ارزیابی اثرات اقتصادی-اجتماعی و زیست محیطی در پروژه ها
ارزیابی اثرات اقتصادی-اجتماعی و زیست محیطی در پروژه ها
معراج براتی*
جمعه ۳۰ بهمن ۱۳۸۸ ساعت ۱۶:۱۰
Share/Save/Bookmark
ارسال اين مطلب به دوستان دريافت فايل مطلب نسخه قابل چاپ
تین نیوز: عبارت ارزیابی اثرات اقتصادی- اجتماعی و زیست محیطی پروژه ها با آنکه از واژه های نسبتا شناخته شده ای است و در بسیاری از موارد استفاده می شود، ولی داری پیچیدگی های متعددی است. برخی این نوع ارزیابی ها را مستقل از یکدیگر می انگارند، و برخی آنها را اجزایی جدایی ناپذیر از یکدیگر می دانند. ابعاد و اندازه آنها نیز در دیدگاه های مختلف یکسان نیست.
انتخاب طرح ها تنها با یک معیار پولی قابل قبول نمی باشد. بنابراین سایر خصوصیات پروژه ها را باید مد نظر داشت و حتی الامکان باید آنها را به معیارهای قابل اندازه گیری تبدیل کرد. در اکثر پروژه ها بحث های اقتصادی در اولویت قرار دارد ولی مطالعات اجتماعی و زیست محیطی یا صورت نمی گیرد و یا در پایین ترین حد ممکن صورت می پذیرد. شاید بسیاری تفاوت چندانی بین ارزیابی اجتماعی و زیست محیطی قائل نباشند. در بعضی مواقع ارزیابی اجتماعی جزیی از مطالعات زیست محیطی و در مواردی بصورت مستقل مطرح می شود. باید توجه داشت تفاوت اساسی بین ارزیابی اثرات اجتماعی و ارزیابی اثرات زیست محیطی آنست که ارزیابی اثرات اجتماعی نباید صرفا به عنوان یک روش علمی تلقی شود، در اینجا ارزش های انسانی و اجتماعی در فرآیند مطالعه و اعمال روش-های حرفه ای مانند صداقت و مسئولیت پذیری در محاسبات، جنبه های زیبا شناسی و ارزشی، عدالت و برابری و دفاع از حقوق انسان ها مورد توجه خاص است.
در کشورهای در حال توسعه ارزیابی اثرات اجتماعی بطور معمول به صورت خاص و با اهدافی مانند کاهش فقر و یا بهبود و توسعه موقعیت زنان مورد توجه قرار گرفته است.
در اکثر کشورهای توسعه یافته ارزیابی اقتصادی و سپس ارزیابی زیست محیطی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و ارزیابی اجتماعی عملا صورت نمی پذیرد. تا جایی که برخی حوادث اهمیت مطالعات اجتماعی را بخوبی نشان داد. بطور مثال زمانی که در سال 1990 خط لوله آلاسکا که مطالعات ارزیابی زیست محیطی و اجتماعی را نیز پشت سر گذاشته بود دچار سوراخ شد و تحت تاثیر آن فاجعه بزرگ زیست محیطی و اجتماعی به بار آورد، زندگی بیش از 42 هزار کارگر در جوامع محلی آن دچار مشکل گردید و علایمی از بروز یک فاجعه اجتماعی ظاهر شد. در اینجا بود که اولین جرقه های ارزیابی اثرات اجتماعی پروژه ها ظاهر گردید.

*معراج براتی، کارشناس ارشد خطوط ریلی دانشگاه علم و صنعت
merajbarati@yahoo.com
کد مطلب : 10097