| کد خبر: 91955 |

تین‌نیوز | یکی از اقدامات موفق دولت آقای روحانی، قرارداد خرید هواپیما از فرانسه و ایتالیا است. این اقدام دولت از همان ابتدا به جای آنکه موجب تحسین و تشکر فعالان سیاسی واقع شود به ابزاری برای حمله به دولت تبدیل شد و حجم تبلیغاتی که علیه این اقدام صورت گرفت موجب شد تا این ذهنیت در بخشی از جامعه ایجاد شود که خرید هواپیما اقدام درستی نبوده است.

متاسفانه وزارت مسکن در عرصه روابط عمومی نتوانسته وظیفه خود را که تبیین این اقدام برای جامعه است را به خوبی انجام دهد و به همین دلیل تبلیغات سوئی که علیه دولت صورت گرفته اثرگذار از آب درآمده است. برای همین ضروری است تا یک بار صورت مسئله را درست تبیین کنیم و بعد ببینیم که آیا این اقدام، اقدامی درست و اساسی بوده یا نه.

 واقعیت این است که ناوگان هوایی ایران فرسوده شده است و بسیاری از هواپیماها به دلیل نبود قطعات زمین‌گیر شده‌اند. به همین دلیل توان شرکت‌های هوایی کشور برای ایجاد خطوط هوایی داخلی و خارجی پیوسته تضعیف شده و خدمات پروازی به مرور زمان تضعیف شده است.

این در حالی است که در کشورهای همسایه ما یعنی ترکیه (ترکیش ایرلاین)، امارات (امارات و الاتحاد)، قطر (قطر ایرلاین)، آذربایجان (آزال) سیاست توسعه خطوط هوایی در دستور کار قرار گرفته و در زمانی که ایرلاین ایران یعنی ایران ایر پیوسته تضعیف می‌شده، این خطوط پیوسته تقویت شده‌اند و توانسته‌اند اعتباری جهانی بیابند و بسیاری از مردم جهان ناگزیر از استفاده از آنها شده‌اند و کشورشان به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ثمرات مثبت آن بهره‌مند شده‌اند.

حال به نظر شما اگر ایران بتواند با خرید هواپیماهای جدید خطوط پروازی خود را در سطح جهان گسترش دهد، گامی به نفع کشور برداشته یا به ضرر آن؟ اخیراً که هواپیمایی ماهان توانسته هواپیماهایی را خریداری کند، مسافران آسیای شرقی برای سفر به اروپا استفاده از این خطوط را ترجیح می دهند زیرا مسیر مستقیم‌تری دارد و ایران به عنوان کشوری که می‌تواند محل استراحت موقت باشد قلمداد می‌گردد. روشن است که این برای کشور ما یک افتخار است.


    واقعیت دوم این است که درآمد سرانه ایرانیان در طی سالیان گذشته (به جز مقطع تحریم) پیوسته افزایش یافته و این امر پیامدی چون افزایش تقاضای سفر در داخل و افزایش تقاضای سفر به خارج ایجاد کرده است. حال چون شرکت‌های هوایی کشور با مشکل هواپیما روبرو هستند، بازار ایران به بازار جذابی برای شرکت‌های هواپیمایی خارجی تبدیل شده است و از این محل درآمد چشمگیری نصیب آنها گردیده است.

ترکیش ایرلاین (متعلق به ترکیه)، امارات و الاتحاد (متعلق به امارات)، لوفتانزا (متعلق به آلمان) و کی ال ام (متعلق به هلند) از این وضعیت کمال بهره‌برداری را نمودند و با توسعه پروازهای خود به داخل کشور توانستند موقعیت ممتازی را به زیان شرکت های هواپیمایی داخل پیدا کنند. وضعیت به شکلی شده که امروزه اگر کسی بخواهد به کشوری غیر از معدود کشورهایی که ایران ایر پرواز دارد، سفر کند، ناگزیر از استفاده از این خطوط پروازی است. حال به نظر شما مصلحت کشور در این است که این درآمد نصیب شرکت‌های هواپیمایی خارجی شود یا شرکت‌های هواپیمایی داخلی؟

واقعیت سوم این است که رشد اقتصاد داخلی موجب شده تا تقاضا برای سفر در داخل کشور نیز افزایش یابد ولی فقدان هواپیما به اندازه کافی فشار روی قیمت بلیط ایجاد کرده و عرضه خدمات هوایی داخلی نمی تواند این نیاز رو به رشد را برآورده کند. نتیجه این امر آن گردیده که بسیاری از فرودگاه‌های کشور به دلیل فقدان پرواز به اندازه کافی، از توجیه اقتصادی بی‌بهره‌ مانده‌اند و به پروژه‌ای زیان‌ده تبدیل شده‌اند.

 واقعیت سوم آنست که قرارداد خرید این هواپیماها را بخش خصوصی ایران یعنی شرکت‌های هواپیمایی منعقد کرده‌اند نه وزارت راه و شهرسازی! وزارت مسکن و راه و شهرسازی صرفاً تسهیل‌کننده انعقاد این قرارداد بوده است. به همین دلیل این اتهام که دولت با پول بیت المال هواپیما خریده از اساس بی پایه است! دولت اصلا هیچ پولی بابت خرید این هواپیماها پرداخت نکرده است. به همین سیاق این اتهام که دولت به جای ایجاد شغل در داخل برای کارمندان فرانسوی شغل ایجاد کرده نیز بی پایه است زیرا اصلا دولت پولی در این امر خرج نکرده که بخواهد برای کسی شغل ایجاد کند. نکته ای که متاسفانه دولت نتوانسته روی آن به خوبی مانور کند این است که حتی دولت ضمانت پرداخت پول این هواپیماها را نیز متقبل نشده است! یعنی خرید این هواپیماها هیچ بار مالی برای دولت نداشته است.


نکته مهم دیگر این است که ایرلاین‌های کشور نیز به دلیل سیاست تثبیت قیمت‌ها که سازمان تعزیرات حکومتی اعمال کرده فاقد منابع مالی لازم برای خرید هواپیما هستند.

به همین دلیل نمی‌توانند به یکباره پول خرید هواپیما را بپردازند. در قراردادهای جدید خرید هواپیما، روال اجاره به شرط تملیک به کار گرفته شده است یعنی این هواپیماها در اختیار شرکت های هوایی ایران قرار می‌گیرد و آنها با استفاده از آنها در خطوط هوایی مختلف درآمدی کسب می‌کنند و از این درآمد می‌توانند اجاره آنها را بپردازند و وقتی دوره اجاره به پایان رسید هواپیما به مالکیت آنها در می‌آید.

معنای مشخص حرف آنست این شرکتها هیچ پولی در ابتدا نمی‌پردازند و از محل به کارگیری هواپیما پول آن را پرداخت می‌کنند. در نهایت نیز اگر به هر دلیل نتوانند پول آن را بپردازند، هواپیما به شرکت سازنده بر می‌گردد و سازنده ریسک این امر را برعهده می‌گیرد.

    برخی این سفسطه را مطرح کرده‌اند که اگر مبلغ خرید هواپیما در اختیار شرکت‌های داخلی قرار می‌گرفت آنها سازنده هواپیما می‌شدند و با ربط دادن آن به اقتصاد مقاومتی، چنین تبلیغ کرده‌اند که خرید این هواپیماها خلاف اقتصاد مقاومتی بوده است. با توضیح پیش گفته روشن می‌شود که دولت اساساً پولی نداده که بخواهد آن را در اختیار شرکتی در داخل قرار دهد تا آنها سازنده هواپیما شوند.

  همچنین ضروری است که به این واقعیت توجه داشت که متاسفانه توان تخصصی داخلی تا کنون در این سی سال نتوانسته تا مشکل زمین‌گیر بودن تعداد زیادی از هواپیماهای موجود را حل کند و نیاز کشور به تامین قطعات مذکور را برطرف نماید و تکنولوژی ساخت هواپیما درونی نگردید. به همین دلیل ذهنیت ساخت داخلی هواپیما با اتکاء صرف به توان داخلی، ذهنیتی ناکام است.

    شاید گفته شود که باید قرارداد تولید مشترک را دنبال کرد. همانطور که گفته شد دولت فاقد درآمد برای انعقاد چنین قراردادی است. علاوه بر آن تجربه قرارداد تولید مشترک با اکراین برای تولید هواپیما موجود است که تجربه موفقی نبود. به جای اینکه تولید هواپیمای مسافری را دنبال کنیم، بهتر است تولید هواپیمای باری را در دستور کار گذارد و جان مسافران ایرانی را در معرض خطر قرار نداد. هر وقت کشور در تولید هواپیمای باری موفق شد آنگاه می‌توان به تولید هواپیمای مسافری نیز اندیشید. تا آن زمان، البته راه نسبتاً درازی در پیش است.

 نکته آخر اینکه تقاضای سفر در مسیرهای مختلف متنوع است. در برخی مسیرها تقاضا کم و در برخی مسیرها تقاضا زیاد است. متاسفانه هواپیماهای موجود در سایزهای تقریباً یکسانی وجود دارند. همین امر موجب می‌شود که برای برخی خطوط داخلی یا خارجی یا مازاد تقاضا روبرو هستیم یا با مازاد عرضه. حسن قراردادهای جدید آنست که قرار است تا هواپیماهایی در اندازه‌های مختلف خریداری شود تا نیازهای مختلف و متنوع مسیرهای گوناگون برآورده شود.

ارسال نظر

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تین نیوز در وب منتشر خواهد شد.

  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.

  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.

  • سیدمرتضی ناصریان 0 0

    کلیات مقاله درست است ولی به برخی نکات برای تکمیل بحثاشاره می شود: ۱-۱۵ % مبلغ قراردادها باید نقد پرداخت شود و کل مبالغ به صورت اجاره نیست. ۲ - دولت برای خرید هواپیما از فرانسه شرکت ایران ایر را جلو انداخته است که شرکتی دولتی است و هنوز مکانیزمی برای خرید هواپیما توسط شرکتهای خصوصی به ترتیب فوق معرفی نشده و روشی برای مشارکت این شرکتهای خصوصی مطرح نشده است. ۳ - در صورت تامین هواپیما کاهش خروج ارز از کشور و رونق اقتصادی که به واسطه افزایش عرضه خدمات هوایی ایجاد خواهد شد از مزایای مهم تامین هواپیماست که به آنها اشاره نشده است که این مزایا در راستای اقتصاد مقاومتی مهم هستند. ۴ - ساخت داخلی هواپیمای مسافری در کشور ما تاکنون فاقد برنامه و نقشه راه روشنی بوده است و متولی روشنی نیز ندارد و کشورهایی همچون چین و هند که تقاضای به مراتب بالاتری در صنعت هوایی دارند تاکنون روی این موضوع که خودکفا بشوند اقدام مهمی نکرده اند و این موضوع به نظرم محل تامل است که آیا خودکفایی در این زمینه یعنی ساخت داخلی هواپیمای مسافری مقدور و به صرفه است؟ دولت باید روی این موضوع مطالعه کند و به صراحت و شجاعت اعلام نماید که آیا در این حوزه سیاست خودکفایی را در پیش می گیرد و یا خیر و دلایل آن چیست؟

  • 0 0

    اتفاقا کلیتش غلط است! منتقدین میگن چرا چنین هواپیماهایی راخریده اند؟ نیاز اولیه ایرلاین ها هواپیمای ۱۰۰ نفره است! شما تهران، توکیو را با لوفتانزا بری زشت‌تره یا تهران مشهد رو؟ هیچ کدوم از هواپیماهایی که دولت خریده، مناسب پرواز تهران - مشهد نیستن! و اکثریت پرواز های داخلی!! نکته بعدی اینه که با ۱۵% پولی که دولت باید بده، میشد خط مونتاژ هواپیمای ۱۰۰ نفره راه انداخت که ایشون میگه دولت پول نداشت! نکته اخر، الان ظرفیت تولید هواپیما ۱۰۰ نفره است!

نظرسنجی
مهمترین دلیل عدم تحقق کامل اهداف برنامه پنجم توسعه در حوزه حمل‌ونقل را چه می‌دانید؟
نتایج
آخرین عناوین پربازدیدترین پربحث ترین
معرفی کتاب معرفی نشریه هفته نامه حمل ونقل