| کد خبر: 140834 |

صنعت حمل‌ونقل ریلی توانسته فرآیند توسعه پایدار را به‌عنوان گفتمان غالب مطرح کند و در این جریان، خود نیز طبیعتاً با پیشرفت تکنولوژی و تغییر تقاضا دچار تحول شود. اگر صنعت حمل‌ونقل از مکانیزم اجرایی صحیحی برخوردار باشد می‌تواند به‌عنوان عاملی مؤثر در توسعه تجارت، تثبیت قیمت‌ها، توسعه منابع کمیاب، افزایش رقابت، توزیع مناسب و بهینه نیروی‌کار و گسترش و توسعه صنعت گردشگری ظاهر شود. یکی از بخش‌های اصلی حمل‌ونقل در سیستم زمینی و ریلی جابه‌جایی مسافر است. عوامل مؤثر بر جابه‌جایی مسافر را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: 1- عوامل جذب و تولید: منظور عواملی هستند که منجر به افزایش جابه جایی مسافر در بلندمدت می‌شود.

تین‌نیوز | 

محمد ساطعی: استفاده از راه‌آهن به‌منظور حمل‌ونقل بار و مسافر در مسافت‌های طولانی با مزایایی همچون ظرفیت انبوه، مصرف انرژی و آلودگی کم، نرخ کرایه پایین و ایمنی بالا نسبت به سایر شقوق حمل‌ونقل، به‌عنوان یک وسیله ایمن و با صرفه ارتباطی شناخته می‌شود. صنعت حمل‌ونقل ریلی توانسته فرآیند توسعه پایدار را به‌عنوان گفتمان غالب مطرح کند و در این جریان، خود نیز طبیعتاً با پیشرفت تکنولوژی و تغییر تقاضا دچار تحول شود. اگر صنعت حمل‌ونقل از مکانیزم اجرایی صحیحی برخوردار باشد می‌تواند به‌عنوان عاملی مؤثر در توسعه تجارت، تثبیت قیمت‌ها، توسعه منابع کمیاب، افزایش رقابت، توزیع مناسب و بهینه نیروی‌کار و گسترش و توسعه صنعت گردشگری ظاهر شود.

یکی از بخش‌های اصلی حمل‌ونقل در سیستم زمینی و ریلی جابه‌جایی مسافر است. عوامل مؤثر بر جابه‌جایی مسافر را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: 1- عوامل جذب و تولید: منظور عواملی هستند که منجر به افزایش جابه جایی مسافر در بلندمدت می‌شود. این عوامل به‌شرح زیر مطرح می‌شوند:

الف) جمعیت: جمعیت یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تولید و جذب سفر است که به لحاظ نظری رابطه مثبت با حجم سفر دارد. از شاخص مهم تولید و جذب سفر در یک منطقه می‌توان به چگونگی پراکندگی جمعیت در مناطق مختلف، بافت جمعیت و بعد خانوار اشاره کرد.

ب) درآمد: درآمد یکی دیگر از متغیرهای مؤثر بر جابجایی مسافر است. در الگوهای تقاضای حمل‌ونقل، درآمد نه تنها نشان‌گر قدرت خرید مسافر است بلکه سطح فعالیت‌های اقتصادی که باعث ایجاد سفر می‌شوند را نیز نشان می‌دهد.

ج) اشتغال: یکی دیگر از عوامل مؤثر بر تولید و جذب سفر اشتغال است. با افزایش اشتغال از یک طرف تعداد سفرهای کاری افزایش می‌یابد و از طرف دیگر درآمد افراد زیاد شده و در نتیجه انگیزه برای سفر زیاد می‌شود. لذا در کل می‌توان نتیجه گرفت که افزایش اشتغال منجر به افزایش تعداد مسافر خواهد شد که این مسئله بر حجم جابجایی مسافر در بلندمدت اثرگذار خواهد بود.

د) کیفیت ارائه خدمات: تأمین آسایش، ارائه خدمات با تجهیزات ایمنی و جلب اعتماد مشتریان تأثیر مهمی بر افزایش سطح جابجایی مسافر دارد.

2- عوامل بازدارنده از سفر: منظور عواملی هستند که منجر به کاهش جابه‌جایی مسافر در بلندمدت می‌شوند. این عوامل به شرح زیر هستند:

الف) قیمت خدمات حمل‌ونقل: در میان بسیاری از عوامل تاثیرگذار بر جابجایی مسافر قیمت، یک عامل مهم و معنی‌دار به‌شمار می‌رود. همانند هر تابع تقاضای متعارف، قیمت خدمات حمل‌ونقل رابطه عکس با تقاضای آن خدمات دارد. بنابر این اگر هدف مسافر حداکثر نمودن رضایتمندی با توجه به درآمد محدودش باشد، همزمان با افزایش بهای حمل‌ونقل ریلی لزوماً باید سفرهای خود را کاهش دهد. همچنین قیمت انواع دیگر دستگاه‌های حمل‌ونقل، می‌تواند بر تقاضای حمل‌ونقل ریلی اثرگذار باشد. چرا که در بسیاری از موارد روش‌های دیگر حمل‌ونقل مسافر می‌تواند جایگزین این سیستم حمل‌ونقل شود.

ب)مسافت بین مبدأ و مقصد: در اقتصاد حمل‌ونقل، مسافت بین مبدأ و مقصد جزء هزینه‌های سفر محسوب گشته و تأثیر منفی بر حجم سفر می‌گذارد.

پ) مدت زمان سفر: در ادبیات حمل‌ونقل، کاهش زمان سفر برابر با کاهش هزینه‌های فرصت حمل‌ونقل است. با توجه به موارد ذکر شده فوق می‌بایست عوامل بالقوه مؤثر در افزایش سهم راه‌آهن در بازار حمل‌ونقل را شناسایی و نسبت به تقویت آن اقدام نموده تا علاوه بر تشویق سرمایه‌گذاری در این بخش و توسعه آن با انتقال ترافیک از جاده به ریل از مزایای ذکر شده آن بهره برد.

4- راه‌های افزایش سهم بازار:  یکی از نکات حائز اهمیت در صنعت حمل‌ونقل ریلی، افزایش سهم بازار است. حال پرسش این است که چگونه سهم خود را در بازار افزایش دهیم.

  1. تعیین سهم بازار: برای افزایش سهم بازار می‌بایست ابتدا مشخص گردد که سهم راه‌آهن از بازار حمل‌ونقل به چه میزان است. بازار فعالیت راه‌آهن مسافری در صنعت حمل‌ونقل در حوزه جابه‌جایی مسافر است. فقدان اطلاعات از اندازه بازار قدرت اتخاذ استراتژی مناسب را از متولیان این حوزه سلب می‌نماید. مشتریان را می‌توان در چهار گروه زیر طبقه‌بندی نمود: 1- مشتریان وفادار2- مشتریان فعال3- مشتریان جاری4- مشتریان جدید.
  2. طبقه‌بندی مشتریان این امکان را فراهم می‌آورد که برای هر گروه مشتریان استراتژی متناسب با آن را اتخاذ نموده و بدین ترتیب باعث حفظ و نگهداری مشتریان گردد. لازم به ذکر است در اقتصاد مرحله حفظ مشتری بسیار مهم‌تر از جذب مشتری بوده و در مرحله حفظ مشتری است که هر مشتری می‌تواند به‌عنوان یک مجری تبلیغاتی بالقوه عمل نموده و باعث افزایش جذب مشتری گردد. برای جذب و نگهداری مشتریان باید اقداماتی صورت پذیرد تا مشتری یک سیستم از حالت مشتری عادی به مشتری وفادار تبدیل گردد. هزینه برای تبدیل مشتری به مشتری وفادار هزینه نبوده بلکه یک نوع سرمایه‌گذاری است و تمام این هزینه‌ها با فروش خدمات خصوصاً در ایام غیر پیک که با کاهش مسافرت و ظرفیت خالی در ناوگان ریلی رخ می‌دهد قابل جبران بوده و در کمترین زمان مستهلک می‌شود. از شیوه‌های جذب مشتریان که باعث افزایش و ایجاد حس وفاداری در مشتریان می‌گردد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: 1-در نظر گرفتن تخفیف برای مسافرینی که برای اولین بار از یک شرکت حمل‌ونقل ریلی استفاده می‌نمایند (این امر مستلزم داشتن یک بانک اطلاعاتی کامل از مسافرین است). 2- ارسال پیامک به مسافرین در ایام و اعیاد خاص مانند سالروز تولد ، اعیاد مذهبی ، عید نوروز و ... 3-در نظر گرفتن وسیله ایاب و ذهاب یا امکانات پارکینگ در ایستگاه راه‌آهن برای مسافرینی که به‌کرات از سیستم حمل‌ونقل ریلی استفاده می‌نمایند.
  3. 2- توسعه استانداردهای ارائه خدمات  شرکت از طریق فعالیت تحت لیسانس یک شرکت معتبر بین‌المللی در حوزه جابجایی مسافر: داشتن یک برند قوی برای هر شرکتی، برگ برنده‌ای است که می‌تواند روند رشد و توسعه آن شرکت را سرعت بخشد. در حال حاضر در صنعت حمل‌ونقل ریلی موجود در کشور هیچ شرکتی نتوانسته یک برند قوی و معتبر را در این حوزه کسب نموده و امکان رقابت را در بین سایر شرکت‌ها فراهم نماید. می‌توان از استراتژی فعالیت تحت لیسانس یک برند معتبر بین‌المللی مانند DB آلمان ،SNCF  فرانسه و ... استفاده نموده و با به‌کارگیری استانداردهای  مورداستفاده در این شرکت‌ها نسبت به افزایش سهم خود در بازار حمل‌ونقل مسافر اقدام و از مزایای برند شرکت‌های مالک برند استفاده نمود اما نکته‌ای که باید موردتوجه قرارداد این است که نباید نام برند از کیفیت خدمات و محصولات آن برند بیش‌ازاندازه فاصله بگیرد. برای این کار باید ساختاری طراحی کنند تا سیر صعودی و نزولی بودن برند را دائماً پایش نمایند.
  4. 3- ابتکاردرارائه خدمات موجود در قطارها: شرکت‌های حاضر در صنعت حمل‌ونقل ریلی باید بتوانند برای ارائهٔ خدمات موجود شیوه‌های جدید عرضه نمایند و با تغییرات کوچک و حداقل هزینه ممکن تعریف‌های جدید خلق کنند به‌عنوان مثال توزیع پکیج‌هایی شبیه آنچه در هتل‌ها و مراکز تفریحی توزیع می‌گردد،  ارائه غذاهای رژیمی برای مسافرین بیمار، ارائه بازی و سرگرمی در داخل کوپه یا رستوران قطار برای گروه‌های مختلف سنی، فراهم نمودن امکان جابجایی دوچرخه برای علاقه‌مندان به استفاده از آن در مسافرت ، برقراری امکان استحمام در قطارهای بلندمسیر و ... می‌تواند به‌عنوان یک مزیت در برابر سایر شرکت‌ها استفاده نماید.
  5. 4- راه‌اندازی دستگاه‌های جدید فروش بلیت: یکی از دغدغه‌های مسافرین برای تهیه بلیت شیوهٔ تهیه بلیت است تجربه نشان داده که هرچه شیوه‌های ارائه محصولات و خدمات متنوع‌تر باشد به همان میزان فروش محصولات و خدمات نیز افزایش می‌یابد. از روش‌های پیشنهادی برای تهیه بلیت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 1- برقراری سیستم open برای تهیه بلیت که باعث ایجاد حس اطمینان برای مسافرینی می‌گردد که زمان مراجعت آن‌ها مشخص نبوده و عموماً برای مسافرت‌های شغلی کاربرد دارد. 2- ایجاد باجه‌های چاپ بلیت که به‌صورت اینترنتی خریداری شده است با پراکندگی در سراسر شهر همانند دستگاه‌های خودپرداز.3- سهولت در تغییر ساعت حرکت  و سازمان قطار به‌دلخواه مسافر بدون پرداخت هزینه (هزینه استرداد). 4- توسعه سیستم ارائه بلیت از روش کاغذی به روش‌های دیگر از قبیل ارائه موبایل ،  دریافت کارت سفر در قبال ارائه شناسه بلیت که به هنگام خرید بلیت اینترنتی ارائه گردیده و ...که باعث سهولت در تهیه بلیت می‌گردد. یکی از عواملی که باعث تأثیر در تقاضای سفر می‌شود قیمت بلیت است. قیمت بلیت تابعی از هزینه دسترسی به خطوط ریلی، هزینه نیروی کشش، هزینه تعمیر و نگهداری ناوگان، هزینه جاری کارکنان، هزینهٔ ابنیه و تاسیسات راه‌آهن (ساختمان ایستگاه و تاسیسات جانبی) است. به هزینه‌های مذکور می‌توان هزینه تأمین ناوگان جدید با امکانات مبتنی بر تقاضای مسافرین و به‌روز نمودن ناوگان موجود را اضافه نمود. برای کاهش قیمت بلیت دولت می‌بایست به‌عنوان سیاست‌گذار وارد عمل شده و از ابزارهایی جهت کاهش قیمت استفاده نماید. یکی از ابزارهایی که دولت می‌تواند جهت کاهش قیمت بلیت به‌منظور کمک به سیستم حمل‌ونقل ریلی استفاده نماید تخصیص یارانه از محل صرفه‌جویی سوخت است. یارانه سوخت می‌تواند صرف اقدامات زیر گردد: 1- اعطای وام جهت نوسازی ناوگان به شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی با سود کم، دوره تنفس بالا و بازپرداخت بلندمدت 2- اعطای تخفیف به شرکت‌های مالک در هزینه‌های جاری از قبیل حق دسترسی و تأمین نیروی کشش 3- تهیه و توزیع کارت سفر شبیه آنچه در مورد کارت منزلت در حال اجرا بوده با این تفاوت که در کارت سفر جامعه هدف تمام شاغلین در دستگاه‌های دولتی، بازنشستگان صندوق‌های تأمین اجتماعی، صندوق نیروهای مسلح، خدمات کشوری، کمیته امداد،  بهزیستی و ... بوده و هدف از آن اختصاص تخفیف بهای بلیت به‌عنوان کمک‌هزینه سفر است. مزایای توزیع کارت سفر عبارت‌اند از: 1- توسعه خدمات رفاهی کارمندان شاغل در بخش دولتی 2- افزایش ضریب اشتغال در مناطق گردشگری کمتر توسعه‌یافته 3- توسعه مراکز اقامتی، تفریحی، خدماتی در مراکز گردشگری کمتر توسعه‌یافته.

* مدیر بخش ریلی دفتر اقتصاد و صنعت ایالت باواریا در ایران

اخبار مرتبط

ارسال نظر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تین نیوز در وب منتشر خواهد شد.

  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.

  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.

آخرین عناوین پربازدیدترین پربحث ترین
معرفی کتاب معرفی نشریه هفته نامه حمل ونقل