهار و خرمشهر–چابهار هستند. این محورها ستون فقرات جابه جایی کالا، ترانزیت، مسافر و حتی تردد زائران اربعین محسوب می شوند.

در همین چارچوب، رضا اکبری، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای، با اشاره به افزایش قابل توجه طول شبکه راه های کشور طی سال های اخیر تأکید کرده است که این شبکه یک سرمایه بزرگ ملی و بین نسلی به شمار می رود و باید با مدیریت بهینه منابع، در شرایطی مناسب به نسل های آینده منتقل شود. به گفته وی، کریدورهای ده گانه با طولی در حدود ۲۰ هزار کیلومتر از محورهای رفت و برگشت شریانی کشور، بیش از ۸۰ درصد جابه جایی کالا و مسافر را بر عهده دارند و به همین دلیل در اولویت برنامه های نگهداری قرار گرفته اند.

بر اساس این رویکرد، در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد اعتبارات مربوط به محورهای شریانی به پروژه های مرتبط با کریدورها اختصاص یافته است. همچنین از ابتدای سال جاری با تخصیص بیش از ۲۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار، عملیات بهسازی، روکش آسفالت و ارتقای ایمنی در این مسیرها آغاز شده و قراردادهایی برای اجرای روکش آسفالت و بهسازی بیش از ۶۴۰۰ کیلومتر از محورهای کریدوری منعقد شده است.

عملیات گسترده بهسازی؛ از آمار تا اجرا

هم اکنون قراردادهای اجرایی برای بهسازی و روکش آسفالت ۶۴۶۵ کیلومتر از محورهای کریدوری فعال است و صدها اکیپ عملیاتی در سطح کشور فعالیت می کنند.

حسن جهانیان، مدیرکل دفتر رویه و ابنیه فنی راه سازمان راهداری نیز با تأکید بر اینکه بهسازی و ایمن سازی محورهای کریدوری در اولویت نخست برنامه های نگهداری قرار دارد، اعلام کرده است: از سال گذشته اقدامات ویژه ای با رویکرد تکمیل پروژه های نیمه تمام و افزایش رضایتمندی کاربران جاده ای آغاز شده و همچنان ادامه دارد.

به گفته وی، در حال حاضر ۳۹۲ اکیپ آسفالتی در محورهای شریانی کشور فعال اند که از این تعداد، ۲۰۴ اکیپ به طور مستقیم در مسیرهای کریدوری فعالیت می کنند. این تمرکز عملیاتی نشان دهنده تغییر جهت سیاست های اجرایی به سمت حفظ و ارتقای سطح سرویس محورهای پرتردد است.

بازنگری در پروژه ها و مدیریت منابع محدود

جهانیان با اشاره به محدودیت منابع در برابر گستره عظیم شبکه راه ها، تأکید کرده است که سیاست سازمان بر بهینه سازی روکش آسفالت و ارتقای کیفیت رویه راه در کریدورها متمرکز شده است. به گفته وی، حتی مطالبات استانی نیز به سمت تمرکز بر این محورها تغییر یافته که نشانه ای از تحقق سیاست های اولویت محور سازمان است.

وی همچنین از تحقق حدود ۶۰ درصد منابع اعتباری پیش بینی شده برای بهسازی کریدورها در سال جاری خبر داده و بر اهمیت اطلاع رسانی شفاف و دقیق درباره پیشرفت پروژه ها تأکید کرده است.

کلان پروژه ۱۴۰۵؛ پیوند اجرا و روایت رسانه ای

در کنار بعد فنی و اجرایی، سازمان راهداری به بُعد رسانه ای این طرح نیز توجه ویژه دارد. منصور فخاران، معاون توسعه فناوری و هوشمندسازی و راهبر روابط عمومی سازمان، اجرای طرح گسترده بهسازی و ایمن سازی کریدورهای ده گانه را «کلان پروژه سال ۱۴۰۵» این سازمان عنوان کرده است.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی کریدورها در شبکه حمل ونقل کشور، بر ضرورت تبیین رسانه ای دقیق، امیدآفرین و مبتنی بر واقعیت های میدانی تأکید کرده و اعلام کرده است که برای نخستین بار با عزم وزارت راه و شهرسازی و سازمان راهداری، عملیات وسیع بهسازی این محورها با فعالیت ۲۰۴ اکیپ اجرایی به صورت متمرکز در حال انجام است.

حرکت به سوی نگهداری هدفمند شبکه

افزایش ۴۰ هزار کیلومتری طول راه های کشور طی یک دهه گذشته، بدون رشد متناسب منابع مالی، ناگزیر سازمان راهداری را به سمت مدیریت هدفمند و اولویت بندی پروژه ها سوق داده است. تمرکز بر کریدورهای ده گانه را می توان پاسخی راهبردی به این واقعیت دانست؛ رویکردی که بر حفاظت از شریان های اصلی اقتصاد کشور تأکید دارد.

با توجه به سهم بالای این محورها در جابه جایی بار، مسافر و ترانزیت، هرگونه ارتقای کیفی در آن ها تأثیر مستقیم بر کاهش هزینه های حمل ونقل، افزایش ایمنی، بهبود زمان سفر و تقویت تجارت داخلی و خارجی خواهد داشت.

اگر این سیاست با تأمین پایدار منابع، تداوم قراردادهای اجرایی و پایش مستمر کیفیت همراه شود، می تواند از انباشت خرابی های پرهزینه در سال های آینده جلوگیری کند و پایداری شبکه شریانی کشور را تضمین کند.