تین نیوز: سیستم های حمل و نقل زمینی سریعالسیر به دو دسته راهآهن سریعالسیر و قطار مغناطیسی (مگلو) تقسیمبندی میشود. راهآهن سریعالسیر در دنیا با وجود نسبت ناچیزی که نسبت به کل خطوط ریلی دارد (1٪) با شتاب خوبی در حال رشد است.
سیستم حمل و نقل مغناطیسی یا مگلو سیستمی است که وسیله نقلیه توسط نیروی الکترومغناطیسی، معلق و هدایت شده و به جلو رانده می شود. این سیستم در مقایسه با سیستم حمل و نقل ریلی متعارف دارای مزایای سرعت و راحتی مسافرت بیشتر است. مگلو میتواند به سرعت هواپیماهای جت (500 تا 580 کیلومتر بر ساعت) برسد. با وجود آنکه ایده این سیستم به چند دهه قبل باز می گردد اما محدودیتهای اقتصادی و فناوری مانع استفاده و توسعه این سیستم در سطح وسیع شده است و در حال حاضر تنها یک سیستم مگلو در دنیا به طول 30 کیلومتر به صورت تجاری در حال بهرهبرداری است. فناوری مگلو همپوشانی بسیار ناچیزی با سیستم ریلی متعارف دارد و به هیچ عنوان بر خطوط ریلی معمولی منطبق نیست.
به علت عدم وجود تماس فیزیکی بین وسیله نقلیه و مسیر حرکت، نیروی اصطکاک تنها بین وسیله نقلیه و هوای اطراف وجود دارد. در نتیجه قطارهای مگلو بالقوه می توانند با مصرف انرژی پائینتر و ایجاد نویز محیطی کمتر با سرعت بالاتر حرکت کنند.
سرعتی که برای قطارهای مگلو در آینده پیشبینی میشود 650 کیلومتر بر ساعت است و در صورت تحقق این امر قطارهای مگلو رقیبی برای هواپیما در مسافت های تا 1000 کیلومتر هستند. اولین خط تجاری مگلو توسط شرکت Transrapid آلمان در چین به طول 30 کیلومتر بین مرکز شهر شانگهای و فرودگاه بین المللی این شهر ایجاد شده است . این مسافت توسط این قطارها با حداکثر سرعت 431 کیلومتر بر ساعت و سرعت متوسط 250 کیلومتر بر ساعت در 7 دقیقه و 20 ثانیه طی می شود. سایر پروژه های تصویب شده و یا در حال اجرای موجود در زمینه پیاده سازی مگلو پرسرعت در دنیا که بسیار محدود نیز هستند جنبه ارزیابی سیستم و امکان سنجی دارند.
از لحاظ فناوری دو نوع سیستم مگلو سریع السیر و معمولی وجود دارد. سیستم مگلو معمولی که حداکثر سرعت آن 100 کیلومتر در ساعت است در ژاپن و کره به صورت تجاری برای حمل نقل شهری استفاده میشود. از امتیازات بسیار ویژه و مطلوب آن نداشتن هرگونه نویز هنگام حرکت است.
مگلو سریعالسیر حداکثر تا 500 کیلومتر در ساعت حرکت می کند و برعکس سیستم مگلو معمولی در سرعتهای بالا نویز آیرودینامیک شدیدی ایجاد میکند. در حال حاضر سه نوع فناوری مگلو سریعالسیر در دنیا وجود دارد که عبارتند از:
- سیستم مگلو بر مبنای تعلیق الکترو مغناطیسی یا EMS (سیستم آلمانی)
- سیستم مگلو بر مبنای تعلیق الکترو دینامیکی یا EDS (سیستم ژاپنی)
- سایر سیستمهای مگلو: که در مراحل آزمایشی و مقیاس کوچک هستند و معروفترین آنها Inductrack است.
معمولاً به راهآهنی که سرعت قطارها با لحاظ تمهیدات خاص از 200 کیلومتر بر ساعت فراتر رود راهآهن سریعالسیر گفته میشود. با وجود تعریف فوق ملاک سرعت برای قطارهای سریع در کشورهای مختلف، متفاوت است. این سرعت بین 160 کیلومتر بر ساعت تا 300 کیلومتر بر ساعت متغیر است.
اولین قطار سریعالسیر دنیا شینکانسن ژاپن بود که در سال 1964 آغاز بکار کرد. اولین خط سریعالسیر فرانسه به عنوان یکی از سردمداران راه آهن سریعالسیر در دنیا تحت نام LGV در سال 1981 توسط SNCF (راه آهن فرانسه) افتتاح شد.
فناوری راه آهن سریعالسیر عمدتاً کاربرد ارتقاء یافته فناوری متعارف راهآهن است. راهآهن سریعالسیر با استفاده از مهندسی قرن بیستم و در نظر گرفتن تمهیداتی از جمله حذف تقاطع های همسطح، عدم توقف های متوالی، نداشتن قوس های متوالی و معکوس، عدم اشتراک مسیر با خطوط راه آهن باری و یا مسافری کم سرعت، به حد سرعت های 250 تا 350 کیلومتر بر ساعت رسیده است.
راهآهن سریعالسیر در دنیا با وجود نسبت ناچیزی که نسبت به کل خطوط ریلی دارد با شتاب خوبی در حال رشد است. دو گزینه راهآهن سریعالسیر و فناوری جدیدتر قطار مغناطیسی یا مگلو به عنوان سیستمهای حمل و نقل زمینی سریعالسیر مطرح هستند. به خصوص برای كشورهایی كه تازه قصد داشتن سیستم های حمل و نقل زمینی سریعالسیر را نمودهاند ممكن است گزینه استفاده از سیستم مگلو به جای راهآهن سریعالسیر به طور جدی مطرح باشد.
استفاده از مگلو با وجود مزایای چندی که دارد در حال حاضر به هیچ عنوان برای كشور توصیه نمیشود. علت اصلی آن نیز وجود ابهامات، عدم اطمینان و باور کامل نسبت به آن میباشد چون سابقه استفاده از آن در دنیا بسیار محدود است و تنها یك سایت تجاری مگلو در چین به طول 30 كیلومتر در حال بهره برداری است و در مسیرهای طولانی تاكنون در دنیا پیادهسازی نشده و برنامهای نیز برای آن وجود ندارد.
همچنین هزینه احداث سیستم مگلو با راه آهن سریع السیر در شرایط بهره برداری مشابه در مسیرهای كاندید كشور ( تهران - اصفهان و تهران - مشهد) هزینه احداث مگلو حدود 1/9 برابر هزینه احداث راه آهن سریع السیر است.
آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۱۱/۲۰ ساعت ۲۱:۳۲:۲۰
