◄ توسعه ترانزیت افغانستان به ایران از طریق راه آهن زرنج زابل زاهدان
یکی از مسائل اصلی در پروژه راه آهن زاهدان چابهار، کمبود بار ترانزیتی و اقتصادی است. هرچند راه آهن زاهدان به عنوان مسیر اصلی برای اتصال شرق ایران به بندر چابهار در نظر گرفته شده، اما بر اساس تحلیل های موجود، فاقد بار ترانزیتی کافی از کشورهای مختلف است.
به اعتقاد کارشناسان ریلی یکی از اولویت ریلی در سال ۱۴۰۵ برای ساخت خطوط ریلی، ساخت راه آهن زاهدان زابل مرزمیلک زرنج است.
به گزارش تین نیوز، پیشنهاد ساخت این خط ریلی بدان جهت مطرح است که یکی از مسائل اصلی در پروژه راه آهن زاهدان چابهار، کمبود بار ترانزیتی و اقتصادی است. در واقع هرچند راه آهن زاهدان به عنوان مسیر اصلی برای اتصال شرق ایران به بندر چابهار در نظر گرفته شده، اما بر اساس تحلیل های موجود، فاقد بار ترانزیتی کافی از کشورهای مختلف است.
این در حالی است که بدون وجود بار ترانزیتی پایدار و حجم قابل توجهی از حمل و نقل، پروژه راه آهن زاهدان چابهار ممکن است با چالش های جدی روبرو شود و مشکلات مالی، تأخیر در بهره برداری و حتی خطر ورشکستگی پروژه را تهدید خواهد کرد.
کارشناسان ترانزیت می گویند: برای جلوگیری از چنین پیشامدی، لازم است به جای صرف منابع زیاد در پروژه هایی که بازدهی اقتصادی پایین دارند، اولویت به پروژه های ترانزیتی با ظرفیت بالا و پتانسیل بار بیشتر داده شود.
در این زمینه، پیشنهاد ساخت خط آهن زرنج زابل زاهدان به عنوان یکی از اولویت های اصلی برای توسعه زیرساخت های حمل و نقل ترانزیتی از سوی کارشناسان ترانزیت مطرح می شود.
این راه آهن می تواند بار ترانزیتی از افغانستان، به ویژه از جنوب و شرق این کشور را به سمت ایران و سپس به بندر چابهار منتقل کند.
افغانستان، با توجه به موقعیت جغرافیایی و وضعیت اقتصادی اش، نیازمند مسیری مطمئن برای ترانزیت کالا به بازارهای جهانی است. بندر چابهار، به عنوان تنها بندر آزاد ایران و بدون وابستگی به تنگه هرمز، می تواند به عنوان یک دروازه تجاری حیاتی برای افغانستان عمل کند. اگر مسیر راه آهن زرنج-زابل-زاهدان با سرعت بیشتری تکمیل شود، می تواند تحولی بزرگ در ترانزیت کالا از افغانستان به ایران و سپس به کشورهای دیگر ایجاد کند.
به اعتقاد کارشناسان ترانزیت سرمایه گذاری در پروژه هایی که توان جذب بار ترانزیتی دارند، مانند خط آهن زرنج زابل زاهدان، می تواند موجب تقویت روابط اقتصادی ایران با افغانستان و دیگر کشورهای منطقه شود. این پروژه نه تنها می تواند به کاهش هزینه های حمل و نقل و تسهیل تجارت بین ایران و افغانستان کمک کند، بلکه فرصتی برای تبدیل چابهار به یکی از مراکز مهم ترانزیت منطقه ای ایجاد خواهد کرد.
ما ریل را به شهرهای غرب افغانستان برسانیم از زرنج تا هرات ، یک زیرساخت اساسی به این مناطق رساندیم که می تواند زمینه توسعه صنعت ، معدن و کشاورزی در این مناطق را فراهم کند که باعث اسکان جمعیتی از خانواده ها شامل بازگشت مهاجرین افغان خواهد شد یعنی معماری امنیتی درستی هم به نفع مملکت ما شکل می گیرد آبادانی کامل افغانستان (در جهت منافع ما) کار خود ملت و دولت افغانستان است اما ما می توانیم نوار غربی این کشور را آباد کنیم و ویترینی از حضورمان سر و شکل بدیم باید دنبال فرمول هایی برای اتصال زمینی به چین بگردیم .
بیایید فرض کنید که همین فردا خط آهن چابهار تا خوده زاهدان بطور کامل افتتاح شده.
خب از فردایش چه اتفاقی می افتد؟
احتمال زیاد ما با ۷۰۰ کیلومتر راه آهن طرف خواهیم بود که علیرغم هزینه ساخت زیاد بسیار خلوت هست و بار و مسافر خاصی هم در آن تردد نمیکند.
و اینگونه زنگ خطر ورشکسته شدن این خط آهن بصدا در می آید.
و احتمالا پس از گذشت چند ماه از افتتاح این خط آهن ،کارشناسان یک به یک مقاله مینویسند و از بی کاربرد بودن و اتلاف سرمایه و اشتباه در احداث این خط آهن و ... میگویند.
از جمله راه هایی که میتوان جلوی نکول شدن خط آهن چابهار به زاهدان را گرفت عبارتند از
۱. تلاش برای جذب بار های ترانزیتی در مسیر چابهار و اولویت دادن در اختصاص بودجه کشوری برای تسریع در احداث خط آهن مکمل این مسیر.
۲. در گام اول سرعت دادن به احداث خط آهن زاهدان_زابل_زرنج
۳. و در گام دوم ادامه ی ساخت خط آهن زابل_بیرجند_سرخس.
همچنین پیشنهاد میشود که به مانند خط آهن خواف_ هرات این خط آهن نیز حداقل بمقدار ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر در داخل خاک افغانستان تا محدوده داخلی شهر زرنج پیشروی داشته باشد و در داخل محدوده این شهر ، ایستگاه لجستیکی تخلیه و بارگیری
کالا ، مسافر ، محصولات نفتی و ... ساخته بشود.
گویا این راه آهن چابهار -زاهدان را برای افغانستان احداث شده است .آنقدر که فکر ارتباط زاهدان به مرز افغانستان(زرنج) هستید خوب است . ولی اولویت یک احداث راه آهن به مرز نوردوز(ارمنستان ) و ساخت پل بر روی ارس و اتصال ریل تا مرکز استان سیونیک ارمنستان و بعدا تا ایروان و اروپا می باشد . قبل از آنکه گذرگاه ترامپ مسیر شمال جنوب را ببندد.باید هرچه سریعتر احداث این ارتباط ریلی شروع شود .