تین نیوز: منطقه ویزه اقتصادی بندر امیرآباد، به عنوان بزرگ ترین بندر در حال توسعه شمال ایران در کرانه جنوبی دریای خزر واقع است. قرار گرفتن این بندر به عنوان حلقه طلایی کریدور بین المللی ترانزیت شمال – جنوب، دسترسی به بازارهای بزرگ کشورهای آسیای میانه و ظرفیت های تجاری و اقتصادی فراوان، همچون استخراج و سوآپ منابع انرژی، جایگاه ممتازی را برای نقش آفرینی این بندر در عرصه اقتصاد ملی و منطقه ای پدید آورده است. با توجه به پتانسیل های فراوان منطقۀ ویژۀ اقتصادی بندر امیرآباد و مزایای فراوان ناشی از توسعه این بندر، این مقاله راه کارهای توسعه بندر امیرآباد را بررسی می کند.
مناطق ویژه اقتصادی مطابق بند (د) تبصره 25 قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به منظور پشتیبانی از فعالیت های اقتصادی وبرقراری ارتباط تجاری بین المللی وتحرک در اقتصاد منطقه ای و تولید و پردازش کالا، انتقال فن آوری، صادرات غیر نفتی، ایجاد اشتغال مولد و جلب و تشویق سرمایه گذاری داخلی و خارجی، صادرات مجدد، عبور خارجی (ترانزیت) و انتقال کالا (ترانشیب)، به دولت اجازه داده می شود در شهرستان هایی که استعداد و توان لازم برای تحقق اهداف یاد شده را دارند، مناطقی را با عنوان منطقه ویژه اقتصادی ایجاد کند.
بندر امیرآباد باتوجه به بهره مندی از پتانسیل های اقتصادی، انرزی، توریستی و جغرافیایی فراوان، مجوز فعالیت، تحت عنوان منطقه ویژه اقتصادی امیرآباد را از دولت اخذ کرد.
امکانات و مزایای منطقه ویژه اقتصادی بندر امیرآباد عبارتند از:
- ایجاد تحرک در اقتصاد منطقه ای و ملی
- توسعه صنایع و افزایش میزان سرمایه گذاری کشورهای خارجی
- جذب و رشد سرمایه گذاری های خصوصی در فعالیت های بندری
- انتقال تکنولوژی های پیشرفته و افزایش میزان مهارت نیروهای متخصص داخلی
- تسهیل در امر ترانزیت کالا از طریق مشارکت بخش خصوصی
- تقویت شبکه های حمل و نقل و تسریع در انجام امور زیربنایی
- امکان پردازش و تغییر بسته بندی کالاهای وارد شده به منطقه و صدور مجدد آن ها بدون گشایش پیمان ارزی
- امکان استفاده از معافیت گمرکی برای ورود کالاهای ساخته شده در منطقه ویژه به داخل کشور، به میزان ارزش افزوده
- تضمین سرمایه های خارجی وسود حاصل از آن ها با آزادی کامل ورود و خروج سرمایه
- آزادی مشارکت و سرمایه گذاری برای اتباع داخلی و خارجی
منطقه ویژه اقتصادی بندر امیراباد منطقه ویژه اقتصادی بندر امیرآباد در شرق استان مازندران و در فاصله 51 کیلومتری شهرستان ساری، با مختصات جغرافیایی 22/53 درجه شرقی و 41/36 درجه شمالی قرار دارد. عملیات ساخت این بندر از سال 1375 آغاز شد و موقعیت ویژه و استعدادهای بالقوه موجود در این بندر، سبب شد تا در سال 1376، از سوی شورای عالی مناطق آزاد به عنوان منطقه ویژه اقتصادی به تصویب برسد و سازمان نبادر و دریانوردی نیز به عنوان مسئولن آن تعیین شد. این منطقه ویژه اقتصادی با دارا بودن اراضی وسیع پشتیبانی به مساحت 1000 هکتار، قرار گرفتن در مسیر کریدور بین المللی و ترانزیتی شمال – جنوب و بهره مندی از موقعیت خاص و استثنایی نقش مهمی را در ابعاد ملی و منطقه ای به عهده گرفته است.
کریدور شمال – جنوب که بخش مهمی از آن از خاک ایران می گذرد در حال حاضر مهم ترین و مناسب ترین حلقه ترانزیت کالا بین آسیا و اروپا به شمار می روید. این کریدور از حوزه اقیانوس هند (بندر بمبئی) آغاز و از طریق دریا به چابهار و بندرعباس در جنوب ایران متصل می شود و در داخل خاک ایران، کالاها به وسیله حمل و نقل جاده ای و یا ریلی به بنادر شمال کشور (بنادر انزلی و امیرآباد) انتقال می یابند و سپس از طریق دریای خزر به بنادر آستاراخان و لاگان روسیه حمل می شوند.
مطابق آمار ارائه شده توسط واحد آمار عملیات منطقه ویژه اقتصادی بندر امیراباد، در نیمه اول سال 1388 با پهلوگیری 191 فروند کشتی، 61664 تن بار را بارگیری کرده است که در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته، بیش از دو هزار درصد رشد را نشان می دهد.
به گزارش روابط عمومی بندر امیرآباد، بررسی آماری، حاکی از جابه جایی 580744 تن کالا توسط 31138 دستگاه کامیون بوده که از نظر تعداد و تناژ کامیون ها به ترتیب 35 و 34 درصد افزایش داشته است. از نظر نوع حمل، 20% مربوط به حمل یکسره و 80% نیز مربوط به حمل غیر یکسره برآورد می شود. عمده کالاهای وارده را به ترتیب: گندم، آهن، مواد معدنی، جو، ذرت، کود شیمیایی و چوب تشکیل می دهند.
مهم ترین طرح های توسعه ای تدوین شده برای این بندر عبارتند از :
- احداث 34 پست اسکله در فاز نهایی
- خرید تجهیزات استراتژیک از قبیل جرثقیل های اسکله ای و محوطه ای سنگین
- احداث پست برق 63 کیلوواتی
- احداث مسیر راه آهن به منطقه ویژه اقتصادی امیرآباد
استعدادهای بالقوه بندر امیرآباد مهم ترین مزایای بندر امیرآباد نسبت به سایر بنادر شمال کشور عبارتند از :
- تنها بندر متصل به راه آهن سراسری در شمال کشور که سبب شده است این بندر به عنوان یکی از چهار مبادی اصلی کشور در حمل ونقل ریلی کالا شناخته شود.
- اتصال به بنادر شهید رجایی و امام خمینی از طریق شبکه ریلی
- تنها بندر شمال کشور محسوب می شود که مجهز به اسکله رو - رو با قابلیت حمل مستقیم به وسیله راه آهن و کامیون است.
- دسترسی آسان به سایر نقاط کشور از طریق مدهای چهارگانه حمل و نقل.
- نزدیکی به بازار پرمصرف آسیای میانه
- نزدیکی به فرودگاه بین المللی ساری (حدود 30 کیلومتر)
- مجاورت با نیروگاه 2100 مگاواتی شهید سلیمی نکا و تامین دایمی برق مصرفی
- خواهر خواندگی با بندر اکتائو جمهوری قزاقستان
- امکان حمل و نقل کالاهای سنگین و ویژه از طریق مبادی مواصلاتی
- وجود اراضی فراوان در منطقه ی زاغمرز به منظور اجرای طرح های توسعه آتی بندر.
- امکان ایجاد و توسعه خوشه دریایی در بندر امیرآباد با محوریت شرکت صدرا، نیروگاه برق شهید سلیمی و منطقه ویژه اقتصادی امیرآباد.
نتیجه گیری - دریا آخرین مرز کشور است که داریم و شاید فوریتی که برای مدیریت و توسعه تجارت از طریق آن به کار بسته ایم، اندک بوده است. رشد روز افزون عملکرد بندر امیرآباد، گواهی بر مستعد بودن این بندر جهت توجه و سرمایه گذاری بیشتر است. بذل توجه به پیشنهادهای زیر، راه گشای رشد تجارت در بندر امیرآباد و نیز افزایش ترانزیت از دریای خزر خواهد بود.
- تسریع در رفع موانع زیست محیطی برای تعریض محور مخصوص بندر امیرآباد.
- با توجه به عضویت ایران در کریدور بین المللی ترانزیتی تراسیکا و آغاز رایزنی های دولت برای تغییر مسیر کریدور از داخل ایران، بندر امیرآباد می تواند به عنوان یکی از گزینه های ورودو خروج کالا به کشور، مد نظر سیاست گذاران قرار داشته باشد که اتصال این بندر به شبکه ریلی سراسری، بر ارجحیت این بندر نسبت به سایر بنادر شمالی کشور، صحه می گذارد.
- حسن توجه به برنامه چهارم توسعه در زمینه رشد و تسهیل ترانزیت کالا و سفرهای دریایی با
بهره گیری از جاذبه های توریستی منطقه و دایر کردن گشت های دریایی با استفاده از اتوبوس های دریایی و کشتی های کاتاماران
- استفاده از اسکله رو – رو بندر امیرآباد برای صادرات خودرو به کشورهای آسیای میانه و روسیه
- تلاش برای تبدیل این بندر به مرکز سوخت گیری در دریای خزر.
- با توجه به پتانسیل های بالقوه بندر امیرآباد تسریع در توسعه این بندر، مزایای زیر را به همراه خواهد داشت:
1. ایجاد فرصت های شغلی جدید در استان های شمالی کشور.
2. سهولت در صادرات محصولات کشاورزی منطقه به کشورهای حاشیه دریای خزر.
3. افزایش درآمدهای ارزش کشور از طریق مراودات تجاری بیش تر با کشورهای آسیای میانه
4. افزایش فعالیت های صنعتی در منطقه با حسن استفاده از مزیت منطقه ویژه اقتصادی.
آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۱۱/۲۱ ساعت ۲۳:۵۷:۲۹
