تین نیوز: ارائه لایحه برنامه پنجم توسعه به مجلس شورای اسلامی و مطرح شدن ماده 145 این قانون در بخش حمل و نقل به عنوان تنها بند مجموعه حمل و نقل هوایی كشور، اعتراض شركتهای هواپیمایی و نگرانی آنها را به همراه آورده است. چراكه طبق این ماده دولت مجاز است نسبت به برقراری پرواز و جابه جایی كالا و مسافر از طریق شركتهای داخلی و خارجی، متناسب با میزان تقاضای حمل و نقل بین المللی و اعطای مجوز به شركتهای حمل و نقل هوایی خارجی برای پرواز در مسیرهای داخلی اقدام نماید.
دراین میان شركتهای هواپیمایی داخلی كه نمیدانند این طرح كه هنگام تنظیم برنامه پنجم توسعه در سازمان هواپیمایی كشوری مطرح نبود، به یكباره چگونه و از سوی چه كسانی در قانون برنامه گنجانده شده است؛ قدرت رقابت با شركتهای هواپیمایی خارجی را ندارند و از بازار آینده خود ابراز نگرانی میكنند؛ چراكه ایرلاینهای خارجی با وجود ناوگان جوانتر و ارائه خدمات با كیفیتتر و احتمالا با هزینه بلیت كمتر به اعتقاد كارشناسان، فعالیت خواهند كرد كه در این صورت شركتهای هواپیمایی داخلی عملا كنار گذاشته میشوند و درآمد خود را از پروازهای داخلی بر فراز آسمان كشور را هم از دست خواهند داد.
از سوی دیگر آنها تجربه موفقی در رقابت با ایرلاینهای خارجی برای پرواز در مسیرهای بین المللی را نداشته و مسافران پروازهای بین المللی معمولا ایرلاینهای خارجی را ترجیح میدهند.
در این زمینه دبیر انجمن صنفی شركتهای هواپیمایی اعطای مجوز به ایرلاینهای خارجی برای پرواز در مسیرهای داخلی كشور طبق برنامه پنجم توسعه را خلاف اصل 43 قانون اساسی عنوان و ابراز تاسف كرد: با وجود سابقه چندین ساله شركتهای هواپیمایی در كشور این اقدام باعث تحقیر ایرلاینهای داخلی خواهد شد و حیثیت ملی ایران را در صحنه بینالمللی خدشهدارمیكند.
مهدی علیاری با ابراز تاسف از برتری دادن خارجیها بر ایرانیها، گفت: به جای پرداختن به حل ریشهای مشكلات صنعت هوانوردی كشور اتخاذ این تصمیات حذف صورت مساله بوده و جای سوال است كه آیا مسوولان مشكلات انحصار در پروازهای خارجی و كنترل قیمت در پروازهای داخلی و اقتصاد نابهسامان حاكم بر حمل و نقل هوایی كشور را حل كردهاند كه به چنین اقدامات دلسرد كنندهای مبادرت میورزند؟! و آیا این معنی توسعه صنعت هوایی در لایحه برنامه توسعه همه جانبه كشور است؟
درحالیكه عدهای از كارشناسان براین باورند كه با توجه به رعایت منظم ضوابط و استانداردها از سوی ایرلاینهای خارجی، شركتهای داخلی تمایلی به فعالیت آنها در كشور ندارند چون در چنین شرایطی فعالیت نامطلوب ، خدمات بیكیفیت و كاستیهای برخی از شركتهای هواپیمایی داخلی رو میشود و آنها برای رقابتپذیری مجبور به ارتقا كیفیت خدمات و ناوگان خود میشوند لذا این طرح به نفع مسافران و گامی به سوی ارتقا ایرلاینهای داخلی خواهد بود.
اما دستهای دیگر از متخصصان صنعت، این طرح را در شرایط فعلی مناسب نمیدانند و میگویند: بهجای مجوز دادن به خارجیها باید با در اختیار قرار دادن امكانات و تسهیلات بیشتر به ایرلاینهای ایرانی، كیفیت و خدمات حمل و نقل هوایی را ارتقا داد تا رقابتی سالم برقرار شود.
كارشناسان با بیان اینكه این اقدام نیازمند بسترسازهایی است كه هنوز صورت نگرفته، تاكید دارند: در صورت اجرای این طرح حتی الامكان دولت باید عوارض ویژهای را به عنوان حق الامتیاز برای شركتهای خارجی وضع كند.
از سوی دیگر رضا نخجوانی - رییس سازمان هواپیمایی كشوری معتقد است: ضعف اقتصادی ایرلاینهای داخلی قدرت رقابت آنها را كاسته است كه اگر زیرساختهای اقتصادی به درستی فراهم شود و شركتها بر اساس قوانین بازار اداره شوند توان رقابتی با شركتهای خارجی را خواهند داشت.
وی افزود: اما هماكنون به دلیل ضعف بنیه اقتصادی از هواپیماهایی استفاده میكنند كه ممكن است از نگاه مسافران مطلوبیت لازم را نداشته باشد و این امر باعث جذب مسافران به شركتهای خارجی میگردد كه در این زمینه سازمان سعی میكند در اعطای مجوزها به شركتهای خارجی منافع ایرلاینهای داخلی را تحت پوشش قرار دهد اما باز هم این امر اصولی نیست و اصول آن فراهم كردن شرایط اقتصادی برای ایرلاینهای داخلی است.
اما حمید بهبهانی - وزیر راه و ترابری درباره ظرفیت ناوگان هوایی كشور، ابراز كرد: در حال حاضر 190 فروند هواپیما در كشور وجود دارد كه 125 فروند آن فعال است و به جایی رسیدیم كه از ضریب اشغال كم هواپیماها احساس نگرانی میكنیم.
جای سوال است كه با وجود كافی بودن ظرفیت و سرمایهگذاریهای انسانی و اقتصادی در این صنعت، آیا پرواز ناوگان خارجی بر فراز آسمان داخلی ایران - كه عملا در هیچ جای دنیا تجربه نشده - لازم است و آیا در پی اعطای مجوز به ایرلاینهای خارجی؛ شركتهای هواپیمایی داخلی به گفته خودشان تحقیر میشوند یا به گفته كارشناسان رسوا؟!