تین نیوز: به گفته مدیرعامل سازمان تاكسیرانی شهر تهران به زودی طرح HOV در بزرگراههای پایتخت اجرایی میشود.
به رغم آنكه ترافیك یكی از معضلات مشترك تمامی كلانشهرهای جهان است اما كارشناسان و محققان مدیریت حمل و نقل به دنبال ارائه راهحلهایی تاثیرگذار برای افزایش سرعت حمل و نقل عمومی و نیمهعمومی در معابر و بزرگراههای خود هستند.
استفاده از خطوط ایزوله برای ناوگان اتوبوسرانی و اختصاص لاینهایی از بزرگراهها و معابر شهرها برای عبور خودروهای حمل ونقل عمومی یكی از مهمترین روشهایی است كه این كارشناسان به آن تاكید میكنند. این در حالی است كه گسترش خطوط اتوبوسهای تندرو و گسترش خطوط مترو در زیر خیابانهای شهرهای توسعه یافته نیز یكی دیگر از راهحلهایی است كه نتایج تحقیقات آن نشان از سرعت خدمات رسانی وسایل حمل ونقل عمومی به شهروندان دارد.
در این میان خطوط تاكسیرانی نیز از دایره تحقیقات كارشناسان و مدیران ترافیك خارج نیست چرا كه نتایج مطالعات نشان داده است كه به همان میزان كه مردم به استفاده از خودروهای حمل و نقل عمومی مانند مترو و اتوبوس روی خوش نشان دادهاند به همان میزان نیز مردم تمایل به استفاده از تاكسی برای سفرهای روزنامه خود دارند.
هرچند در ایران مفهوم تاكسی از حالت استاندارد خارج شده و به یك خودرو حمل و نقل عمومی و نیمه عمومی تبدیل شده است اما به رغم همین خارج از استاندارد بودن استفاده از تاكسی توسط شهروندان، عدم سرعت كافی این وسیله حمل و نقل عمومی در ترافیك پایتخت یكی از انتقادهایی است كه مردم به این وسایل سبز و زرد رنگ عمومی دارند.اما راهاندازی خطوط ویژه تاكسیها به نام HOV یكی از تاثیرگذارترین راه حلهایی است كه مدیران ترافیكی پیشنهاد میدهند. هرچند از عمر راهاندازی خطوط ویژه تاكسی یا همان HOV در كلانشهرهای جهان نزدیك به دو دهه میگذرد اما به گفته محمد احمدی بافنده، مدیرعامل سازمان مدیریت و نظارت بر تاكسیرانی شهر تهران طرح ایجاد خطوط ویژه تاکسی (HOV)در پایتخت برای سال 91 در بزگراههای شهر عملیاتی میشود.
احمدی بافنده دراین باره میگوید: «مطالعات این طرح در حال انجام است و تا پایان سال جاری نیز به پایان میرسد.»
HOV راهكار كارشناسان برای تسریع در خدمات رسانی تاكسیبه رغم آنكه راهاندازی خطوط ویژه تاكسی یكی از راهكارهایی است كه كارشناسان ترافیك برای عبور تاكسیها از بحران ترافیك پیشنهاد میدهند اما بررسی وضعیت و ظرفیت معابر و بزرگراههای پایتخت برای راهاندازی HOV نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. مسئلهای كه حمزه شكیب، رئیس كمیسیون توسعه و عمران شورای شهر تهران به آن تاكید میكند و خواستار انجام مطالعات دقیق و كارشناسی از سوی معاونت حمل و نقل و ترافیك و سازمان مدیریت و نظارت بر تاكسیرانی شهر تهران است. مدیرعامل سازمان تاكسیرانی شهر تهران نیز با اشاره به این تاكید كمیسیون عمران شورای شهر میگوید: «البته زمانی که خطوط اتوبوسهای تندرو نیز در تهران راهاندازی شد،مخالفتهای زیادی با آن شد اما هم اکنون این طرح، طرفداران زیادی دارد در هر حال در سال 91 تنها بخشهای محدودی از خطوط ویژه تاكسی در پایتخت اجرایی میشود.»
او در خصوص اجرای خطوط HOV در معابر اصلی تهران این مسئله را یادآور میشود كه این طرح مختص خیابانهای همچون آزادی و انقلاب نیست و قرار است این طرح در بزرگراههای شهر عملیاتی شود. احمدی بافنده ادامه میدهد: «در حال حاضر پایتخت دارای بیش از 400 کیلومتر بزرگراه است كه این مسئله امكان اجرای طرح خطوط ویژه تاكسی را در بزرگراهها به مدیریت شهری میدهد از همه مهمتر اینكه این طرح استاندارد روز است و در برخی از کشورها در حال اجراست و ما به دنبال اجرای آن در شهر تهران نیز هستیم.»
در حال حاضر، راهاندازی خطوط پرسرعت تاكسی HOV در كدام لاین حركتی معابر و نیز بزرگراهها و چگونگی عملكردشان در دست مطالعه است و طبق مطالعه، در فاز نخست اجرای این طرح، ابتدا یك خط پر سرعت برای تاكسیها راهاندازی خواهد شد و سپس با بهرهبرداری كامل به تعداد آن افزوده خواهد شد.
بهبود وضعیت حمل و نقل عمومی با راهاندازی خطوط HOVمحاسبات كارشناسان سازمان مدیریت و نظارت بر تاكسیرانی شهر تهران نشان میدهد كه در حال حاضر متوسط سرعت تاکسیهای شهر در بزرگراهها تنها 16 کیلومتر در ساعت است. سرعتی كه اگر شهروندان برای سفرهای روزانه خود پیاده حرکت کنند سریعتر به مقصد خواهند رسید. این در حالی است كه تهران 80 هزار تاکسی دارد و هم اکنون به صورت روزانه چهار و نیم میلیون مسافر جابهجا میکنند به عبارت بهتر در شرایط كنونی تاكسیهای تهران به اندازه اتوبوس و دو برابر مترو، مسافر جابجا میكنند.كارشناسان حمل و نقل در مقایسه وضعیت تاكسیهای شهر تهران با شهرهای پیشرفته دنیا مانند پاریس- با توجه به وسعت این كلانشهر- كه تنها 15 هزار تاكسی دارد به این نتیجه میرسند كه متاسفانه حمل و نقل عمومی در تهران کامل نیست.این در حالی است كه اگر دولت در كنار مدیریت شهر تهران تلاش كند تاسال 1404 به درگیریهای مالی مترو پایان دهد؛تنها 7 میلیون مسافر با این وسیله نقلیه پاك جابهجا میشود و مابقی مسافران پایتخت توسط سیستم اتوبوسرانی و تاكسیها جابهجا خواهند شد.
نتایج اولیه تحقیقات كارشناسان سازمان مدیریت و نظارت بر تاكسیرانی شهر تهران حاكی از آن است كه خطوط پر سرعت HOV باعث بهبود وضعیت حمل و نقل عمومی در حوزه تاكسیرانی خواهد شد.به عبارت بهتر با اجرای این طرح قدرت ناوگان شهری افزایش مییابد چرا كه در حال حاضر متوسط حركت تاكسیها در تهران 16 كیلومتر بر ساعت است كه با قانون راهنمایی و رانندگی كه سرعت زیر 30 كیلومتر بر ساعت را سرعت مرگ میداند منافات دارد، ضمن آن كه این كندی حركت بر ترافیك و آلودگی هوا میافزاید. خطوط ویژه HOV به این معناست كه تاكسیهایی كه دو یا سه مسافر دارند حق تقدم در این خطوط در ساعاتی از روز را خواهند داشت. در حالیکه خودروهای تک و 2سرنشین در ترافیک شدیدتری نسبت به سابق میمانند (زیرا یک باند عبوری کم شده)، خودروهای با حداقل 3 سرنشین با سرعت بالاتر و کاملا بدون معطلی در ترافیک از باند HOV عبور میکنند و به مقصد میرسند.
HOV یکی از شیوههای نوین بهرهمندی از معابر عمومیمهرداد تقیزاده، مشاور عالی شهردار تهران در حوزه حمل و نقل نیز در این باره میگوید: «شاید باور کردن آن مشکل باشد، اما این حقیقت دارد که «این غول ترافیک» بهراحتی میتواند شکست بخورد. حل مشکل ترافیک بسیار راحتتر از آن چیزی است که فکر میکنیم. با انجام دو اقدام ضربتی و کوتاهمدت و کمهزینه«گسترش جهشی خطوط ویژه اتوبوس» و «اجرای خطوط HOV»، ظرف کمتر از 6 ماه مشکل ترافیک بسیاری از شهرهای ما حل میشود.» تقیزاده ادامه میدهد: «برای انجام این دو کار، نه پول زیادی لازم داریم و نه زمان طولانی. HOV یعنی اختصاص یکی از باندها به حرکت خودروهای با سرنشین بالاتر. تصور کنید ما در برخی معابر HOV3 را پیادهسازی کنیم؛ یعنی خودرو با حداقل 3سرنشین بتواند از آن خط عبور کند، چه اتفاقی میافتد؟» مشاور عالی شهردار در حوزه حمل و نقل یادآور میشود: «این ترافیک بالاتر خودروهای با تعداد سرنشین کمتر، باعث میشود تا رانندگان خودروهای تکسرنشین تمایل بیشتری به استفاده از حملونقل عمومی پیدا کنند یا به اقدامات زیر روی آورند.از همه مهمتر اینكه شهروندان در سفرهای روزانه خود به همپیمایی با دوستان و آشنایان و همكاران تمایل پیدا میكنند.در واقع افراد هم مسیر به سرعت همدیگر را پیدا میکنند و فایده عبور از خط پر سرعت HOV، آنها را به این سمت سوق میدهد و در نتیجه تعدادی از خودروها حذف میشوند و مسافران آنها با یکدیگر به محل کار میروند. »