| کد خبر: 1599 |

تین نیوز |  واگن اسبی همچون متروی فعلی برای مردم آن زمان لذت بخش بود. ناصرالدین شاه در آخرین سفرش به فرنگ سوغات دیگری برای ایرانیان و خصوصا طهرانیان به ارمغان آورد. دیدن ترافیك شهری فرنگیان و استفاده آنان از واگن‌هایی در داخل شهر كه به جای ماشین بخار از اسب برای كشیدن آن استفاده می‌شد، فكر استفاده از آن را در طهران به مخیله ناصرالدین شاه انداخت.
 
عصر هم عصر قراردادهای جور واجور بود. فی‌الفور پس از بازگشت از فرنگ قرارداد تاسیس واگن اسبی طهران با یك شركت بلژیكی بسته شد و آن شركت نیز در اندك زمانی با انتقال ریل‌ها و واگن‌های آن به طهران، پدیده مدرنی را به مردم عرضه كرد و پس از ماشین دودی شاه عبدالعظیم دومین پدیده ترافیكی مدرن نیز به ایران راه یافت که هر چند تفننی بود، ولی به درد مردم می‌خورد. این واگن‌ها روی ریل‌هایی به عرض كمتر از یك متر كه بر سطح زمین نصب شده بود با دو تا چهار اسب (بسته به شیب خیابان‌ها) كشیده می‌شد و تقریبا اكثر خیابان‌های مهم طهران را در می‌نوردید.
هر واگن سه كوپه مجزا داشت. كوپه اصلی با جدار و حفاظ مخصوص به خانم‌ها تعلق داشت و دو كوپه طرفین كه بدون جدار، ولی مسقف بود اختصاص به آقایان داشت.
 مر كز كمپانی ابتدا در خیابان باغ‌وحش و سپس اكباتان بود. در آنجا ایستگاهی جهت واگن‌ها و طویله اسبان دایر كرده بودند و هر روز واگن‌ها را از ایستگاه خارج كرده به میدان توپخانه می‌آوردند و پس از سوار كردن مسافر هر واگن به سمت ایستگاه و خط اصلی خود می‌رفت.
 خدمه این وسیله سه نفر بودند؛ یك واگنچی، یك بلیت فروش و یك آژان كه واگن را از شر مزاحمین به نوامیس و اراذل و اوباش حفظ می‌كرد!
واگن به حدی آهسته می‌رفت كه در حال حركت نیز می‌توانست مسافران را سوار یا پیاده كند. در واقع می‌توان گفت واگن هیچ گاه از حركت بازنمی‌ایستاد و ایستگاهی نداشت!
در زمستان‌ها كه زمین به علت گل بودن معابر یخ می‌زد، گاه واگن از خط خارج می‌شد كه با كمك مسافران مجددا بر روی ریل منتقل می‌شد و به راه خود ادامه می‌داد!
 در برخی معابر این ریل‌ها به دو شعبه تقسیم می‌شد كه رفت و آمد واگن‌هایی كه از روبه‌رو می‌آمدند، تسهیل گردد. جالب این است كه در ابتدای حركت واگن اسبی در طهران به علت بی‌توجهی مردم اسب سواری جلو آن حركت می‌كرد و با شیپور بی خبران را خبر دار می‌نمود!
واگن اسبی پنج خط داشت:
خط اول: خط بازار تا آخر خیابان لاله‌زار
خط دوم: خط خیابان شاه عبدالعظیم كه از بازار شروع می‌شد و تا ایستگاه ماشین دودی (پارك كوثر فعلی) می‌رسید.
خط سوم: خط باغشاه از بازار تا دروازه باغشاه
خط چهارم: خط دروازه قزوین، از میدان توپخانه تا دروازه قزوین
خط پنجم: از میدان اعدام تا ماشین دودی
نزدیك به پنجاه سال این وسیله نقلیه بدون تغییر و تعمیر و بازسازی با همان امكانات اولیه‌اش مردم را جابه‌جا می‌كرد. ولی انگار عمر این وسیله با عمر قاجاریه پیوند خورده بود، زیرا اندكی پس از عزل قاجاریه این واگن‌ها نیز از دور خارج شد. هر مدتی خطی از خطوط آن برچیده می‌شد. سریع‌ترین خطی كه برچیده شد، خط باغشاه بود. این خط از كنار كاخ اعلیحضرت رد می‌شد. می‌گویند یك روز كه رضاشاه با ماشین اختصاصی از خیابان باغشاه می‌گذشت، چرخ آن در گود افتادگی كنار ریل لغزید و شاه را رنجاند. همان روز به كریم آقا خان بوذرجمهر جلاد تخریب طهران و رییس بلدیه زنگ زد و دستور برچیدن آن را داد. شبانه نیروهای كار كشته بلدیه تراورس‌ها و ریل‌های آهنی را از باغشاه تا توپخانه كندند و به دور ریختند. عمر واگن اسبی با كل خاطرات پنجاه ساله اش به سر آمده بود، بدون اینكه وسیله مطمئن دیگری جایگزین آن گردد.
 

ارسال نظر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تین نیوز در وب منتشر خواهد شد.

  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.

  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.

نظرسنجی
به نظر شما اولویت استفاده از سرمایه‌های جذب شده خارجی از سوی وزارت راه و شهرسازی در کدام بخش است
نتایج
آخرین عناوین پربازدیدترین پربحث ترین
معرفی کتاب معرفی نشریه هفته نامه حمل ونقل