تین نیوز: سرعت گیر و سرعت كاه از ابزار کنترل سرعت در نقاط مختلف جهان است. غیر استاندارد و در نظر نگرفتن استانداردهای جهانی در مورد مکان و نحوه مناسب باعث کم اثر بودن این ابزار در کنترل سرعت وسایل نقلیه می شود. در این مقاله به بررسی تاریخچه، تفاوت ها و شباهت های این دو ابزار، وسعت استفاده، مزایا و معایب و نیز قواعد و استانداردهایی که باید برای نصب سرعت کاه ها در نظر گرفته شود پرداخته می شود. همچنین راه حلهایی برای رفع مشکلات این ابزار کنترل سرعت در کشور ارائه می دهد:
گزارشات متعددی در مورد اولین سرعت گیر وجود دارد که قدیمی ترین آن در تاریخ 7 ژوئن سال 1906 منتشر شده است. طبق این گزارش اولین سرعت گیر دنیا در چات هام واقع در نیوجرسی نصب شده است. این سرعت گیر در نزدیکی محل عبور عابرین پیاده نصب شد و در حدود 5 اینچ (12 تا 13 سانتیمتر) ارتفاع داشت. البته در آن زمان میانگین حداکثر سرعت اتومبیل ها (50kmph) بود. طبق گزارش انجمن مهندسین حمل ونقل(ITE)، اولین سرعت گیر در اروپا در سال 1970 و در شهر دلفت هلند ساخته شد.
تعاریف، تفاوت ها و شباهت ها: در واقع تفاوت های اساسی و برخی تشابهات میان سرعت گیر و سرعت كاه وجود دارد که ارائه تعریف برای هر یک از این دو وسیــله به آشكار شدن این تفـــاوت ها و تشابه ها كمک می کند.
ویژگی سرعت گیرسرعت گیر ابزاری برای کنترل سرعت وسایل نقلیه است. طبق استانداردهای موجود ارتفاع بلند ترین نقطه یک سرعت گیر باید 3 تا 4 اینچ(7تا 10cm)، حداکثر طول آن 1 فوت(30cm) و عرض آن به اندازه عرض محل نصب باشد.
استفاده از Bump در اماکنی توصیه می شود که حداکثر سرعت وسایل نقلیه از 5 تا 10 مایل(15km) تجاوز نمی کند. پارکینگ ها یا مراکز خرید به عنوان بهترین اماکن برای نصب این وسیله می باشد. نصب این وسیله در اماکن و معابری که محل رفت و آمد عمومی هستند مناسب نیست و معمولا باعث ایجاد مشکل برای وسایل نقلیه می شود.
نمونه عکسی از Speed Bump:
ویژگی سرعت کاهاز این ابزار با نام سرعت گیر ملایم(Gentle Bump) نیز یاد می کنند. ارتفاع سرعت کاه به 3تا 4 اینچ(7تا 10cm) می رسد، عرض آن به اندازه عرض خیابان محل نصب است و طولی ما بین 12تا 14 فوت(3.5 تا 4.2 متر) دارد. طول سرعت کاه ممکن است به 22 فوت(6.7 متر) نیز برسد، در چنین مواقعی به آن Speed Table نیز می گویند.
امروزه استفاده از سرعت کاه(نه سرعت گیر) در مناطق و معابر مسکونی و همچنین مناطقی که مسیر اصلی اتوبوس، آمبولانس و اتومبیل های اورژانسی دیگر نیستند متداول است که سرعت عبور از آنها نباید از 10 تا 20 مایل(15تا 30km) تجاوز کند. بر خلاف سرعت گیر، سرعت كاه معمولا به صورت سری چند تایی با فاصله معین در طول یک مسیر نصب می شوند تا سرعت وسایل نقلیه قبل و بعد از هر سرعت كاه کنترل گردد.
وسعت کاربری در مورد کاربرد این ابزار در ابتدا باید به این نکته اشاره کرد که نصب سرعت گیر در کلیه معابر به غیر از پارکینگ ها مخالف قانون است ولی سرعت کاه می تواند با رعایت شرایط و ضوابطی خاص نصب شود.
سرعت کاه در برخی شهرها مورد استفاده قرار می گیرد و در بعضی شهرهای دیگر نیز یا استفاده نمی شود (از دید شهرداری منع قانونی دارد) یا نصب آنها مستلزم رعایت قوانین و شرایطی است که محل نصب و خود سرعت کاه باید حائز این شرایط باشد.
این ابزار در برخی شهرهای آمریکا و انگلیس برای کنترل سرعت مورد استفاده قرار می گیرد اما مساله قابل توجه میزان استفاده از آنها در سطح شهر هاست. تحقیقات نشان می دهد سرعت کاه در مناطقی خاص مثل خیابان هایی که در آنها یک یا چند مدرسه وجود دارد، یا مناطق مسکونی که میزان جمعیت و میزان عبور و مرور وسایل نقلیه در حدی است که نیاز به وجود سرعت کاه را ایجاد می کند نصب می گردند. با مطالعه و بررسی موارد مربوط به شرایط محل نصب می توان به این نتیجه رسید که حتی در شهرهایی که منع قانونی برای نصب سرعت کاه ندارند، فقط محل ها و مناطق مخصوصی که طبیعتا تعدادشان هم زیاد نیست به این ابزار مجهز می شوند. سرعت کاه به صورت و حجمی که ما در کشور خود شاهد آن هستیم معمول و پر استفاده نیست.
به طور کلی می توان گفت مهمترین عیب وارده به سرعت کاه توسط اکثر مخالفین تاثیر مثبت این ابزار در کند کردن سرویس دهی ارگان های سرویس رسان مثل آتش نشانی یا آمبولانس است، به شکلی که موارد متعددی از فوت در اثر دیر رسیدن آتش نشانی و یا آمبولانس به دلیل وجود موانع فیزیکی کنترل سرعت مثل سرعت کاه گزارش شده است.
موافقین سرعت کاه بر این عقیده اند که استفاده از این وسیله اثری مثبت دارد و در حل مشکل سرعت زیاد رانندگان که در برخی مواقع باعث آسیب رسیدن به شهروندان میشود موثر است.
در کانادا استفاده از این ابزار متداول است. طبق گزارش شهرداری کینگستون برخی شهرهای کانادا که سرعت کاه با موفقیت در آنها نصب شده اند عبارتند از: تورنتو، اوتاوا، پیکرینگ، برنتفورد، شربروک، هالیفکس، فردریکتون، ونکوور، ویکتوریا، ادمونتون و وینپگپ.
مزایای سرعت كاه- تخقیقات نشان داده این روش یکی از آسان ترین راه ها برای کنترل سرعت وسایل نقلیه است.
- نصب سرعت کاه در مناطق مسکونی امنیتی نسبی برای ساکنین و به خصوص کودکان فراهم می کند.
- نصب آنها آسان و تقریبا ارزان است.
- طبق تحقیقات استفاده از سرعت کاه حجم ترافیک را به میزان 18 درصد و حجم تصادفات را به میزان 13 درصد کاهش می دهد.
- از مکان نصب سرعت کاه می توان به عنوان محلی مناسب و راحت برای عبور عابرین پیاده استفاده کرد.
- این ابزار در صورتی که طبق ضوابط ساخته شوند، باعث کاهش حجم ترافیک در معابر محلی و انتقال بخشی ازحجم آنها به معابر رده بالاتر یعنی معابر جمع و پخش کننده و شریانی می شوند.
معایب سرعت كاه- سرعت کاه ها بدلیل مجبور کردن رانندگان به ترمزهای ناگهانی و امکان برخورد اتومبیل پشتی، در برخی مواقع معابر را برای اتومبیل ها بیشتر خطرناک می کند تا امن.
- باعث ایجاد خسارت در وسایل نقلیه می شود.
- باعث تاخیر در سرویس دهی وسایل نقلیه اورژانسی مثل آمبولانس، آتش نشانی یا پلیس میشود. طبق تحقیقات این تاخیر 3 تا 5 ثانیه برای آتش نشانی و حدود 10 ثانیه برای آمبولانس به ازای هر سرعت کاه می باشد. این مورد مهمترین عیب این ابزار دانسته می شود.
- اگر سرعت کاه به صورت سری نصب نشود رانندگانی که تمایل به راندن با سرعت بالا دارند پس از عبور از آن دوباره سرعت خود را افزایش می دهند.
- خطر جدی برای راکبین موتورسیکلت و دوچرخه به حساب می آید.
-از آنجایی که رانندگان تمایلی به عبور از سرعت کاه ندارند، بنابر این ممکن است حجم ترافیک به خیابان های مسکونی مجاور که فاقد این ابزار هستند منتقل شود.
- کم کردن سرعت وسیله نقلیه و شتابگیری مجدد آن علاوه بر بالا بردن مصرف سوخت، آلودگی صوتی نیز ایجاد می کند.
- از دیگر معایب این ابزار افزایش میزان "ذرات آزبست" ناشی از ترمزهای وسایل نقلیه در محدوده پیرامون محل نصب آنها می باشد.
-این ابزار نمی تواند در کم کردن سرعت SUV ها اثر زیادی داشته باشد.
- نصب سرعت کاه بخش جدیدی را به وظایف شهرداری اضافه میکند که نگهداری و تعمیر این ابزار(به خصوص در مواقع بارش برف) است.
ضوابط نصب سرعت گیر و سرعت كاهقبل از هر چیز ذکر این نکته ضروری است که اصولا نصب سرعت گیر و سرعت کاه به عنوان بخشی از طرح های موسوم به "آرام سازی ترافیک"(Traffic Calming) استفاده می شود که در کشور های توسعه یافته از این روش فقط در معابر محلی و یا در مقابل مدارس و مراکز آموزشی یا مراکز خاص مشابه استفاده می شود.
در هنگام نصب این ابزار موارد و قوانینی باید در نظر گرفته شود. بسیاری از این موارد در شهرهای پیشرفته دنیا به شرایط قانونی تبدیل شده که نصب سرعت کاه مستلزم احراز این شرایط است:
- فقط خیابان ها و مناطق مسکونی محلی مناسب برای نصب این ابزار هستند.
-سرعت کاه تنها زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که ناکارآمدی و عملی نبودن ابزار دیگر کنترل سرعت(مثل تابلوها و علائم) مسجل شده باشد.
- نصب این ابزار تنها در خیابان های مسکونی که روزانه کمتر از 2500 و بیشتر از 1000 وسیله نقلیه از آنها عبور می کنند مجاز است.
- نصب سرعت کاه در خیابان هایی که دارای یک Lane در هر جهت حرکت هستند و تابلوی محدودیت سرعت 25mph(40km) دارند ممکن است. البته نوع تخت سرعت کاه که دارای طول بیشتر است میتواند در خیابان هایی با حداکثر سرعت مجاز 32mph.(50km) نیز نصب شود.
- سرعت گیر و سرعت کاه نباید در معابر دارای شیب بیش از 8 درصد نصب شود.
- سرعت کاه در خیابانی که به عنوان مسیر عبور کامیون/ کامیونت یا مسیر حمل ونقل عمومی شناخته میشود نصب نمی گردد.
-نصب سرعت کاه در خیابان هایی که مسیر اولیه و اصلی رفت وآمد وسایل نقلیه اورژانسی هستند و بنابر تشخیص متخصصین باعث تاخیر غیر قابل قبول در سرویس دهی این وسایل میشوند ممنوع است.
-نصب سرعت کاه در خیابان هایی که محل استقرار نیروهای پلیس، امداد، آتش نشانی و موارد اورژانسی دیگر هستند ممنوع است.
- به دلیل تامین امنیت، این ابزار در خیابان هایی که طبق تایید متخصصین از طول و عرض مناسب و دید کافی از فاصله دور برخوردار نباشد و همچنین دارای پیچ و خم زیاد و شیب نامناسب باشند نصب نمی شود.
- سرعت کاه ها برای نصب نیاز به موافقت کتبی 100 درصد صاحبین املاک(1 رای به ازای هر مالک) و 67 درصد ساکنین(1رای به ازای هر واحد مسکونی) خیابان محل نصب دارند.
- علائم هشدار دهنده که به راننده وجود سرعت کاه و همچنین سرعت عبور از آنها را اعلام کند باید در فاصله مناسب قبل از شروع یک سری سرعت کاه نصب شوند.
- سرعت کاه نباید در خیابان های بن بست با طول کمتر از 800فوت (25متر) نصب شود.
- طول خیابان محل نصب باید حداقل 1.4مایل(2.25 کیلومتر) باشد.
استانداردهای ساختبرای ساخت سرعت کاه استانداردهایی تعیین و ندوین شده تا کارایی این ابزار را به حداکثر و مشکلات حاصل از آن را به به حداقل برساند:
- طبق استاندارد حداکثر ارتفاع هر سرعت کاه 3تا 4اینج(7تا 10سانتیمتر) و حاکثر طول آن12تا 14 فوت(3.5تا 4.2 متر) است.
- سرعت کاه باید به صورت یک سری چند تایی با فاصله معین در طول یک مسیر نصب شود. فاصله بین هر سرعت كاه بسته به طول خیابان محل نصب می تواند بین 200 تا 600 فوت(6تا 18 متر) باشد.
- در ساخت آنها باید از آسفالت، سیمان یا مواد پلاستیکی استفاده شود. استفاده از پلاستیک به دلایل زیر متداول تر است:
1ـ قبل از نهایی شدن محل نصب، نوع پلاستیکی را میتوان براحتی جا بجا کرد تا بهترین محل برای نصب پیدا شود.
2ـ بر خلاف آسفالت و سیمان کمتر به تعویض و تعمیر نیاز پیدا میکند، در نتیجه کم هزینه تر است.
3ـ در فصل بارش برف که سرعت کاه ها یکی از مشکلات برای عبور برفروب هستند، پروسه نصب آسان نوع پلاستیکی این امکان را فراهم می آورد که برداشته شوند و بعدا دوباره سر جای خود قرار بگیرند.
- بر روی هر سرعت کاه باید خطوط مخروطی شکل و با رنگی مشخص کشیده شود تا رویت آنها را از فاصله دور و در شب تسهیل بخشد.
آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۱۱/۲۱ ساعت ۲۳:۵۷:۲۹
