انواع خاموش كننده های پودری: خاموش كننده های پودری در اندازه های مختلف ازچند پوند تا چند صد پوند درانواع مختلف دستی ـ چرخی ـ ارابهای و در سیستم های ثابت طرح و ساخته می شود كه انواع دستی آن را كه از یك تا 14 كیلو گنجایش پودری آنهاست می توان به دو گروه تقسیم كرد:
الف) خاموش كننده های پودر و هوا (آنهائیكه به وسیله هوا یا یكگاز بی اثر مانند ازت فشار آن تأمین می شود و بدنه آن تحت فشار قرار دارد)
ب) پودر و گاز:
آنهائی كه فشارآن از طریق گاز CO2 ذخیره شده در فشنگی كه در اخل یاخارج بدنه قرار دارد تأمین میشود.
خاموش كننده پودر و هوا: این خاموش كننده ها همان ساختمان خاموش كننده آب و هوا را دارد با این تفاوت كه نوع پودری در اندازه های متفاوت ساخته می شود.
2 حجم این خاموش كننده را پودر و 1 دیگر را با هوای خشك یا ازت پر می كنند و فشار داخل بدنه آن حدود 10 آتمسفر می باشد.
3ـ معمولاً برای پر كردن هوا، هوا را بوسیله عبور از فیلترهای رطوبت گیر خشك و به داخل بدنه كمپرس می كنند زیرا در غیر این صورت رطوبت هوا احتمال جذب پودر شده و پودر كلوخه می شود.
4ـ معمولاً نازل یا سرلوله پاشنده این خاموش كننده طرحی متفاوت با نوع آبی دارد.
5ـ در انواع كوچك معمولاً نازل به بدنه متصل یا در روی درپوش طرح و تعبیه شده است و در انواع بزرگتر نازل در انتهای لوله پلاستیكی نصب می شود.
6ـ برای كمپرس كردن هوا یا گاز ازت به داخل بدنه از همان روشی كه برای آب و هوا به كار می رود استفاده میگردد یعنی از طریق سوپاپ نصب شده روی درب
بازكردن لوله لاستیكی و اتصال شیر رابط و یا از طریق نازل و یا از طریق سوپاپ نصب شده روی بدنه كه این نوع معمولاً درخاموش كننده هایی كه فاقد فشار سنج است دیده می شود.
طریقه كاربرد (طرز كار با دستگاه):
الف)آزاد ساختن ضامن ـ فشار روی اهرم و هدایت پودر به محل مورد نظر
ب) در این خاموش كننده به علت تحت فشار بودن احتمال سفت شدن پودر وجود دارد بدین جهت بهتراست بعد از برداشتن خاموش كننده از محل نصب حداقل یك بار آن را سر و ته نمائیم ضمناً بدنه خاموش كننده ها توسط سازندگان بین فشار 22 ـ 25 آتمسفر مورد آزمایش قرار گرفته است و تا این حد مقاومت دارد.
خاموش كننده های پودر و گاز:
دراین نوع خاموش كننده پودری فشار لازم برای خارج شدن پودر از گاز ذخیره داخل فشنگی (سیلندرـ مخزن) تامین می گردد.
انواع خاموش كننده های پودر وگاز:
1ـ خاموش كننده پودر و گاز بالن خارج
2 ـ خاموش كننده پودر و گاز بالن داخل
خاموش كننده پودر و گاز بالن خارج: فشنگ محتوی گاز كربنیك در این خاموش كننده در خارج از استوانه(بدنه) قرار دارد و مجرای خروجی گاز فشنگی به بدنه خاموش كننده پیچ می شود.
مقدار گاز در فشنگی همانطور كه در استاندارد مربوط به فشنگی ها آمده است درخاموش كننده های متفاوت بستگی به نوع پودر و سایر موارد دارد كه مقدار گاز روی بدنه فشنگی حك شده است.
فشنگی هائیكه درخارج خاموش كننده قرار می گیرد دارای سوپاپ ایمنی در سمت مخالف خروجی گاز میباشد كه در صورت ازدیاد فشار داخل فشنگی به هر علت سوپاپ عمل كرده و گاز فشنگی تخلیه می گردد از محل ورودی گاز به داخل بدنه خاموش كننده (از طرف داخل بدنه) لوله ای كشیده شده كه گاز را به نزدیك انتهای بدنه هدایت می كند وجود لوله در روی گاز باعث می شود كه گاز انتهای بدنه از داخل پودر عبور كرده و درصورت سفت بودن پودر آن را به هم زده و نرم كرده و با عبور از بین پودرها به فضای خالی بالای سطح پودر برسد.
خاموش كنندههای پودری عموماً قابل كنترل بوده و در انواع پودر و گاز این كنترل از طریق سر لوله پودرپاش صورت می گیرد و ضمناً این سر لوله ها طوری طراحی و ساخته شده اند كه از نفوذ آب و رطوبت به داخل بدنه جلوگیری می كند فشنگی گاز در داخل گیره ای كه مخصوص نگهداری آن نصب شده قرار می گیرد و بوسیله پیچ (چپگرد) به بدنه متصل می گردد.
شیر سیلندر فلكه ای می باشد كه با گردش فلكه شیر راه خروجی گاز باز می گردد برای جلوگیری از بازشدن اتفاقی دراین نوع فشنگها به جای ضامن از پلمپ استفاده شده است.
بدنه خاموش كننده های پودر وگاز معمولاً دارای سوپاپ ایمنی می باشد كه عموماً این سوپاپها روی درب پوش نصب می شود سوپاپ فوق از نوع فنری بوده و در صورت ازدیاد فشار داخل بدنه به هر علت فشار اضافی را تخلیه می نماید سوپاپ ایمنی روی 17 آتمسفر تنظیم شده است.
طریق استفاده از خاموش كننده پودر و گاز بالن خارج:
الف) درنزدیكی محل آتش سوزی خاموش كننده را روی زمین قرار داده و لوله لاستیكی را ازگیره خارج كرده و آن را با دستگیره با هم نگه دارید.
وقتی گاز وارد بدنه شود ولوله لاستیكی فوق تحت فشار قرار گیرد در صورت رها بودن با تحت فشار قرارگرفتن حركت می كند و احتمال برخورد آن به سر و صورت وجود دارد.
ب) بدون آنكه بدن یا سر و صورت خود را در مسیر سوپاپ ایمنی خاموش كننده قرار دهید شیرگاز را با چرخانیدن فلكه باز كنید.
ج) سر لوله را با یك دست و خاموش كننده را با دست دیگر گرفته و با فشار بر روی اهرم سر لوله پودرپاش پودر را بر روی آتش بپاشید.
خاموش كننده های پودر وگاز فشنگ داخل: در این نوع خاموش كننده فشنگ گاز CO2 در داخل بدنه و زیر درپوش قرار می گیرد كه هنگام عمل با زدن ضربه (مانند آب وگاز) با فشار بر روی اهرم راه خروج گاز از داخل فشنگ باز و گاز وارد بدنه می شود و سپس پودر از طریق لوله خروجی كه درداخل بدنه می باشد به شیلنگ هوا هدایت شده و توسط سر لوله پودر پاش كه قابل كنترل است پودر بر روی آتش پاشیده می شود این نوع خاموش كننده به طور كلی هردو سال یكبار تحت آزمایش هیدرواستاتیك قرار می گیرد و تاریخ انجام آن روی خاموش كننده حك میگردد.
طریقه بازدید این خاموش كننده ها:
1ـ درب خاموش كننده را باز و فشنگی گاز آن را جدا كنید.
2- مطمئن شوید كه پودر آن كلوخه نشده و به هم نچسبیده است در صورت كلوخه بودن پودر آن را كوبیده و الك كنید و دوباره مورد استفاده قرار دهید.
3ـ مطمئن شوید راه خروجی باز و بستهای لوله لاستیكی و سر لوله سالم و در جای خود محكم است.
4ـ فشنگی گاز را وزن كرده و اگر بیش از 10% از وزن گازمایع داخل آن كم شده بود آن را شارژ نمائید.
5ـ تمام قطعات را كاملاً كنترل كنید تا نقصی نداشته باشد.
6ـ درب خاموش كننده را ضامن كرده فشنگی را درجان آن محكم نمائید و در پوش خاموش كننده را ببنیدید و تاریخ بازدید و سایرمشخصات را روی كارت یادداشت نمائید.
خاموش كننده های پودری معمولاً با توجه به نوع پودر مورد مصرف برای اطفاء بیش از یك نوع حریق مورد استفاده قرار می گیرد مورد مصرف دستگاهها توسط كارخانه سازنده مشخص و بر روی بدنه نوشته یا بوسیله حروف نشان داده می شود.
آزمون قدرت خاموش كننده های پودری:
خاموش كننده باید بتوانند آتشی را كه از ریختن بنزین روی سطح آب در داخل تشتك مربعی با ویژگیهای زیر در هوای آرم شعله ور است خاموش نمائیم.
مقدار سطح شعله ور شده برای هر كیلوگرم پودر در دستگاه یك دوم متر مربع است.
و مقدار بنزین برای هر متر مربع سطح تشتك 12 لیتر است.
لبههای تشتك باید قائم بوده و فاصله سطح بنزین تا لبه تشتك 7 سانتیمتر باشد 30 ثانیه بعد از شعلهور شدن آتش باید اقدام به خاموش كردن آن گردد.
توجه:
درخاموش كننده های با ظرفیت بیش از 14 كیلویی بجای گاز co2 از گاز ازت استفاده می شود مخصوصاً (درظرفیت 250 كیلویی كه در روی خود روهای آتش نشانی نصب می شود) علت آن این است كه ممكن است بر اثر عبور گاز co2 در لوله ها ایجاد یخ زدگی نماید و مجاری مسدود گردد.
خاموش كنند های گاز كربنیك:
از سالهای قبل دی اكسید كربن(co2 ) به عنوان یك گاز آتش نشانی در دستگاههای ثابت اتوماتیك خاموش كننده های دستی و چرخدار مورد استفاده قرار گرفت ومصرف فراوانی دارد.
خصوصیات گازكربنیك:
1ـ (co2) گازی است غیرقابل احتراق، بی بو، خنثی ، غیرسمی، فاسد نساز و عایق در برابر الكتریسیته می باشد.
2ـ وزن آن سنگین تر از هوا است (وزن مخصوص آن 529/1) لذا در صورت پرتاب بر روی حریق اكسیژن خارج و خود جانشین می شود.
3ـ به آسانی بوسیله فشار و سرما تبدیل به مایع شده و انبار كردن آن به صورت گازمایع و جامد صورت می گیرد.
4ـ در ظروف بسته و زیرفشاری برابر psi 750 (50آتمسفر) بین درجه حرارتی 9/69 تا 8/87 درجه فارنهایت بصورت مایع و از 8/87 تا بالاتر حالت میعان را از دست داده به حالت گاز درمی آید این درجه حرارت را برای co2 (درجه حرارت بحرانی) می نامند زیرا از این درجه بالاتر فشار هر قدر هم زیاد باشد باز تغییر حالت نداده و به همان صورت گاز باقی می ماند.
5ـ (co2) جامد یا یخ خشك درصد درجه سانتی گراد بدست می آید كه در 79 درجه سانتی گراد به سرعت از حالت جامدی بدون اینكه به حالت مایع درآید بصورت بخار گاز درمی آید.
6ـ یك كیلو co2 مایع وقتی به صورت گاز در می آید نیم متر مكعب فضا را اشغال می نماید و انبساط حجمی آن 1 به 450 می باشد.
در مكانهای بسته این گاز به حالت تقلیل درصد اكسیژن هوا حالت سمی پیدا كرده و در صورت تمركز موجب بی هوشی و حتی مرگ میگردد بعضی از اشخاص قادرند تا تمركز 9% آن را برای چند دقیقه بدون بی هوشی تحمل نمایند.
خاموش كننده co2 بدنه اصلی آن به شكل استوانه ـ فولادی و بدون درز می باشد كه گاز تحت فشار به شكل مایع در آن نگهداری می شود بدنه باید قادر باشد تا فشار حدود psi 7000 را تحمل نماید.
در صورتیكه فشار داخلی به بیش از psi 2700 (180 آتمسفر) برسد سوپاپ ایمنی عمل كرده و گاز دستگاه را تخلیه می نماید.
فشار خاموش كننده برای خارج راندن مایع ازخود گاز co2 تأمین می شود یعنی دارای فشار درونی است خاموش كننده های co2 قابل كنترل می باشند.
شیرخاموش كننده co2 دو نوع می باشد:
1- نوع شیرفلكه ای
2- نوع اهرمی
شیرخاموش كننده های co2 بیشتردر اماكن بسته مانند اطاق كامپیوتر یا ادوات ظریف الكتریكی یا الكترونیكی كتابخانه ها ، موزه ها و آشپزخانه ها و آتش سوزیهای برق می توان استفاده نمود.
طریقه استفاده از خاموش كننده co2
انواع دستی آن به همان صورت خاموش كننده های دیگر حمل می شود.
با توجه به فشار زیاد دستگاه و به علت طرح خاص سر لوله حداكثر فاصله پرتاب این خاموش كننده بین 4-2 متر است بنابراین برای استفاده باید بیشتر به حریق نزدیك شد.
در فاصله دورتر ازحریق ضامن را آزاد و سر لوله را در دست گرفته و با قرار گرفتن در موقعیت مناسب با فشار روی اهرم یا بازكردن شیر ـ گاز را با حركت سر لوله قیفی به محل دلخواه هدایت می كنیم (بهتر است co2 را به طرف سطح مواد درحال اشتعال هدایت نمود)
در صورتی كه از پر كردن دستگاه اطمینان دارید ولی گاز خارج نمی شود احتمالاً ممكن است راه خروج آن به علت یخ زدن گاز مسدود شده باشد برای چند لحظه شیر را ببندید و مجدداً باز كنید.
این خاموش كننده چون قابل كنترل است در صورتیكه بیش از 10% آن مصرف نشود می توان از آن برای حریقهای دیگر استفاده كرد.
خروج گاز از سر لوله در این نوع خاموش كننده با صدای شدیدی صورت می گیرد و ممكن است برای كسانیكه برای اولین بار با آن كار می كنند ایجاد دست پاچگی نماید.
آخرين بروز رسانی در ۱۳۸۹/۰۶/۱۸ ساعت ۰۷:۱۶:۵۰
