| کد خبر: 38241 |

گفت و گو با رییس سازمان میراثفرهنگی و گردشگری

تین نیوز | مسعود سلطانی فر، نهمین رییس سازمان سه بعدی میراث فرهنگی است. پس از استعفای پرحاشیه و ناامیدكننده محمدعلی نجفی، رییس جمهور روحانی، سلطانی فر را به ریاست این سازمان برگزید. سلطانی فر از روزهای اول ریاستش بر سازمان، تاكید ویژه یی بر رونق گردشگری و توسعه اقتصادی سازمان به گسترش این بعد از سازمان داشت.
میراث فرهنگی و صنایع دستی به ترتیب اولویت های بعدی از نگاه او بود. هتل سازی به طور گسترده و اعلام پیاپی برنامه های زیرساخت های فیزیكی گردشگری مسائلی است كه از نگاه این معاون رییس جمهور اهمیت و جایگاه ویژه یی دارد، هر چند كه از نگاه برخی كارشناسان و فعالان حوزه، اكتفا به زیرساخت های فیزیكی گردشگری، تنها راهكار توسعه این صنعت نیست و باید به فكر توسعه زیرساخت های ذهنی نیز بود.
خبر تخریب های پیاپی و از دست دادن آثار، بناها و مخدوش شدن سایت های تاریخی، اخبار تلخی است كه دایما به گوش می رسد.
رییس سازمان، آن طور كه از پاسخ هایش به خبرنگاران حوزه دیده و شنیده می شود تمایل دارد به اخبار شیرین گردشگری بپردازد: اخباری چون چند برابر شدن ورود گردشگران خارجی به ایران و تراز مثبت گردشگری ورودی. رخدادهای میراثی اما ماهیتی تلخ دارند، شاید در كشور ما كه توسعه مبنای همه جانبه و پایدار ندارد، این گونه باشد.
رخدادهایی چون تخریب بافت تاریخی شیراز به بهانه طرح توسعه حرم شاهچراغ و تدفین شهدا در میدان امیر چخماق یزد در میانه بافت تاریخی این شهر، اتفاقاتی بودند كه رییس سازمان به طور خاص درگیر آنها شده بود و با ورود به این مسائل، سعی در آرام كردن جو رسانه یی داشت. با نامه نگاری به دفاتر مختلف از جمله دفتر رهبری، سعی در ممانعت از تخریب بافت تاریخی شهری چون شیراز كرد و سپس با صدور بیانیه یی، سعی كرد مسوولیت از بین بردن شانس ثبت جهانی بافت تاریخی یزد را بر عهده دیگران بگذارد: میدانی تاریخی و بافتی قدیمی كه سلطانی فر، حاضر به پاسخگویی در این خصوص نشد.
در گفت وگویی كه با او داشتیم خواستیم تا از جزییات رخداد تدفین شهدای گمنام در بافت تاریخی یزد بگوید: اتفاقی كه در نهایت موجب شد مجبور به منصرف شدن از پرداختن به شانس پا در هوای بافت تاریخی یزد از ثبت جهانی شویم. اما رییس سازمان میراث از پاسخ دادن به این پرسش ها پرهیز و آن را به وقتی دیگر موكول كرد. او در این گفت وگو به اتفاق شیرینی كه جزو نوادر حوزه میراث است هم پرداخت: بازگشت اشیای تاریخی متعلق به ایران پس از ٥ سال.
همچنین ماجرای پرداخت طرح گردشگری آشوراده نیز یكی از محورهای این مصاحبه بود. آنچه در ادامه می خوانید شروع گفت وگوی یك ساعته «اعتماد» با معاون رییس جمهور در سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است.
    
یكسری اموال با پیگیری های سازمان میراث فرهنگی و وزارت امور خارجه، بعد از ٥ سال به ایران بازگشتند. از روند پیگیری در این خصوص و ارزش تاریخی فرهنگی اموال برای مان بگویید.
در سال ١٣٤٤ شمسی برابر با ١٩٦٥ میلادی، یكسری اشیای تاریخی - فرهنگی كه در حفاری های غیرمجاز منطقه خوروین ساوجبلاغ، بعد از كرج، منطقه یی كه امروز به آن ساوجبلاغ یا هشتگرد می گویند، توسط كاوشگران خاصی به شكل غیرقانونی كشف شد. این اشیا در سال ٤٤ توسط یك خانم فرانسوی الاصل كه با یك ایرانی به نام پروفسور ملكی وصلت كرده بود و نسبتی هم با یكی از دیپلمات های بلژیكی در ایران داشت، با كمك آن دیپلمات، این اشیای گرانبها از كشور به شكل غیرقانونی خارج شد. این مجموعه شاید قبل از انقلاب هم كم و كیف و چرایی خروجش مطرح بوده، اما ادعای حقوقی اولیه اش بر می گردد به سال ١٣٦ ، یعنی بعد از اینكه مسوولان وقت میراث فرهنگی كشور كه در آن زمان در مجموعه وزارتخانه دیگری بودند، متوجه می شوند و از طریق عوامل حقوقی ادعایی را برای بازگشت آنها مطرح می كنند. از آن زمان منازعه حقوقی ما آغاز می شود كه با فراز و نشیب های زیادی هم مواجه شد، چندین بار محاكم قضایی بلژیك به خاطر مرور زمان، حكم علیه ایران صادر می كنند. پیگیری هایی كه توسط دفتر امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری و امور حقوقی میراث فرهنگی در این سال ها انجام شده، منجر به این می شود كه حق و حقوق ملت ایران را بازگردانند. در سال ١٣٩١ آخرین حكمی كه بعد از حدود١٣، ١٤ سال پیگیری و دفاعیه های مختلف دادند، لوایح مخالف مطرح می شود و مجددا موضوع را مشمول مرور زمان می دانند و حكم علیه ایران می دهند. پیگیری های مجدد ایران منجر به تقاضای استیناف از سوی ایران می شود كه در مهر ٩٢ دیوان عالی بلژیك آن حكمی كه در مرحله استیناف شهر لیژ علیه ما صادر شده بود را می شكند و حكم می دهد كه این در یك دادگاه هم عرض استیناف در شهر لیژ مورد بررسی قرار گیرد. از مهر ٩٢ به بعد همكاری نزدیك و فشرده یی بین مجموعه دفتر امور حقوقی ریاست جمهور ی و بخش حقوقی میراث و بخش های فنی انجام می شود تا اینكه در آبان ماه امسال موفق شدیم توسط شعبه هم عرض دادگاه استیناف شهر لیژ حكم به نفع ایران بگیریم.
 ما در اینكه ضرورت دارد فكری برای توسعه موزه ملی بكنیم، شك نداریم و جدی داریم پیگیری می كنیم. سال های گذشته این بحث مطرح بوده كه مجموعه ساختمان های میدان مشق و باغ ملی در اختیار موزه ملی قرار گیرد، ساختمان هایی كه الان در اختیار چند وزارتخانه و سازمان است، مخصوصا وزارت امور خارجه كه با محدودیت فضای اداری مواجه است
 در جزیره آشوراده با رعایت ملاحظات محیط زیستی بناست كه از این جاذبه های طبیعی و استثنایی در راستای توسعه گردشگری طبیعی و اكوتوریسم استفاده كنیم. آن چیزی هم كه مطرح و مدنظر است، اكوتوریسم است. تمامی تاسیسات و بناهایی كه با رعایت ملاحظات زیست محیطی و درنظر گرفتن سازه های سازگار با شرایط طبیعی منطقه، بر اساس این تفاهم، در ١ درصد این جزیره ساخته می شود
بلافاصله اقدام كردیم تا بتوانیم در اسرع وقت با توجه به اینكه مدعیان زیادی علیه ایران در دنیا داریم كه احكام زیادی در دادگاه های مختلف برای توقیف اموال ایران گرفتند، این اشیا را به ایران برگردانیم. روز دوشنبه ٢٢ دسامبر، اول دی ماه هیات كارشناسی فنی حقوقی ما وارد موزه سن كانتنر بروكسل شدند و آنجا در همان روز موفق شدند این ٣٤٩ قلم شیء بسیار گرانبها كه یك مجموعه ارزشمند و كم نظیر بود را تحویل بگیرند و به سفارتخانه منتقل كنند و ظرف كمتر از ٣ روز این اشیا به تهران منتقل شوند. درصدد هستیم نمایشگاهی را در اسرع وقت در موزه ملی ایران برپا كنیم، اشیا مدتی اینجا می مانند. از این مجموعه، ٢٢٨ قطعه دیگر در موزه ملی داریم كه با این ٣٤٩ قطعه حدود ٥٧٧ تا می شود. در آینده شاید با فراهم شدن مكان مناسب در استان البرز، مكانی برای بازدید عمومی فراهم شود. براساس مطالعاتی كه توسط پروفسور واندنبرگ و كارشناسان ما انجام شده، این اشیا مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد و اوایل هزاره اول قبل از میلاد است و چیزی نزدیك به ٣ هزار تا ٣٥ سال قدمت دارند.
    
     آماری دارید از اینكه چه مقدار اشیای تاریخی و ارزشمند در كشورهای دیگر داریم كه یا باید برای بازگرداندن شان اقدام كنیم یا اقدام كرده ایم و منتظر حكم دادگاهیم؟
    نه، اشیای زیادی در چند دهه و قرن گذشته از ایران به شكل غیرقانونی خارج شده كه هیچ كس آماری از آنها ندارد. شاید هیچ وقت هم نشود این آمار را تهیه كرد. همه اشیایی كه در مجموعه هایی رسمی و غیررسمی در موزه ها و كلكسیون ها نگهداری می شود، این مملكت دارای هفت هزار سال هویت تاریخی و فرهنگی است و بنا به برآورد تخمینی كه باستان شناسان ما می زنند، در كشور یك میلیون بنا، سایت و محوطه تاریخی داریم. كشور ما درواقع یك كشور موزه است و در تمامی این مكان ها، بناها، محوطه ها و سایت های تاریخی، اشیای قابل توجه و ذی قیمت زیادی داریم. از این تعداد، در طول چند دهه گذشته از سال ١٣ ٩ به بعد، كه نخستین قانون حفاظت از عتیقه جات و اماكن تاریخی تصویب شد، تا الان چیزی حدود ١ درصد این بناها و مكان ها شناسایی شده، حدود نزدیك به ٣٢ هزار تا از آنها را ثبت ملی كردیم و هنوز بیش از ٩ درصد این گنجینه گرانبها در دل خاك است كه طی ده ها سال آینده اكتشاف و بررسی می شود. ما دو پرونده خیلی معروف دیگر داریم، یكی مربوط به چغامیش است كه حدود ١ ٩ مهر كوچك و بزرگ است. تعدادشان ٢٦٤ تا بوده، ١٥٥ تا از آنها قبل از انقلاب برگشته و بقیه اش در مراحل نهایی بازگشت است. در منازعه حقوقی هستیم. فكر می كنم در آینده نه چندان دور بتوانیم این ١ ٩ قلم اموال فرهنگی - تاریخی كه بیشتر مهرهای كوچك است رادر صورتی كه ادعای جدید دیگری مطرح نشود، بازگردانیم.
    
     این اموال در كدام كشور نگهداری می شود؟
    در حال حاضر در امریكاست اما دادگاهش در اروپا برگزار می شود. پرونده معروف دیگری هم داریم كه مربوط به الواح هخامنشی است كه مربوط به انتقال بیش از ٣ هزار لوح كامل و خرده مربوط به دوره هخامنشی است كه در عملیات كاوش در حدود سال های ١٣١٢ و ١٣١٣ در قسمت باروی شمالی تخت جمشید كشف شده. در آن سال، بنا به پیشنهاد موسسه شرق شناسی دانشگاه شیكاگو برای قرائت لوح ها با تصویب دولت آن زمان، در ١٣١٤ به امریكا انتقال یافتند و قرار بوده ظرف سه سال خواندن این الواح تمام شود. بعد از چند سال كه بازگشتی در كار نبود، مسوولان وقت پیگیری می كنند و موفق می شوند تعداد ١٧٩ لوح كامل از آنها را در ١٣٢٧ به كشور منتقل كنند. ٢ هزار لوح خرده ریز هم در ١٣٥ به كشور بازمی گردند كه ناخوانا و فاقد ارزش بودند. در ١٣٨٣ مجددا با پیگیری های دولت، موفق می شویم حدود ٣ قطعه دیگر را برگردانیم. اما در این میان، در ١٩٩٧ بعد از انفجاری كه در بیت المقدس انجام می شود، یهودیانی كه در آن انفجار صدمه می بینند به دروغ مدعی شده بودند كه این انفجار توسط گروه های مرتبط با ایران انجام شده و با ادعای خسارت دیدن، سعی می كنند حكم توقیف اموال فرهنگی ایران را بگیرند. البته از آن زمان پیگیری های حقوقی انجام شده و در چند محكمه اثبات كردیم این اموال فرهنگی، تاریخی، مطالعاتی است و اموال تجاری نیست. محاكم هم دو نوبت رای به نفع ما دادند. آخرین بار مدعیان، تقاضای استیناف داده اند، اما روند پرونده تاكنون روند مثبتی به نفع ایران بوده است.
     این اموال كه در موزه ملی قرار است در معرض نمایش قرار گیرند بعد از اتمام نمایش چه سرنوشتی پیدا می كنند؟
    بعد از اینكه چند ماهی كار مطالعاتی، پژوهشی روی شان انجام شد و بعد از برگزاری سمینارهای مختلف درباره آنها، این امكان وجود دارد كه اگر مكان مناسبی را به عنوان موزه جداگانه بتوانیم تهیه كنیم، در آنجا نگهداری شوند.
    
     و اگر نتوانید موزه جداگانه یی برای شان درنظر بگیرید، به انبارها می روند؟
    هیچ شیئی برای همیشه در معرض عموم نیست، هیچ شیئی هم برای همیشه در انبار نمی ماند. اشیایی كه در موزه نمایش داده می شوند، به صورت دوره یی می چرخند. هر چندسالی، اشیایی به نمایش درمی آیند و در معرض دید قرار می گیرند. بعد از شش ماه یا یك سال، كمتر یا بیشتر به مخازن می روند، یا با توجه به موضوعاتی كه پیش می آید، سمینارهای مختلف و كارهای مطالعاتی كه لازم است، روی شان انجام شود. هركدام بنا به مناسبت ها برای مدتی در معرض تماشای عموم قرار می گیرند. برخی از این اشیا كه دارای ارزش ویژه یی هستند، به صورت دایم در معرض عموم قرار می گیرند. اینكه مكان و فضای مان در موزه ملی محدود است، بحث جدی و مهمی است. گنجینه یی كه داخل مخازن موزه داریم، چندبرابر گنجینه یی است كه در معرض نمایش است. اگر بتوانیم با طرح توسعه، موزه ملی مان را گسترش دهیم، مكان ها و فضاهای اطرافش را در اختیار بگیریم، توان این وجود دارد كه چند برابر چیزی كه در معرض نمایش قرار دارد، در دید عمومی قرار گیرد.
    
     شاید این اشیا بهانه یی شوند برای توسعه موزه ملی.
    ما در اینكه ضرورت دارد فكری برای توسعه موزه ملی بكنیم، شك نداریم و جدی داریم پیگیری می كنیم. سال های گذشته این بحث مطرح بوده كه مجموعه ساختمان های میدان مشق و باغ ملی در اختیار موزه ملی قرار گیرد، ساختمان هایی كه الان در اختیار چند وزارتخانه و سازمان است، مخصوصا وزارت امور خارجه كه با محدودیت فضای اداری مواجه است. ما خواستیم این ساختمان ها در اختیارمان قرار گیرد یا اینكه فضای كنونی را به گونه یی توسعه دهیم. مشكل كمبود زمین است. نظر دیگری هم هست كه فعلاداریم رویش مطالعه می كنیم كه در بلندمدت موزه ملی را به نقطه دیگری در تهران منتقل كنیم.
    
     در مورد آشوراده كه امیدوارم سوالم بی پاسخ نماند، از سویی اعلام می شود تفاهمنامه است و خبری از واگذاری نیست و قرار بر توسعه گردشگری طبیعی است. از سویی دیگر برنامه هتل سازی و ساخت و ساز در حد وسیع تر از گردشگری طبیعی اعلام می شود، محوطه هایی چون زمین گلف و تنیس از ایده گردشگری طبیعی به دور است. بفرمایید كه بر اساس این طرح قرار است چه اقداماتی زیرنظر گردشگری انجام شود؟
    من فكر می كنم در مورد تصمیمی كه دولت گرفته و حافظ محیط زیست است و رییس جمهور نیز به شدت بر حفظ و مطلوب شدن شرایط محیط زیست كشور تاكید دارند، بی مورد دارد جنجال سازی و هیاهو سازی انجام می شود. در جزیره آشوراده با رعایت ملاحظات محیط زیستی بناست كه از این جاذبه های طبیعی و استثنایی در راستای توسعه گردشگری طبیعی و اكوتوریسم استفاده كنیم. آن چیزی هم كه مطرح و مدنظر است، اكوتوریسم است. تمامی تاسیسات و بناهایی كه با رعایت ملاحظات زیست محیطی و درنظر گرفتن سازه های سازگار با شرایط طبیعی منطقه، بر اساس این تفاهم، در ١ درصد این جزیره، ساخته می شود و ٩ درصد به شكل طبیعی رها شده است. در جلساتی كه ما با محیط زیست و مسوولان استان داشتیم، بر اساس همان ملاحظات، سعی كردیم طرحی كه قرار است پیاده شود (چون هنوز تكمیل نشده و هركسی هم كه از آن سخن می گوید، اشتباه می گوید) مطالعات تكیملی اش باید توسط مشاور انجام شود، تمامی این مراحل، رعایت ملاحظات زیست محیطی اش مطرح و اصل است، تمام تاسیسات و امكاناتی كه قرار است ساخته شود، با رعایت ملاحظات زیست محیطی و سازه هایی كه همساز با طبیعت است ساخته می شوند. در بخشی از این جزیره كه محل استفاده پرندگان است، هیچ تاسیساتی ساخته نمی شود. ما به سراغ فعالیت های گردشگری و تفریحی خواهیم رفت كه به هیچ وجه شرایط زیست محیطی آنجا را دچار مشكل نكند. در این خصوص عدد و رقم هایی دیدم كه ضرورتی ندیدم وارد بحث شوم. كسانی كه ادعای مطلع بودن دارند، این عدد و رقم ها را اعلام كردند. وسعت كل این جزیره حدود چهار كیلومتر مربع است. جزیره كیش با ٩٢ كیلومتر مربع وسعت، ٢٣ برابر آشوراده است. در مورد آشوراده می گویند قرار است سالانه سه میلیون گردشگر به خود ببیند، كسانی كه تحلیل می كنند، باید بدانند كه ما ٣ سال است در جزیره كیش كه ٢٣ برابر آشوراده است، سرمایه گذاری كرده ایم، ٥ تا هتل ساختیم، ٣ ، ٤ تای دیگر هم داریم می سازیم، شهرك ساختیم، هنوز كه هنوز است تعداد توریست هایمان به یك و نیم میلیون نرسیده، چگونه ادعا می شود كه قرار است در آشوراده، سه میلیون گردشگر برود؟ یا اینكه دو میلیون نفر ساكن شوند. كیش بعد از ٣ سال، ٢٨ هزار نفر سكنه دارد. چگونه در آشورادهی كه چهار كیلومتر مربع وسعت دارد، دو میلیون نفر را اسكان دهیم، سه میلیون نفر هم گردشگر داشته باشیم؟ خواهش می كنم منتقدان و دلسوزان دست از عوامفریبی بردارند و واقعیت ها را ببینند. چارچوبی كه مشخص شده، تمامی اقداماتی كه می خواهد انجام شود، در ١ درصد از مساحت قرار است شكل بگیرد.
    
     در همان ١ درصد كه می فرمایید، قرار است این امكانات هتل سازی صورت گیرد؟
    هیچ چیزی هنوز ریز تعریف نشده، فعلایكسری كاربری ها را مشخص كردیم. كاربری های تفریحی، اماكن اقامتی و پذیرایی كه با سازه های مناسب می تواند انجام شود.
    
     چیزی كه می فرمایید كلی است. سازمان محیط زیست هم می گوید اقامت شب نخواهد داشت. لازم است وقتی این ساخت و سازها را تكذیب می كنید، جزییات طرح را اعلام كنید.
    این جزیره قرار نیست به هیچ كس واگذار شود، تنها از بخش های محدودی بهره برداری هماهنگ با محیط زیست انجام می شود.
     همین بخش های مورد بهره برداری، مشكل ساز شده اند. سازمان محیط زیست مدعی است اقامت شبانه قرار نیست داشته باشیم و قرار است جوامع بومی بیشترین استفاده را ببرند. تجهیزاتی كه قرار است ایجاد شود هتل ٥ ستاره نیست.
    
    جامعه روستایی یعنی چی؟ یعنی روستایی ها را ببریم آنجا؟
     خیر، جامعه بومی قرار است بیشترین بهره مندی از گردشگری را ببرد.
    
    جامعه بومی كه آنجا دارد زندگی می كند آنجا را كه دیده است.
     بهره مندی جوامع بومی به این معنی كه قرار است امكانات اقامتی از آن جامعه محلی شود با مباحثی چون كلبه روستایی ساختن و تجهیز خانه های روستایی.
    الان راجع به اینكه آنجا ما قرار است هتل چهار طبقه بسازیم یا ٢ طبقه، با سازه های معمولی بسازیم یا غیرمعمولی، حرفی نشده است. یك مكان گردشگری است كه امكانات اقامتی می خواهد. اینها مسائلی است كه در مطالعات تكمیلی اش مشخص می شود. آنچه دارم می گویم این است كه در قسمت های مهمی كه برای محیط زیست، برای استفاده پرندگان در فصول مختلف سال، مورد استفاده قرار می گیرد، هیچ تاسیساتی ساخته نخواهد شد. در ١ درصد این جزیره قرار است تاسیسات و امكانات تفریحی، سرگرمی، اقامتی و پذیرایی ساخته شود با رعایت همه ملاحظات زیست محیطی.
     اینها همه كلی گویی است. باید جزییات را در اختیار رسانه ها قرار دهید.
    
    جزییات را وقتی طرح كامل آن تهیه شد و مشاور تهیه كرد در اختیارتان می گذاریم.
     پرنده نگری در آن منطقه یكی از جذابیت های اكوتوریسم است، بحثی كه اكوتوریست های خارجی می توانند برای بازدید راهی این منطقه از ایران شوند. خاصیت این گونه تورها هم این ست كه محدودیت هایی كه در گردشگری شهری، برای توریست ها وجود دارد، دیده نمی شود. اصولااكوتوریست ها به خاطر همواره در طبیعت بودن شان، به دیگر جذابیت های سفر به كشوری خارجی كه تفریحات جهانی محسوب می شود و در ایران با محدودیت مواجه است، توجهی ندارند. هزینه یی هم بخواهید ببینید، جزو تورهای گران قیمت دنیاست. جزیره آشوراده كه می تواند به عنوان میراث طبیعی ثبت شود، تاسیساتی به خود ببیند كه ربطی به اكوسیستم منطقه ندارد.
    
    كسانی كه منتقدند، می توانند بگویند چه چیزهایی قرار است ساخته شود، وقتی ما هنوز دستور كاری صادر نكردیم؟ لیستی كه از پیشنهادات خود سرمایه گذار آمده مبین این است كه طرحی كه ارایه داده، حاوی همه موارد ذكر شده است؟
    كدام سرمایه گذار؟ وقتی هنوز طرح در مرحله تكمیل مطالعات است، فراخوانی برای سرمایه گذاری نشده كه سرمایه گذاری مشخص شود. همه گزارشات و صورتجلسات پیش من است. هر كس هم ادعایی دارد باید به من اثبات كند. بر اساس مداركی كه دست من است، سه میلیون گردشگر و دو میلیون ساكن خنده دار است. ما یك توافق اولیه كردیم كه منطقه را به صورت كانون گردشگری طبیعی درآوریم. در قالب اكوتوریسم گردشگری طبیعی. آن چیزی كه شما با عنوان پرنده نگری خطاب می كنید و خانم ابتكار بهش می گوید watching bird را قبول داریم. در قسمت شرقی جزیره هیچ تاسیساتی نخواهیم داشت، ولی همه اینها كه آنجا چه تاسیسات و امكاناتی ساخته خواهد شد، در آینده مشخص می شود. هیچ كس نمی تواند از این جزییات سخن بگوید. مشاور وقتی مطالعاتش را تكمیل كرد، اعلام می شود. هیچ لیستی از جایی بیرون نیامده، ما یك چارچوبی را تفاهم كردیم در محدوده ١ درصدی آنجا در قالب اكوتوریسم با ملاحظات زیسست محیطی، به شرطی كه آسیبی وارد نكند.
    
     در مورد بحث بافت تاریخی شیراز در راستای طرح توسعه حرم و تخریب های انجام شده در این شهر، غیر از نامه نگاری، چه اقدام عملی ای انجام شد؟
    با وزارت مسكن و شهرسازی هماهنگی های خوبی انجام دادیم، جلساتی در دفتر آقای آخوندی، وزیر راه و شهرسازی گذاشتیم، قرار شد طرح مناسبی به گونه یی كه هم طرح توسعه حرم اجرا شود و هم همه ملاحظات میراث فرهنگی در نظر گرفته شود، اجرا شود. هماهنگی خوبی بین ما و وزارت مسكن و مسوولان استان در حال شكل گیری است. یك كمیته راهبری مركب از این سه ضلع، پروژه را دنبال می كنیم.
    
     مسوولان آستان شاهچراغ چطور؟
    آستان احمدبن موسی (شاهچراغ) هم در این مورد همكاری نزدیكی خواهند داشت. اجرای این طرح را به عنوان كار مشترك با رعایت همه ملاحظاتی كه دستگاه های مختلف دارند، اجرا می كنیم تا حریم بنای تاریخی هم حفظ شود.
    
     چطور تا پیش از اینكه نامه زدید، اتفاقی نیفتاد؟
    اتفاقی كه افتاد تلخ بود، نمی خواستیم این اتفاق بیفتد. دستگاه قضایی دارد پیگیری می كند. خیلی ها قبول ندارند كه مقصر این تخریب بودند. از دستگاه قضایی خواستیم پیگیری كنند، نظر نهایی شان را بدهند و مقصران به مجازاتی كه باید، برسند. ما باید به چارچوب مشخصی می رسیدیم، هم در ارتباط با آن بافت و هم بافت دیگر شهرهای بزرگ. اگر ما مدیریت ساماندهی این بافت ها را به عهده نگیریم، به همین شكل در معرض تخریب های مختلف قرار می گیرند. برخی شهرهایی كه تاكنون اجرا شده، پروژه های خوبی در بافت تاریخی شان اجرا شده. دستور كار درآوردیم مشغول هماهنگی با مسوول استان هستیم كه به صورت حركت جمعی درآید.
    
     چطور تخریب ها در راستای توسعه حرم انجام شده، اما مقصر مشخص نیست؟
    سه خانه خراب شده، مقصرش الان مشخص نیست كه كی خراب كرده است. آثار و شواهد و علایمی وجود دارد، ماشین آلاتی كه در منطقه دیده شده، ممكن است پیدا كنند. كاری كه ما باید می كردیم، شكایت بود كه كردیم. دستگاه قضایی هم دارد پیگیری می كند. با این برنامه ریزی، امیدواریم شاهد تخریب نباشیم.
    
     در شهرهای دیگر هم كه بافت تاریخی وسیعی دارند این برنامه اجرا می شود؟
    اگر موفق شویم همین فرمول را در شهرهای دیگر هم جلو ببریم، اجرا می شود. هر شهری ملاحظات و فرمول های خودش را دارد. اینجا بخش عمده توسعه حرم شاهچراغ است كه متولی دارد. آستان، بخشی از این زمین ها را در تملك خودش درآورده، این كمك كرده به اجرای این طرح. در شهرهای دیگر با مجموعه مالكین ریز و درشت مواجهیم كه ساماندهی اینها كار سخت تر و پرهزینه تری است. هركدام از شهرها فرمول خاص خودش را دارد.
    
     مشابه این بی نظمی را در تهران شاهدیم. اداره میراث استان به نظر می رسد در برخی مباحث با شهرداری در تقابل است یا شهرداری چند قدم خود را جلوتر از میراث می بیند و دایم حرف از این می زند كه میراث حواسش به ثبت كردن و شناسایی آثار نیست. نمونه اش كاخ ثابت پاسال كه مجبور شدید به سمت ثبت اضطراری بروید. شهرداری می گوید من نباید به میراث بگویم این خانه ارزش تاریخی دارد، بیراه هم نمی گوید. به نظر می رسد كه برای استان تهران و بقیه استان ها كه بافت قدیمی تری هم دارند، هیچ سازو كاری برای شناسایی و حفاظت خاص از آثار و بناهای تاریخی وجود ندارد.
    همه مكان های دارای هویت تاریخی كه باید مورد حفاظت قرار گیرند، در كل كشور شناسایی شده است. اینكه چه خانه هایی ثبت تاریخی شده، كدام ارزش ثبت دارد، كدام در نوبت ثبت است. مشكلی نداریم كه بافت تاریخی و اماكن تاریخی مان كجاست، كجا باید كار ثبت بكنیم كجا باید از این بافت حفظ و حراست كنیم. اینها مواردی است كه تقریبا در بافت های تاریخی شهرها شناسایی شده و مورد برنامه ریزی قرار می گیرد. درتهران هم ممكن است به اماكنی برسیم كه ارزش تاریخی نداشته باشند و ارزش معماری داشته باشند. اینها باهم فرق می كند. هركدام از اینها مشمول یك مقررات حفاظتی است. ما با شهرداری تهران بعد از روی كار آمدن شورای شهر جدید، با كمیسیون شهرسازی همكاری خوبی داریم. مواردی هم ممكن است در شهر عریض و طویل تهران اتفاق بیفتد، تخریبی شود، ثبت نشده باشد، اما اینكه نقطه یی دارای هویت تاریخی و فرهنگی باشد از چشم ما هم دور نبوده. ما در یك سال گذشته تقریبا روی همه مواردی كه باید حضور می داشتیم نظارت و كنترل می كردیم. با شهرداری و شورای شهر تهران همكاری نزدیكی داریم.
    
     خیلی اوقات پیش می آید كه تا دعوای رسانه یی در مورد بنایی خاص نشود، سازمان به مسائلی كه وظیفه اش است، توجه نمی كند. هیاهوی رسانه یی باعث جلب توجه سازمان و عجله برای ثبت اضطراری بدون مطالعه می شود. فكر می كنید سیاست های سازمان نسبت به دولت پیش چه تغییراتی كرده است؟ اصلاتغییر رویكردی داشته اید؟
    هركدام رویكردهای مان جداگانه تعریف می شود. در بخش میراث فرهنگی تلاش كردیم در جهت حفظ و حراست از هویت فرهنگی و تاریخی بناهای مان اهتمام ویژه یی داشته باشیم، با دیگر دستگاه ها هم افزایی داشته باشیم. از ظرفیت شهرداری ها و دیگر سازمان ها استفاده كنیم. خیلی از بناها در اختیار ما نیست، در اختیار وزارتخانه ها و سازمان هاست، همین طور موزه ها. تلاش مان این بوده كه با همگرایی نزدیك بتوانیم هویت تاریخی، فرهنگی را حفظ كنیم، تا الان هم نتیجه خوبی گرفتیم، الان ما شورای هماهنگی موزه های سراسر كشور را راه اندازی كردیم كه مدیران همه موزه های دستگاه اجرایی و بخش خصوصی حضور دارند. خیلی از بناهای فرهنگی تاریخی كه در اختیار وزارتخانه هاست، از محل منابع خودشان مرمت و بازسازی می شوند. یك تلاش و همكاری و همگرایی نزدیكی بین سازمان میراث و همه دستگاه های اجرایی و بخش خصوصی است. در بخش گردشگری، استراتژی مشخصی داریم، جذب گردشگر خارجی تا تراز گردشگری مان را به سمت مثبت شدن ببریم. در گردشگری داخلی، ساماندهی مكانی و زمانی گردشگران است، متنوع كردن مقاصد گردشگری و گسترش اماكن اقامتی. برای گردشگری فكر می كنم باید یك گفت وگوی جداگانه داشته باشیم.
    
     به نظر می رسد شما در مدتی كه رییس سازمان هستید، توجه ویژه یی به گردشگری دارید و بین سه بخش متفاوت سازمان، تفاوت قایل می شویدبه نظر می آید نگاه توسعه اقتصادی كه به سازمان دارید به نگاه فرهنگی و پژوهشی می چربد.
    نه، قبول ندارم. من سازمان را دارای دو رسالت عمده می دانم: یكی توسعه فرهنگی و دیگری توسعه اقتصادی كه رویكرد جدید ما است. ما تصورمان بر این بود كه با توجه به اینكه سال جدید را مقام معظم رهبری، سال اقتصاد و فرهنگ: عزم ملی و مدیریت جهادی اعلام كردند و مبانی اقتصاد مقاومتی را مطرح كردند، باید از ظرفیت ها و ماموریت های سازمان در جهت توسعه فرهنگی و اقتصادی استفاده كنیم و جایگاه خود را پررنگ كنیم. حفظ هویت فرهنگی اصل است برای ما و اینكه ما بتوانیم از جاذبه های فرهنگی تاریخی در جهت گسترش فرهنگی استفاده كنیم. می خواهیم تعاملات فرهنگی با دنیا داشته باشیم، باید شرایطی را ایجاد كنیم كه گردشگران خارجی بیشتر بیایند، جاذبه های تاریخی، طبیعی و زیارتی ما را ببینند و در هر صورت ما بتوانیم ازهمه ظرفیت های مان استفاده كنیم. یكی از خریداران عمده صنایع دستی گردشگر خارجی است. ما یكی از قطب های بزرگ تولید كننده صنایع دستی هستیم. از ٤٦ رشته شناخته شده در دنیا، در ٣٦ رشته داریم تولید می كنیم یا سابقه تولید داشتیم. نزدیك به دو میلیون نفر در بخش تولید فرش و صنایع دستی دارند كار می كنند. در بسیاری از این رشته های صنایع دستی، منبت كاری، معرق كاری، ملیله دوزی، خاتم كاری، قلمكاری و فرش بافی رتبه اول را در دنیا داریم. ارزش هنری و اقتصادی این صنایع از یك سو، ایجاد اشتغال ارزان از سوی دیگر، ارزش افزوده و ارز آوری، مهم ترین اتفاقاتی اند كه در این بخش ایجاد می شود. مهم ترین مشكلی كه در این بخش داریم، بخش بازرگانی و بازاریابی است و فروش محصولات كه ورود گردشگران خارجی می تواند به این مساله كمك كند.
    
     بحثی كه به شدت روی آن تاكید و تمركز دارید، هتل سازی است. گردشگران خارجی كه به ایران می آیند، فكر نمی كنم اقامت در هتل های چند ستاره برای شان چندان اهمیتی داشته باشد.
    گردشگران خارجی ما به چند دسته تقسیم می شوند. اتباع كشورهای عربی كه از كشورهای حاشیه خلیج فارس می آیند، به دنبال استفاده از جاذبه های زیارتی، فرهنگی اند و اگر اهل طبیعت باشند، شمال كشور را ترجیح می دهند. اروپایی ها كه اینها را دارند، بیشتر دنبال جاذبه های تاریخی فرهنگی و كویرند و می خواهند آرامش كویر و شب های پرستاره را ببینند و با رازهای نهفته كویر آشنا شوند. از سویی ناامنی كشورهای همسایه چون سوریه، عراق و لیبی، فرصتی برای ما و تركیه ایجاد كرده كه از این فرصت باید استفاده كنیم. ولی هر گردشگری متناسب با خواست و هدفش یك سری تاسیسات، امكانات و اماكن اقامتی را می طلبد. خیلی از اروپایی ها دوست دارند در هتل پنج ستاره باشند، یك شب هم در روستا یا سیاه چادر یا چادرهای كویر زندگی كنند. ولی اینكه بگوییم هتل ایجاد نكنیم، همه اش برویم در روستا و كویر، پاسخ ما را نخواهد داد.
    
     در بخش تبلیغات جهانی چطور؟ تبلیغات در رسانه هایی چون یورونیوز كه یك قاره را پوشش می دهد و روی جامعه هدف ما كه گردشگران اروپایی است، كار می كند و درباره امكانات گردشگری كشورهای مختلف فیلم پخش می كنند، كاری كرده اید؟
    این را با تمركز روی بخش خصوصی داریم اجرا می كنیم. یك طرحی داریم با عنوان راه اندازی دفاتر جذب گردشگران خارجی در كشورهای مختلف. برخلاف روالی كه الان است كه خیلی از وزارتخانه ها، رایزن ویژه خودشان را درست می كنند، ما اعتقاد داریم دو ظرفیت وجود دارد كه از هر دو استفاده می كنیم. رایزن های فرهنگی ما كه الان ٨ رایزن در ٦ كشور داریم، زیرمجموعه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی اند. تفاهمنامه یی امضا كردیم با ریاست این سازمان كه ما هم در بخش گسترش گردشگری از توان این ٨ رایزن فرهنگی استفاده كنیم. راه حل دوم دفاتر خدمات مسافرتی فعالی است كه در زمینه جذب گردشگر در ایران در سال های گذشته تجربه و موفقیت های خوبی داشتند. در تعدادی از كشورها به خصوص كشورهای اروپایی شناسایی كردیم. در ٢ ١٥ سیاست مان این است كه مقدار محدودی به اینها كمك كنیم و دفاتر جذب گردشگر به ایران را فعال كنیم ضمن اینكه حضورمان را در سال ٢ ١٥ در نمایشگاه های گردشگری خارجی گسترش داده و از رسانه های خارجی هم دعوت كردیم تا برای تهیه گزارش از جاذبه های گردشگری ایران سفر به كشورمان داشته باشند.

ارسال نظر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تین نیوز در وب منتشر خواهد شد.

  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.

  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.

  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.

آخرین عناوین پربازدیدترین پربحث ترین
معرفی کتاب معرفی نشریه حمل ونقل روزنامه تین