تین نیوز: هفته نامه عصر ارتباط شماره 19 دی 1388 مصاحبه ای با آقای واعظی معاون فنی سازمان نقشه برداری در خصوص سیستم های اطلاعات جغرافیایی در کشور انجام داده که در زیر می خوانیم:
مهمترین موضوع گفتگوی ما با هادی واعظی در واقع پاسخ به یک سوال قدیمی بود؛ این که چه کسی در حال حاضر متولی افسانه ای GIS است. البته برگزاری ششمین همایش ملی سامانه های اطلاعات مکانی از سوی سازمان نقشه برداری که هفته پیش برگزار شد، توانست تاکید مستقیمی بر نقش محوری اما خاموش این سازمان در حوزه GIS باشد. واعظی که خود دانش آموخته حوزه نقشه برداری است به کرات از جایگاه سازمان متبوع خود در این حوزه دفاع میکند و دلیل این امر را علاوه بر سابقه طولانی، دیدگاه علمی و عملی سازمان نقشه برداری در اطلاعات مکانی میداند. مقوله شکاف نیروی انسانی در دو حوزه GIS و IT، انتقاد از موازی کاری سازمانهای مختلف در حوزه اطلاعات مکانی و ارایه آخرین دستاوردها مباحثی هستند که مرد خبرساز سازمان نقشه برداری در این مباحثه به آن اشاره میکند. پیشنهاد میکنم با ما همراه باشید.
برای سوال اول فکر میکنم بد نباشد بپرسیم چرا با وجود اینکه سالها از ورود سامانه های اطلاعات مکانی به کشور میگذرد اما هنوز آن بازخورد فرهنگی لازم به وجود نیامده است؟ببینید سامانههای اطلاعات مکانی ابعاد گستردهای دارد وقتی در مورد سامانه صحبت میکنید بلافاصله بحث اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی نرمافزاری و سختافزاری به ذهنمان متبادر میشود. وقتی میآیید این مفهوم را در کنار اطلاعات مکانی قرار میدهید ناخودآگاه تفاوت بسیاری ایجاد میکند. در واقع ما نتوانستیم برای این تفاوت فرهنگسازی کنیم و آن را جا بیندازیم.
فکر نمیکنید چون هنوز متولی مجزایی برای سامانه های اطلاعات مکانی وجود ندارد، این تفاوت به چشم نیامده؟حتی در حال حاضر هم از سیستمهای اطلاعات مکانی صحبت میشود، دوستان فعال حوزه کامپیوتر و نرمافزار تصور میکنند با تسلط تمام بر علوم رایانه میتوانند ادعا کنند که در بحث سیستم اطلاعات مکانی هم کل تواناییها را دارا هستند، در حالیکه وقتی به کلمه مکانی در این مفهوم دقت میکنیم میبینیم که آنها واقعا در این بعد ضعیف هستند. البته برعکس قضیه هم صادق شده؛ یعنی کسانیکه در حوزه اطلاعات مکانی واقعا مسلط هستند هم در خصوص سیستمهای اطلاعاتی مدعیاند اما تجربه آزمایش اغلب این افراد نشان داده که تواناییهای لازم را ندارند.
منظورتان ضعف تخصص آنها در بخش IT است؟بله، دقیقا. مثلا وقتی از آنها میخواهیم که سیستمهای کامپیوتری را در بحث سیستم اطلاعات مکانی نهادینه کنند میبینیم که بعضا در حوزه فاوا ضعیف هستند. در حقیقت تضاد و شکافی که در این میان وجود دارد باعث شده که ما نتوانیم سامانههای اطلاعات مکانی را در کشور جا بیندازیم.
آیا اینکه متولی انحصاری برای سیستم اطلاعات مکانی در کشور وجود ندارد، در این قضیه تاثیرگذار نبوده است؟بله. من بارها در سمینارهای مختلف سیستم اطلاعات مکانی به این موضوع اشاره کردم که وقتی ما هنوز متولیان مدعی مختلفی برای این موضوع داریم، قطعا نمیتوانیم آنطور که باید و شاید فرهنگ بهرهگیری از این سیستمها را ایجاد کنیم. این در حالی است که سازمان نقشهبرداری به عنوان سازمان مادر که متولی اصلی سامانههای اطلاعات مکانی است، حدود 50 سال در این حوزه فعالیت کرده است و هنوز بسیاری از دستگاهها و سازمانها متاسفانه، نقش حاکمیتی و راهبری سازمان نقشهبرداری را نادیده میگیرند و فراتر ازحیطه وظایف خود در این زمینه حرکتهای موازی انجام میدهند. نتیجه آن هم این است که علاوه بر اتلاف وقت، هزینههای کلانی هم در این رابطه شده است.
فکر نمیکنید چون سازمان نقشه برداری نتوانسته در این زمینه اطلاع رسانی و ارتباط مناسبی با دستگاههای ذیربط برقرار کند، این موازی کاری ها شکل گرفتند؟نه. ببینید آنها به نقش راهبری و حاکمیتی سازمان در این زمینه واقفاند اما بسیار دیده شده که در بعضی از مناطق مورد نظر، ما نقشهها و اطلاعات مکانی کافی داریم اما متاسفانه به دلیل نبود اطلاعات کافی در سازمانهای مختلف، آنها میروند و هزینه مضاعفی میکنند و این اطلاعات را از طریق قرارداد با دستگاه دیگری به دست میآورند.
منظورتان از این دستگاهها کسانی است که خود را متولی تهیه نقشه و اطلاعات مکانی در کشور میدانند و در این زمینه با سازمان هماهنگی لازم را ندارند؟صحبتی که ما با دستگاههای مختلف داریم این است که شرح وظایف شما کاملا مشخص است. سازمان نقشهبرداری پیش از انقلاب هم دارای شرح وظایف مشخص بوده و بعد از این هم در شورای انقلاب این شرح وظایفش مورد بحث و بررسی قرار گرفت و فکر میکنم کل وظایف سازمان در کشور جا افتاده است. اینکه ما سازمان نقشهبرداری را زیرمجموعه سازمان برنامه و بودجه سابق میدانیم و...
الان هم که زیر نظر معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی فعالیت میکنید...بله. یعنی با این تفاسیر گردآوری اطلاعات مکانی تنها وظیفه ما نیست. نقش سازمان همواره فراتر از این مسایل بوده و فکر میکنم تا به حال هم به درستی از پس آن برآمده است. یکی از مهمترین وظایفی که سازمان نقشهبرداری در طی این سالها داشته، فراهم کردن زمینه لازم برای تصمیمسازی مدیران کلان کشور است. آنها برای هر منطقهای بخواهند تصمیم بگیرند اگر اشراف کامل بر موقعیت جغرافیایی و عوارض خاص آن نداشته باشند یقینا تصمیمها در زمان مناسب و در بهترین شرایط اتخاذ نخواهد شد و بودجه هم در جای خود مصرف نمیشود.
خودتان فکر میکنید علت اینکه آنها از پذیرفتن نقش محوری سازمان نقشهبرداری در این مسایل سر باز میزنند، چه چیزی میتواند باشد؟ببینید نیازهای سازمانها برای اطلاعات مکانی بسیار گسترده است و همین موضوع در واقع نوعی طمع برای برخی از سازمانها ایجاد کرده که بیایند و در این حوزه فعالیت کنند. البته من قصد ندارم اینجا نام شخص یا سازمانی را بیاورم اما دستگاههایی هستند که کاملا وظایفشان در حیطه اطلاعات مکانی مشخص است و میدانند که در چه حوزهای باید به چه سازمانهایی خدمترسانی کنند ولی خب در آن محل و فعالیت به خصوص که وظیفهشان است درآمدی وجود ندارد. بنابراین میلی برای انجام این کار در آنها وجود ندارد.
به خاطر همین از مرزهای وظایفشان فراتر میروند؟بله و این باعث میشود که همچنان این دوبارهکاریها و صرف بودجههای موازی به قوت خود باقی بماند. واقعیت امر این است که حتی وجود شعار مقام معظم رهبری در خصوص اصلاح الگوهای مصرف در سال جاری همچنان با این تنگنظریها مواجه هستیم و متاسفانه در حیطه سامانههای اطلاعات جغرافیایی و مکانی نتوانستیم به اهداف لازم برسیم.
در حوزه GIS امسال این چندمین باری است که سازمان نقشهبرداری همایش به روزآوری سامانههای اطلاعات مکانی را برگزار می کند؟در این حیطه، این ششمین همایشی است که امسال برگزار میکنیم.
در خود سازمان برگزار میشود؟بله. تلاشمان این است که عمده این همایشها و سمینارهای تخصصی را در خود محل سازمان برگزار کنیم. چون سازمان به واسطه سابقه قدیمیاش، محلی است که عمده دانشجویان و متخصصان نقشهبرداری و علوم این حوزه آن را میشناسند و میدانند که در این حوزه باید به سازمان رجوع کنند.
یعنی تا به حال خارج از سازمان همایشی نداشتید؟چرا داشتیم. ما دو تجربه خارج از سازمان در سه سال قبل داشتیم که در قشم این همایش برگزار شد. در سال بعد هم این همایش را در...
با توجه به موقعیت جغرافیایی قشم آیا مخاطب لازم را توانستید جذب کنید؟تلاشهایی از سوی منطقه آزاد قشم انجام شد که در بخشهای مختلف آمدیم متخصصان را به آنجا منتقل کردیم اما به هر حال از این جنبه که سازمان میتوانست در بعد بزرگتری این همایش را برگزار کند، برگزاری همایش در قشم مزایا و کاستیهای خودش را داشت. علاوه بر این هم ما توانستیم GIS را از حیطه سازمان خارج کنیم و رفتیم در مناطق مختلفی مانند قشم همایش را برگزار کردیم؛ یعنی منطقهای که با توجه به شرایط خاصش احتیاج فراوانی دارد که در زمینه سامانههای اطلاعات مکانی پیشرو باشد و این فناوری به بهبود وضعیت تجارت در منطقه کمک فراوانی خواهد کرد.
برای کیش برنامه ای نداشتید؟چرا؛ چنین پیشنهادی برای منطقه آزاد کیش هم داریم در حال مذاکره هستیم اگر بپذیرند، همایش سال آینده سامانههای اطلاعات مکانی را در کیش برگزار کنیم. تصور میکنم با توجه به پتانسیل علمی و دانشگاهی که در این منطقه وجود دارد همایش با استقبال مناسبی روبهرو شود.
و شهر دومی که در آن همایش را برگزارکردید کجا بود؟سال گذشته در استان قزوین و با پیشنهاد استانداری قزوین و همچنین با کمک مستقیم دانشگاه آزاد قزوین این همایش برگزار شد. این کار با مشارکت آنان انجام و مخاطبان ما بیشتر قشر دانشگاهی بودند. اما اگر باز هم خود سازمان همایش سامانههای اطلاعات مکانی را برگزار میکرد قطعا نتیجه بهتری میگرفت. هدف ما نیست که برگزاری این همایش را به سازمان منحصر کنیم، معتقدیم که همه شهرها باید با فناوری سامانههای اطلاعات مکانی آشنا شوند بنابراین نمیخواهیم آن را در سازمان حبس کنیم.
در همایش سامانههای اطلاعات مکانی امسال چه اتفاق جدیدی افتاد؟تلاش ما امسال این بود که در برگزاری این همایش، بیشتر شاهد مشارکت سازمان با دستگاههای ذیربط باشیم. چون یکی از وظایف مهم ما در سازمان نقشهبرداری، فرهنگسازی برای سامانههای اطلاعات مکانی در حوزههای مختلف است و فکر میکنیم این همایشها در این جهت کمک شایانی میکنند. هم در این همایش GIS و هم در همایش ژئوماتیک سال 89 در اردیبهشت ماه مهمترین هدف ما، شناسایی حوزههای مختلف سامانههای اطلاعات مکانی در کشور است.
چرا پروژه تهیه نقشه های رقومی- پوششی کشور بیشتر از حد پیشبینی شده طول کشید؟حدود بیست سال است که سازمان نقشهبرداری تحت مصوبه مجلس، وظیفه تهیه نقشههای پوششی کشور را بر عهده گرفت. فعالیت با جدیت در طی این سالها دنبال شده و ثمرات آن هم در حوزههای مختلف عمرانی و توسعه توانست کمک زیادی کند. ما تا الان برای حدود 93 درصد از کل کشور نقشههای پوششی- رقومی با مقیاس یک بیست و پنج هزارم را تهیه کردیم. علت این تاخیری که شما میگویید این بود که ما مشکلاتی را در مرزهای کشور داشتیم...
چه مشکلاتی؟ منظورتان انحصار سازمان جغرافیایی برای تهیه نقشه از این مناطق است؟مشکلات مربوط به پرواز در این مناطق که کار ما را با کندی مواجه کرد. در حقیقت بخشی از این مشکلات به این خاطر بود که سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح به دلیل دغدغههایی که دارد آن زمان به ما اجازه پرواز نمیدادند.
مگر الان حل شده؟بله. با تفاهمنامهای این قضیه حل شده. یعنی با کمک اطلاع و هماهنگی که در این زمینه با سازمان جغرافیایی داشتیم، سازمان نقشهبرداری توانست با تکیه بر ناوگان و تجهیزات هوایی پیشرفته خود کار عکسبرداری را انجام دهد اما بعضا به خاطر خطراتی که ممکن بود در مرزها برای هواپیماهای ما به وجود آید نتوانستیم بهصورت کامل از آن مناطق عکسبرداری کنیم.
در نهایت برای مرزها چه اتفاقی افتاد؟آمدیم از تصاویر ماهوارهای که در کل جهان و در حوزه اطلاعات مکانی مرسوم هستند استفاده کردیم بیشتر از تصاویر ماهواره اسپات 5 استفاده کردیم. اخیرا هم از تصاویر IRSP5 در این زمینه استفاده کردیم.
اخیرا یعنی چه زمانی؟حدود یکسالی میشود.
این تصاویر مربوط به چه سالی میشوند؟ما همواره آخرین تصاویر را برای این کارها میگیریم.
پس مساله تحریم در این موضوع برایتان دردسرساز نیست؟به هر حال ما از طریق گیرنده سپهری که در کشور وجود دارد...
منظورتان گیرنده سپهر سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح است؟
بله. این هم طبق همان تفاهمنامهای بود که با سازمان جغرافیایی امضا کردیم و به این ترتیب خلا موجود پر شد. آنها براساس این تفاهمنامه هم تصاویر دریافت شده و هم بعضا عکسهایی که خودشان از آن مناطق برداشت کردند را در اختیار ما قرار دادند.
گفتید حدود 93 درصد از نقشههای رقومی- پوششی کشور را تا به امروز تهیه کردید. آن هفت درصد مربوط به چه قسمتهایی است؟دقیقا این مناطق همان مرزها هستند که با وجود این تفاهم نامه امیدواریم که هرچه زودتر به کمک تصاویر موجود، نقشههای باقی مانده را هم ارایه کنیم.
پس آنها این تصاویر را در اختیار شما قرار دادند؟بله. البته ما یک مقدار مشکلاتی دراین تعامل داشتیم. بعضا این همکاری قوت و ضعفهای خودش را داشت. اما به هر صورت توانستیم این پروژه را با این درصد پیش ببریم.
فکر می کنید چه زمانی نهایی شود؟ما تمام تلاشمان را میکنیم که برای سال آینده اختتامیه پروژه را اعلام کنیم اما همانطور که میدانید اطلاعات مکانی به این صورت نیست که اگر ما یکبار نقشهای را تهیه کنیم کار تمام است.
بله، احتیاج دارد به روز شود؟دقیقا این نقشههای رقومی در هر شاخه نیاز به روزکردنشان دارند. ما از این 93 درصد توانستیم تا 15 درصد را به روز کنیم.
مسلما چون دیجیتالیاند نباید برای به روزکردنشان مشکل داشته باشید؟بله. چون پایگاه اطلاعات از همان اول یا به صورت رقومی بود یا اینکه ما توانستیم تمام آن نقشههای کاغذی قدیمی (آنالوگ) را هم رقومی کنیم، در نهایت به کمک تصاویر ماهوارهای و عکسهای هوایی هم کاملا به روز شدند. در آینده هم قصد داریم در ادامه به روز رسانی این نقشهها حتما از بازوی بخش خصوصی هم کمک بگیریم چون تصور میکنم در حوزه اطلاعات مکانی بخش خصوصی قدرتمندی داریم.
یعنی الان تازه میخواهید از حضور این بخش استفاده کنید؟
خیر. ما مهندسان مشاوری داریم که خیلی در این حوزه موفق فعالیت میکنند. حتی در خارج از کشور هم پروژههای خوبی میگیرند. این باعث افتخار ماست. نه اینکه ما تازه بخواهیم از آنها کمک بگیریم بلکه از زمانیکه بحث بازنگری و تهیه نقشههای با مقیاس 1:25000 شروع شده، توانستیم از همکاری آنها برای گویاسازی و غیره استفاده کنیم.
سازمان تنها در این بحث رویکرد نظارتی داشته است؟سازمان مطمئنا علاوه بر وظایفی که داشته توانسته نقش نظارتی خودش را تقویت کند. البته هنوز هم این نقشهها در سازمان تهیه میشوند اما به مرور زمان و تحت یک برنامه مشخص قصد داریم خط تولید این نقشهها را توسط بخش خصوصی بازمهندسی کنیم و این موضوع جزو اولویتهای ماست تا کار سرعت بیشتری بگیرد.
این نقشه های رقومی آیا قابلیت استفاده در سیستمهای تلفنهمراه را دارا هستند؟یقینا همینطور است. همانطور که میدانید، حتی در سیستمهای همراه که بحث تعیین موقعیت در حمل و نقل را دنبال میکنند، پایه و اساس نقشهها و اطلاعات مکانی هستند. تا به امروز به کمک گیرندههای GPS و نقشههایی که داشتیم، این تعیین موقعیت را انجام دادیم اما بدون شک موقعیت آنلاین زمانی برای ما کاربرد خواهد داشت که آن موقعیت را دقیقا روی نقشه مشاهده کنیم و بعد برای آن در حوزههای مختلف امنیتی و شهری برنامهریزی کنیم و این نقشهها بدون شک تمام قابلیتهای لازم را دارند.
استفاده از این اطلاعات روی تلفن همراه محدودیت ندارد؟بدون شک نیاز داریم که فرمت این نقشهها حتما سازگاری لازم با نرمافزارهای موبایل را داشته باشند البته پایه و اساس نقشههای مورد نظر...
یعنی در حال حاضر همخوانی لازم را با سیستم عاملهای معمول تلفنهمراه را دارند؟بله. اما چون بیشتر برای سیستمهای همراه تعیین موقعیت طراحی شدند به منظور استفاده در تلفنهمراه باید یک طراحی مجدد هم روی آنها صورت بگیرد تا نرمافزار سیستمعاملهای مختلف تلفنهای همراه بتوانند از فرمت این نقشهها پشتیبانی و یا تبدیل کنند. اما پایه و اساسی که تمامی سامانههای استاندارد اطلاعات مکانی نیاز دارند این نقشهها دارا هستند.
با مخابرات در این خصوص قرارداد خاصی نداشتید؟ما با دوستان درحوزه مخابرات بیشتر ارتباط موثری در SDI داشتیم. اما در حوزههای دیگری هم به همکاری با آنها نیاز داریم. مثلا در حوزه سازمان فضایی توانستیم اطلاعات مناسبی ارایه کنیم.
اخیرا گویا فعالیت سازمان فضایی پررنگتر از گذشته شده؟بله. بیشترین تعامل ما با وزارت ارتباطات هم در همین حوزه سازمان فضایی است و بسیار هم از آن استقبال میکنیم.
ارتباط سازمان نقشه برداری با وزارت ارتباطات بیشتر فکر میکنم از کانال کمیته ملی سنجش از دور (RS) باشد یا اینکه پروژه مجزایی دارید؟در شورای عالی فضایی که با ریاست رییس جمهور شروع به کار کرده از کلیه وزارتخانهها و سازمانها مانند معاونت برنامهریزی راهبردی هم نمایندهای حضور دارد، اخیرا کمیته ملی سنجش از دور به عنوان زیرگروه این شورا تشکیل شده که سازمان نقشهبرداری یکی از اعضای فعال این کمیته است. ما توانستیم در بحث استانداردسازی اطلاعات تصاویر ماهوارهای، در آزمایشگاههایی که برای بررسی و تجزیه تحلیل سنجیدهها تعیین کردند، نظرات خوبی را مطرح کنیم. در حقیقت ما از نتایج این سنجیدهها در حوزههای گوناگون کاربردی تعیین استاندارد میکنیم و آنها از این تعامل توانستند به گونهای بهره بگیرند که حداکثر اطلاعات و استفادهها از اطلاعات این تصاویر به عمل آید.
در بحث ایجاد سامانه تعیین موقعیت ملی، سازمان نقشهبرداری این پیشنهاد را به وزارت ارتباطات ارایه داد؟بله. طرح GPS ملی را سازمان ارایه داد تا در واقع نیاز ما به سیستمهای تعیین موقعیت آمریکایی یا اروپایی از بین برود.
فکر میکنید اصلا امکانپذیر باشد؟یقینا در آینده امکان پذیر خواهد بود اما مسلما شرایط و نیازهای خود را احتیاج دارد.
این طرح الان در چه فازی قرار دارد؟در حال حاضر کار گروه و یکسری مطالعات تخصصی روی آن انجام گرفته است. ما در واقع آمدیم این پیشنهادها را روی ماهوارههای داخلی که در حال ساخت هستند ارایه دادیم تا به نوعی این سیستمها بهصورت چند منظوره قابل استفاده باشند. ما در ابتدای راه هستیم پس حتما نیازمند کار زیاد و تعامل قویتر در میان دستگاههایی است که در این زمینه فعالیت میکنند. فکر میکنم بد نباشد بدانید در حوزه تعیین موقعیت ماهوارهای ما حدود 113 نقطه ژئودینامیک داخلی داریم که در کل کشور مستقر هستند و به صورت دایمی و آنلاین تعیین موقعیت میکنند. توسط سنسورهای هواشناسی ما کاملا اطلاعات منطقه را دریافت میکنیم. این نقاط استفادههای بسیار خوبی در زمین شناسی و غیره حاصل کردند.
چه مدتی است که این نقاط در حال فعالیت هستند؟حدود 10 سال میشود که ما در حوزه شبکههای ژئودینامیک مطالعاتمان را شروع کردیم در این حوزه بسیار به وزارت ارتباطات احتیاج داریم که بتواند شبکه دسترسی ما به این 113 نقطه را فراهم کند. حتی ما برنامه داریم که تعداد این ایستگاهها را هم بیشتر کنیم. این موضوع هر روز با توجه به موقعیت زلزلهخیز کشور ما اهمیت بیشتری پیدا میکند که بتوانیم شبکه دسترسی را کامل کنیم و تعداد ایستگاهها را به یک هزار نقطه برسانیم.
وزارت ارتباطات در این زمینه چه نقشی میتواند داشته باشد؟آنها شبکه دسترسی ما را فراهم میکنند. ما اگر بخواهیم به شایستگی از نقاط ژئودینامیک استفاده کنیم نیاز داریم به صورت آنلاین و واقعی با نقاط ارتباط داشته باشیم. مثلا وقتی نقطه ثبت اطلاعات میکند ما باید بتوانیم از مرکز و از طریق یک شبکه قوی این اطلاعات را همان زمان دریافت کنیم تا پس از آن محاسبات و تجزیه تحلیلهای لازم صورت بگیرد. این شبکه دسترسی را مخابرات باید در اختیار ما قرار دهد.
با مخابرات و وزارت ارتباطات مذاکره لازم را انجام دادید؟بله. ما جلساتی را داشتیم اما خب...
و با وزیر جدید؟با ایشان نه هنوز، اما با اعضای قبلی جلساتی را داشتیم که متاسفانه در این زمینه کم لطفی کردند. تا حدی هم جلو رفتیم و پیشنهاد دادیم که از اینترنت هم استفاده کنیم اما تا به امروز نتیجه
لازم را نگرفتیم.
این قضیه سیستم GPRS که سازمان نقشه برداری اخیرا روی تلفنهای همراه ایجاد کرده، از چه قرار بوده؟این هم جزو طرحهایی بود که سازمان خود با تکیه بر آخرین فناوری و بحثهای کارشناسی انجام دهد. اما وقتی که در تعامل با دستگاهها و وزارتخانههای دیگر قرار میگیریم با یک خلا عظیم مواجه میشویم. ما در این بحث GPRS نیاز به مشارکت و حمایت مستقیم وزارت ارتباطات داشتیم که...
این طرح را با وزارت ارتباطات اجرا کردید؟بله. تا حد زیادی از امکانات آنها استفاده کردیم.
چه فرقی با سیستم جی پی آر اس همراه اول و یا ایرانسل دارد؟این جی پی آر اس که سازمان متولی آن شده از حیث ارایه اطلاعات به روز مکانی با سیستمهایی که همراه اول و ایرانسل ارایه میدهند متفاوت است. مثلا در سیستم GPRS همراه اول آنها یک نقشهای را مبنا قرار میدهند و تا مدتها از همان استفاده میکنند اما سازمان با توجه به مسوولیت ذاتی خود در این زمینه آخرین تغییرات در لایههای مختلف این نقشهها را اعمال میکند و کاربران میتوانند به صورت مستقیم این تغییرات را ببینند.
از چه زمانی اجرای این پروژه را شروع کردید؟ما به موازات بحث GIS سعی کردیم وقتی اطلاعات مکانی را در پایگاه ملی توپوگرافی در سازمان نهادینه میکنیم، این طرح را هم شروع کنیم و پیش ببریم.
یعنی اوایل تابستان سال جاری؟بله فکر میکنم. اما الان درباره تاریخ دقیق آن حضور ذهن ندارم.
چرا اطلاع رسانی سازمان اینقدر در بازتاب این پروژه ها و کلا ارتباط با رسانه ها ضعیف عمل کرده است؟بله قبول دارم. اما مطمئن باشید در آینده بهتر خواهد شد.
در مورد سیستم تهران موبایل از چه نقشه هایی استفاده کردید؟در بحث شهرها سازمان در طی 10 سال اخیر روی نقشههای با مقیاس یک دوهزارم عمل کرده است تا به حال روی 750 شهر کشور ما عکسبرداری هوایی انجام دادهایم که از این میان در حدود 700 شهر را با مشارکت مستقیم بخش خصوصی، نقشههای یک دوهزارم تهیه کردیم. این مقیاس مختص نقشههای پایهای برای مطالعات شهری مانند همین تهران موبایل است.
برای شهرهای دیگر چنین پروژهای ندارید؟ البته فکر میکنم سیستم همراه برای شهر قشم هم به تازگی ارایه شده است؟بله. این پیشنهاد وجود دارد که از همین نقشهها بتوانند برای نقشههای همراه و تعیین موقعیت کل شهرها استفاده کنند. این نقشهها آمادهاند تنها احتیاج دارند که برای استفاده در سیستم اطلاعات مکانی آماده شوند. این طرحها را قصد داریم از طریق مشارکت با شرکتهای مهندسان مشاور فعال در این حوزه پیش ببریم.
آیا تهران موبایل توانست بازخورد مناسبی را برای سازمان حاصل کند؟ببینید ما مستقیما این بازخورد را دریافت نکردیم چون مستقیما اجرا کننده طرح ما نبودیم.
پس چه کسی بوده؟من دقیقا نمیدانم که کدام بخش خصوصی روی این قضیه کار کرد تنها اطلاعات پایهای پروژه را سازمان تامین کرد.
یعنی توزیع و اجرا را به شرکت های خصوصی فعال در حوزه GIS دادید؟بله.
فکر نمیکنید این شرکتها مانند چند شرکت فعال که شما هم آنها را خوب میشناسید به دلیل غیر حرفهای بودن در بحث پایه جمع آوری اطلاعات، بعضا این طرحها را به قهقرا میبرند؟بله. قبول دارم ببینید...
چرا که آنها در نهایت نقشه های همراهی را به بازار میفرستند که نه تنها دقت و قابلیت لازم را ندارد بلکه اساسا دید کاربر موبایل را نسبت به نقشههای همراه تخریب میکنند فکر نمیکنید این نظارت جزو وظایف سازمان نقشه برداری باشد؟در مورد اینکه ما در خصوص این اطلاعرسانی تا به امروز چقدر موفق بودیم بحثی نمیکنم اما همانطور که در اوایل صحبتم هم گفتم چون سامانههای اطلاعاتی سودهای خوبی در پی دارند، خیلیها روی آن سرمایهگذاری میکنند و با هزینههای کم بهرههای خوبی میبرند.
ولی مطمئنا استانداردهای لازم را ندارند؟بله. دقیقا سازمان با رویکرد نظارتی خود سعی دارد جلوی این موضوع و خیلی از دوباره کاریها را بگیرد. ما توانستیم تا حد زیادی در دستگاههای اجرایی که از سیستمهای نقشه استفاده میکنند این موضوع را بقبولانیم که اگر میخواهند بابت نقشهها، هزینهای پرداخت کنند حتما این موضوع با تاییدیه و ابلاغ مستقیم سازمان همراه باشد اما بعضا میببینیم مراکزی اطلسهایی را چاپ میکنند و یا از تهران یا مناطق دیگر نقشه ترسیم میکنند.
منظورتان چه شرکتها یا مراکزی هستند؟فکر نمیکنم صحیح باشد اینجا اسم آنها آورده شود اما به هر حال این محصولات کم دقت را با قیمت بسیار پایین حتی به صورت دستفروشی هم عرضه میکنند و ادعای به روز آوری هم دارند. در حالیکه به روز شدن نقشهها و اطلاعات واقعا فرآیند زمانبر و هزینهبری است. بنابراین در مورد دستگاههای دولتی این نظارت را داریم اما وقتی از مردم یا کاربر عادی بخواهد پولی دریافت شود نمیتوانیم کاری کنیم.
وزارت فرهنگ و ارشاد در زمینه محتوای دیجیتالی نقشه ها نتوانسته نظارتی داشته باشد؟بله. اخیرا با وزارت فرهنگ و ارشاد در خصوص مجوز چاپ کتابها و اطلسهای نقشهها نامه نگاری داشتیم که بسیار هم استقبال کردند. حتی نمونهای هم پیش آمده که به یکی از شرکتهای تولیدکننده نقشه که به دنبال تهیه مجوز از این وزارتخانه بوده ابلاغ شده که پس از تایید سازمان نقشهبرداری این مجوز صادر میشود. این باز هم میطلبد که با نهادهای مربوطه تعامل بیشتری داشته باشیم و فکر نکنید که ما در این قضیه به دنبال ایجاد یک مونوپل در سازمان هستیم بلکه تنها میخواهیم از استاندارد بودن این نقشهها مطمئن شویم.
چرا یک سامانه اطلاعات مکانی آنلاین برای عموم در پایگاه اینترنتی سازمان ایجاد نمیکنید؟ببینید، پایگاه دادههای مکانی ملی که در سازمان وجود دارد بسیار غنی است. اما سامانههای اطلاعات مکانی علاوه بر بعد استفاده همگانی که در توسعه و آبادانی کشور دارند، وجوه امنیتی هم دارند. در واقع ملاحظات امنیتی که تولیدکنندگان این اطلاعات دارند باعث میشود که عموما دستشان برای عرضه همگانی این اطلاعات بسته شود. به هر حال این دغدغهها کاملا به جاست اما با کارشناسان سازمان برنامهریزیهایی کردیم که بتوانیم این اطلاعات مکانی ملی را در اختیار عموم قرار دهیم. تلاش کردیم از طریق اداره امور مشتریان سازمان و با رعایت موارد امنیتی، بتوانیم امکان این دسترسی عمومی را با رهگیری کاربری افرادی که به سیستم متصل میشوند فراهم کنیم.
در سفر اخیری که به تایلند و شرکت در کمیته راهبری تهیه نقشه جهانی داشتید چه نتایجی حاصل شد؟همانطور که میدانید در این کمیته با نام ISCGM که سازمان نقشهبرداری هم به نیابت از ایران عضو است. ما با شرکت در اجلاس اخیر این کمیته، برای استانداردسازی تهیه نقشههای جهانی قدمهای خوبی برداشتیم. به طوریکه قرار است به صورت دو طرفه در این زمینه همکاریهای لازم را داشته باشیم تا در واقع وضعیت نقشههای ما از منظر جهانی مشاهده شود. امسال هم این اجلاس با جلسه کمیته دایمی زیرساخت اطلاعات مکانی آسیا و اقیانوسیه (PCGIP) هم زمان بود.
گویا ایران در آن کمیته عضو هیات رییسه شده است؟بله. ما تا سال 2006 عضو هیات رییسه کمیته دایمی بودیم که به علت عدم تعامل خوب و سازنده متاسفانه از آن هیات رییسه خارج شدیم، یعنی تنها دیگر عضو کمیته بودیم. در سفر اخیر، پس از ارایه گزارشها از کارگروههای مختلف، بعد از سه سال کمیته برای انتخاب اعضای هیات رییسه جدید، امسال با یک حضور موثر در بحثها با استقبال خوبی برای عضویت در هیات رییسه روبهرو شدیم و در کنار 12 کشور دیگر برای این سمت انتخاب شدیم. ما حتی پیشنهاداتی برای دبیری در این کمیته داشتیم که ترجیح دادیم پس از سه سال عدم فعالیت، فعلا این نقش را نپذیریم. علاوه بر این موفق شدیم ریاست کارگروه مدیریت اطلاعات مکانی و سرویسهای آن را در این کمیته بر عهده بگیریم که با همراهی کشور مالزی و سنگاپور این کار گروه را اداره خواهیم کرد.
آخرين بروز رسانی در ۱۳۹۰/۱۱/۲۳ ساعت ۱۱:۵۱:۳۱
