زندگی و حمل و نقل در شهر هوشمند، شهر الکترونیک، شهری ۲۴ ساعته استشهر الکترونیک، شهری ۲۴ ساعته است که امور شهری در تمام شبانهروز در آن جریان دارد. شهروندان میتوانند از طریق اینترنت، در هر زمان و هر مکان به اطلاعات و خدمات آموزشی، تفریحی، تجاری، اداری، بهداشتی و ... موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند.
زندگی و حمل و نقل در شهر هوشمند «شهر الکترونیک»، «شهر هوشمند»، «شهر مجازی» و ... واژههایی هستند که «شهروند الکترونیک» را به دنیای جدید و زندگی در شهرهای مدرن، دعوت میکنند، شهری که در آن میتوان به طور آنلاین خرید کرد، حسابهای خود را آنلاین پرداخت کرد، آنلاین جلسه برگزار کرد و حتی آنلاین سفر کرد.
شهر الکترونیک ما را از دنیای یک بعدی شهرهای سنتی و امروزی، به دنیای دو بعدی میبرد که دستاورد فناوریهای نوین اطلاعات و ارتباطات دنیای اینترنتی است.
شهر الکترونیک، شهری ۲۴ ساعته است که امور شهری در تمام شبانهروز در آن جریان دارد. شهروندان میتوانند از طریق اینترنت، در هر زمان و هر مکان به اطلاعات و خدمات آموزشی، تفریحی، تجاری، اداری، بهداشتی و ... موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند.
در شهر الکترونیک، پلیس همیشه در دسترس است. شهروندان میتوانند ناامنیهای بهوجود آمده را گزارش دهند تا در اسرع وقت مورد بررسی قرار گیرد.
وقتی اکثر کارهای روزمره را بتوان از طریق اینترنت و در منزل انجام داد زندگی بسیار راحتتر خواهد شد. از آنجا که رفتوآمدهای شهری در شهر الکترونیک به حداقل میرسد، تاثیرات مخرب وسایل نقلیه بر محیط زیست نیز کاهش مییابد و محیطی زیباتر و طبیعیتر برای زندگی شهروندان به وجود خواهد آمد.
«کارتهای هوشمند»، «بانکداری الکترونیک»، «آموزش الکترونیک»، «سلامت الکترونیک»، «تجارت الکترونیک»، «دولت الکترونیک» و ... واژههایی هستند که هر روزه به گوش ما میرسند، اما تمام اینها وقتی در شهری واحد کنار هم جمع میشوند، «شهر الکترونیک» را بهوجود میآورند.
ارائه خدمات با سرعت و کارایی بالا در حوزه شهر، همزمان با کاهش هزینهها و ترافیک، آلودگیها و ... در شهر الکترونیک متصور است. فراهم آوردن زیرساختهای ارتباطی، شبکه افزار، نرم افزار، انسان افزار، زیرساختهای امنیتی و توسعه نهادهای اطلاعاتی از جمله پیش زمینههای ایجاد شهر الکترونیک است.
شهرها، برحسب میزان استفاده از خدمات الکترونیک طبقهبندی میشوند. در برخی مناطق دنیا نظیر آمریکا، نمونههای موفقی از شهرهای الکترونیک وجود دارد. ایجاد شهرهای هوشمند یکی از مهمترین اهداف فناوری اطلاعات است که شهرداریها نقش عمدهای در تحقق آن دارند.
● حمل و نقل هوشمند
سیستمهای حمل و نقل هوشمند(ITS) مجموعهای از به کارگیری فناوریهای روز نظیر دوربین دیجیتال، سیستمهای موقعیتیاب ماهوارهای(GPS) و الگوریتمهای هوشمند مورد استفاده در کامپیوتر است که امروزه جایگزین سیستمهای سنتی و دستی گذشته شده و راهکاری برای بهبود وضعیت ترافیک، افزایش ایمنی، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی هواست.
در شهر دیجیتال، کنترل و برنامهریزی چراغهای راهنمایی داخل شهرها، برای مدیریت، روانسازی و بهینهسازی جریان ترافیک، براساس حجم و میزان تراکم خودروها که توسط حس گرهای گوناگونی که در زیرسطح جاده و یا در حواشی آن نصب شدهاند، سنجیده شده و برای پردازش و اخذ تصمیم، توسط ابزار ارتباطی نظیر فیبرنوری یا به صورت بیسیم به مراکز کنترل مرکزی ارسال میشود و در آنجا براساس اصول مدیریت ترافیک و محاسبات فازبندی چراغها توسط نرمافزارهای مربوطه و با در نظر گرفتن شرایط متفاوت، زمان بهینه توقف پشت چراغ و حرکت در شبکه معابر منطقه در وضعیت سبز، پردازش و دستورات لازم به دستگاههای کنترلکننده چراغها ارسال میشود.
هماکنون در سراسر دنیا استفاده از سیستم کنترل هوشمند چراغهای راهنمایی به عنوان ابزاری برای کاهش میزان تاخیر در شبکه راههای شهری مطرح و در بیش از ۶۵ کلان شهر مهم جهان بیش از ۱۲ هزار تقاطع را تحت پوشش دارد. در تهران از حدود ۵ سال پیش، عملیات نصب و راهاندازی سیستمهای کنترل هوشمند چراغهای راهنمایی شروع شده و در حال حاضر بیش از ۳۰۰ تقاطع مجهز به سیستمهای هوشمند هستند.
در شهر الکترونیک، تمام خودروها به سیستم موقعیتیاب محلی(GPS) مجهز میشوند و در تمام طول مسیر از قدرت تشخیص موقعیت جغرافیایی خود برخوردار خواهند بود و به این ترتیب پلیس نیز توان مدیریت ترافیک را براحتی خواهد داشت.
علاوه براین، در چنین سیستمی اصولاً تصادفی رخ نمیدهد، زیرا در صورت احتمال بروز برخورد میان دو متحرک با اعلام خطر بموقع در یک کیلومتر قبل از محل پیشبینی تصادف، از بروز حادثه جلوگیری میشود. در واقع با این روش حوادث رانندگی تحت کنترل درآمده و حتی در صورت وقوع روی نمایشگر پلیس ثبت میشود و نیازی به اطلاعرسانی مجدد نیست.
بنابراین، علاوه بر افزایش سرعت رسیدن پلیس به محل حادثه، دیگر نیازی به کشیدن کروکی نخواهد بود و همین امر کار شرکتهای بیمه را سهلتر از گذشته میکند.
همچنین، تصور کنید در شهر دیجیتالی، وجود سیستم هوشمند تا چه حدی میتواند خدمات اورژانسی را گسترش دهد. مثلاً، فردی را در نظر بگیرید که از یک طرف دچار عارضه قلبی شده و هر ثانیه برای او حکم مرگ و زندگی دارد و از سوی دیگر، مرکز اورژانس نمیتواند در مورد صحت هر تماس تلفنی اطمینان حاصل کند. در این شرایط، سیستم هوشمند به مرکز اورژانس این امکان را میدهد که به مجرد برقراری تماس تلفنی، محل سکونت تماس گیرنده و حتی نام مالک آن روی نمایشگر مرکز اورژانس حک شود. از سوی دیگر، محل حادثه نیز روی نمایشگر آمبولانس قرار میگیرد و سیستم اطلاع رسانی جغرافیایی (GIS) نیز به مرکز اورژانس اطلاع میدهد که نزدیکترین آمبولانس به شخص حادثه دیده کدام است و کوتاهترین مسیر تا مقصد و نزدیکترین مرکز فوریتهای پزشکی و بیمارستان نیز مشخص میشود.
بنابراین، با استفاده از سیستم ناوبری هوشمند در لوای طرح شهر هوشمند، اطلاعات مکانی، مسیر حرکت، سرعت و موقعیت مربوط به وسایل نقلیه از جمله وسایل نقلیه عمومی، پلیس، آتشنشانی، آمبولانسها، اتوبوسها و دیگر وسایل، قابل دریافت است. اهمیت این موضوع هنگامی بیشتر روشن میشود که توجه داشته باشیم سیستمهای ناوبری مطلوب، آن دسته از سیستمهایی هستند که امکان تغییر نقشه و استفاده از نقشههای موجود و به روز کشور، قابلیت حمل و نقل و قیمت قابل قبول و مناسب داشته و در بازار نیز براحتی در دسترس باشند.
سیستم موقعیتیاب جهانی یا GPS در حمل ونقل شهر دیجیتالی، نقش اساسی ایفا میکند. نحوه کار سیستم مذکور اینگونه است که هر جایی که بیشتر از ۴ ماهواره وجود داشته باشد، موقعیت قابل تشخیص است. در حال حاضر، در ایران از تمام ماهوارههای جهان استفاده میشود. به بیان دیگر سیستم GPS از خدمات و اطلاعات ۲۴ ماهواره که به طور مداوم در حال چرخش در مدار زمین هستند استفاده میکند.
این ماهوارهها تنها برای ایران نمیچرخند بلکه تمام کشورهای جهان میتوانند از خدمات آنها استفاده کنند و گیرنده GPS براحتی میتواند تمام اطلاعات را دریافت کند. GPS در واقع دستگاهی است که از طریق ماهواره قادر به موقعیتیابی است و هر چه تعداد ماهوارهها بیشتر باشد، دقت هندسی نقطه موردنظر، بیشتر خواهد بود. پس از انجام عملیات موقعیت یابی، اطلاعات دریافت شده روی نقشههای دیجیتالی ثبت میشود. به این ترتیب، شخص و خودروی وی، صاحب شخصیت مکانی میشوند.
● شهرسازی الکترونیک
به طور کلی اجرای طرح شهر هوشمند به این معناست که تمام خدمات موردنیاز ساکنان از طریق شبکههای اطلاعرسانی تامین شود. به این ترتیب دیگر نیازی به حرکت فیزیکی شهروندان برای دسترسی به خدمات دولت و نهادهای خصوصی نیست. به بیانی دیگر ادارات دیجیتالی جایگزین ادارات فیزیکی میشوند و سازمانها و دستگاههایی همچون شهرداری، حمل و نقل عمومی و سازمان آب منطقهای، خدمات خود را به صورت مجازی در اختیار مشترکین و مشتریان خود قرار میدهند. برای مثال فردی که به دنبال ساخت ساختمان و متقاضی دریافت مجوز از شهرداری است پس از ورود به شبکه اطلاعرسانی شهرداری، خدمات موردنیاز خود به همراه مشخصات زمین
آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۱۱/۲۳ ساعت ۱۱:۵۸:۲۹
